سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۴۷۶) حکم قرائت قرآن در قبرستان

(۵۷۶) سوال: آیا جایز است قرآن را در قبرستان، قرائت کنیم؟

جواب:

قرائت قرآن در هر زمان و مکانی جایز است؛ زیرا از جمله ذكر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا فرموده است: «كَانَ النَّبِيُّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يَذكُرُ اللهَ عَلَى كُلِّ أَحيَانِهِ»۱ : (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الله را در هر حالتی ذکر و یاد می‌نمود) مگر بعضی از حالت‌ها که علما آن را استثنا کرده‌اند؛ مانند زمانی که انسان برای قضای حاجت خویش از ادرار و مدفوع نشسته باشد که در این حالت، قرآن را قرائت نمی‌کند؛ زیرا این حالت برای این قرائت قرآن، مناسب نیست. بنابراین قرائت قرآن در قبرستان، بازار، مسجد، کنار زن حائض و… جایز است؛ زیرا عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا فرموده است: «كَانَ يَتَّكِئُ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضُ، ثُمَّ يَقْرَأُ القُرْآنَ»۲ : (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که من در حیض وعادت ماهیانه به سر می‎‌بردم، به سینه‌ام تکیه می‌زد سپس قرآن را قرائت می‌نمود).

 اما رفتن به قبرستان به قصد تلاوت قرآن در آن جا، بدعت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نشده است و قرائت قرآن در آن‌جا، خاصیت و فایده‌‌ی ویژه‌ای هم ندارد تا این که انسان به قبرستان برود تا در آن جا قرآن تلاوت کند؛ اما اگر به قبرستان برود تا بر مردگان و اهل قبور، سلام دهد یا برای تشييع جنازه برود و آن جا قرآن تلاوت کند، ایرادی ندارد.

***


  1. صحیح بخاری: كتاب الأذان، باب هل يتتبع المؤذن فاهها هنا وها هنا وهل يلتفت في الأذان / صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب ذكر الله تعالى في حال الجنابة وغيرها، شماره (۳۷۳). ↩︎
  2. صحیح بخاری: كتاب الحيض باب قراءة الرجل حجر امرأته وهي حائض، شماره (۲۹۷) / صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب جواز غسل الحائض رأس زوجها وترجيله وطهارة سؤرها والاتكاء في حجرها وقراءة القرآن فيه، شماره (۳۰۱). ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من اليمن من محافظة ابين هل يجوز لنا أن نقرأ القرآن عند المقابر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: القرآن تجوز قراءته في كل وقت، وفي كل مكان؛ لأنه من ذكر الله، وقد قالت عائشة رضي الله عنها: «كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ اللَّهَ عَلَى كُلِّ أَحْيَانِهِ». إلا أن أهل العلم استثنوا ما إذا كان الإنسان قاعدًا على  قضاء حاجته من بول أو غائط، فإنه لا يقرأ القرآن؛ لأن هذه الحال غير مناسبة لقراءة القرآن.

وعلى هذا فيجوز للإنسان أن يقرأ القرآن وهو في المقبرة، وهو في السوق يمشي، وهو في المسجد، ويجوز للإنسان أن يقرأ القرآن وحوله امرأة حائض، فقد قالت عائشة: «كَانَ يَتَّكِيُّ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ، ثُمَّ يَقْرَأُ القُرْآنَ». لكن تقصد الخروج إلى المقابر، والقراءة هناك، فهذا هو البدعة، فإن ذلك لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم والا خصوصية لقراءة القرآن في المقبرة، حتى يذهب الإنسان إلى المقبرة ليقرأ فيها، فإن كان الإنسان خرج إلى المقبرة من أجل أن يقرأ القرآن هناك فهو بدعة، وإن كان خرج إلى المقبرة للسلام على أهل القبور، أو في تشييع جنازة، وهو يقرأ القرآن هناك، فإنه لا بأس به.

مطالب مرتبط:

(۴۶۲) حكم گوش دادن به مولودی‌خوانی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را به صورت دسته‌جمعی مدح می‌کنند

مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این شکل از بدعت‌ها است زیرا صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین نبودند که با صدای بلند در بازار و مسجد به مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بپردازند بلکه صلواتشان بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به همان شیوه‌ای بود که از خود ایشان ثابت است.

ادامه مطلب …

(۴۸۸) نهی از انجام بدعت‌ها

بر مؤمن واجب است هرگاه دلیل برایش واضح شد، روش خود را ترک کند اگر دلیل بر آن دلالت نداده است. بنابراین برای هیچ کس جایز نیست بنا بر آداب و رسوم قوم خود با دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخالفت کند.

ادامه مطلب …

(۴۷۳) حکم توزیع غذا و خوراکی‌ به عنوان صدقه در نیمه‌ی شعبان

بله، بدعت است زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش وجود نداشته است؛ هر عملی که به نیت تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام شود و در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش انجام نشده باشد، بدعت است.

ادامه مطلب …

(۴۵۱) آیا مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثواب دارد و ترک آن، گناه است؟

مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و برشمردن ویژگی‌های ستودنی و اخلاق برتر ایشان، امری پسندیده و مشروع است. اما خاص قرار دادن آن بدون دلیل شرعی به شب یا روز معین، بدعت است

ادامه مطلب …

(۴۶۷) آیا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تولد خود را جشن گرفته است؟

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تولدش را جشن نگرفت و ابوبكر، عمر، عثمان و علي رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم و هیچ یک از صحابه، تابعین، اتباع تابعین و ائمه‌ی مسلمانان، تولد ایشان را جشن نگرفته است. بدعت تولد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سیصد سال پس از هجرت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوآوری شد.

ادامه مطلب …

(۴۸۳) حکم قرار دادن هلال روی مناره‌ها و گلدسته‌ها

صب هلال روی مناره‌ها، در بیشتر مناطق کشور، کاری جدید است. همچنین گفته شده است: برخی مسلمانان که از دیگران در قرار دادن چیزی بر معابد خود، تقلید کرده‌اند، هلال را در مقابل صلیب نصاری قرار داده‌اند؛ بنابراین نصب هلال روی مناره‌ها به خاطر این شبهه و برای جلو گیری از هدر دادن مال و وقت، جایز نیست.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه