جمعه 4 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۷۶) حکم قرائت قرآن در قبرستان

(۵۷۶) سوال: آیا جایز است قرآن را در قبرستان، قرائت کنیم؟

جواب:

قرائت قرآن در هر زمان و مکانی جایز است؛ زیرا از جمله ذكر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا فرموده است: «كَانَ النَّبِيُّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يَذكُرُ اللهَ عَلَى كُلِّ أَحيَانِهِ»۱ : (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الله را در هر حالتی ذکر و یاد می‌نمود) مگر بعضی از حالت‌ها که علما آن را استثنا کرده‌اند؛ مانند زمانی که انسان برای قضای حاجت خویش از ادرار و مدفوع نشسته باشد که در این حالت، قرآن را قرائت نمی‌کند؛ زیرا این حالت برای این قرائت قرآن، مناسب نیست. بنابراین قرائت قرآن در قبرستان، بازار، مسجد، کنار زن حائض و… جایز است؛ زیرا عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا فرموده است: «كَانَ يَتَّكِئُ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضُ، ثُمَّ يَقْرَأُ القُرْآنَ»۲ : (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که من در حیض وعادت ماهیانه به سر می‎‌بردم، به سینه‌ام تکیه می‌زد سپس قرآن را قرائت می‌نمود).

 اما رفتن به قبرستان به قصد تلاوت قرآن در آن جا، بدعت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نشده است و قرائت قرآن در آن‌جا، خاصیت و فایده‌‌ی ویژه‌ای هم ندارد تا این که انسان به قبرستان برود تا در آن جا قرآن تلاوت کند؛ اما اگر به قبرستان برود تا بر مردگان و اهل قبور، سلام دهد یا برای تشييع جنازه برود و آن جا قرآن تلاوت کند، ایرادی ندارد.

***


  1. صحیح بخاری: كتاب الأذان، باب هل يتتبع المؤذن فاهها هنا وها هنا وهل يلتفت في الأذان / صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب ذكر الله تعالى في حال الجنابة وغيرها، شماره (۳۷۳). ↩︎
  2. صحیح بخاری: كتاب الحيض باب قراءة الرجل حجر امرأته وهي حائض، شماره (۲۹۷) / صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب جواز غسل الحائض رأس زوجها وترجيله وطهارة سؤرها والاتكاء في حجرها وقراءة القرآن فيه، شماره (۳۰۱). ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من اليمن من محافظة ابين هل يجوز لنا أن نقرأ القرآن عند المقابر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: القرآن تجوز قراءته في كل وقت، وفي كل مكان؛ لأنه من ذكر الله، وقد قالت عائشة رضي الله عنها: «كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ اللَّهَ عَلَى كُلِّ أَحْيَانِهِ». إلا أن أهل العلم استثنوا ما إذا كان الإنسان قاعدًا على  قضاء حاجته من بول أو غائط، فإنه لا يقرأ القرآن؛ لأن هذه الحال غير مناسبة لقراءة القرآن.

وعلى هذا فيجوز للإنسان أن يقرأ القرآن وهو في المقبرة، وهو في السوق يمشي، وهو في المسجد، ويجوز للإنسان أن يقرأ القرآن وحوله امرأة حائض، فقد قالت عائشة: «كَانَ يَتَّكِيُّ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ، ثُمَّ يَقْرَأُ القُرْآنَ». لكن تقصد الخروج إلى المقابر، والقراءة هناك، فهذا هو البدعة، فإن ذلك لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم والا خصوصية لقراءة القرآن في المقبرة، حتى يذهب الإنسان إلى المقبرة ليقرأ فيها، فإن كان الإنسان خرج إلى المقبرة من أجل أن يقرأ القرآن هناك فهو بدعة، وإن كان خرج إلى المقبرة للسلام على أهل القبور، أو في تشييع جنازة، وهو يقرأ القرآن هناك، فإنه لا بأس به.

مطالب مرتبط:

(۴۳۷) حکم تقسیم بدعت به پنج نوع

چیزی واقعا بدعت باشد و خوب و حسنه نیز باشد، هرگز امکان ندارد؛ زیرا مقتضایش تكذيب خبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که فرمود: «كُلُّ بِدعَةٍ ضَلاَلَةٌ»: (هر بدعتی، گمراهی است) ...

ادامه مطلب …

(۴۸۲) حکم گذاشتن قرآن در ماشین برای تبرک

گذاشتن قرآن در ماشین برای جلوگیری از چشم ‌زخم یا در امان ماندن از خطر، بدعت است.

ادامه مطلب …

(۴۴۷) حکم شرکت در حلقات علم

تردیدی نیست که جمع شدن برای علم، از جمله با فضیلت‌ترین اعمال است زیرا علم، نوعی از جهاد در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است چون تنها با علم و روشن‌گری است که دین، استوار می‌گردد....

ادامه مطلب …

(۴۵۷) حکم مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با زدن دف

این عمل، بدعت است و چه بسا مدیحه‌سرایی‌هایشان به حدّ کفر برسد؛ زیرا این مدیحه‌سرایان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مدح می‌کنند گاهی ایشان را در جایگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و حتی بیشتر قرار می‌دهند.

ادامه مطلب …

(۴۴۸) حكم غلوّ و زیاده‌روی در محبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

غلوّ در محبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدین معنا که انسان از مرزها تجاوز کند و پا فراتر بگذارد و بگوید: این از محبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است! این کار، حرام است...

ادامه مطلب …

(۴۵۳) حکم مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قالب شعر و قصیده و تخصیص این کار به شب جمعه و دوشنبه

مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با صفات ستودنی، اخلاق کامل و مراتب والا که در ایشان بوده است، مشروع و درست است. اما مدیحه‌سرایی که با غلو همراه باشد، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده و به هیچ وجه، جایز نیست.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه