جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۷۶) حکم قرائت قرآن در قبرستان

(۵۷۶) سوال: آیا جایز است قرآن را در قبرستان، قرائت کنیم؟

جواب:

قرائت قرآن در هر زمان و مکانی جایز است؛ زیرا از جمله ذكر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا فرموده است: «كَانَ النَّبِيُّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يَذكُرُ اللهَ عَلَى كُلِّ أَحيَانِهِ»۱ : (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الله را در هر حالتی ذکر و یاد می‌نمود) مگر بعضی از حالت‌ها که علما آن را استثنا کرده‌اند؛ مانند زمانی که انسان برای قضای حاجت خویش از ادرار و مدفوع نشسته باشد که در این حالت، قرآن را قرائت نمی‌کند؛ زیرا این حالت برای این قرائت قرآن، مناسب نیست. بنابراین قرائت قرآن در قبرستان، بازار، مسجد، کنار زن حائض و… جایز است؛ زیرا عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا فرموده است: «كَانَ يَتَّكِئُ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضُ، ثُمَّ يَقْرَأُ القُرْآنَ»۲ : (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که من در حیض وعادت ماهیانه به سر می‎‌بردم، به سینه‌ام تکیه می‌زد سپس قرآن را قرائت می‌نمود).

 اما رفتن به قبرستان به قصد تلاوت قرآن در آن جا، بدعت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نشده است و قرائت قرآن در آن‌جا، خاصیت و فایده‌‌ی ویژه‌ای هم ندارد تا این که انسان به قبرستان برود تا در آن جا قرآن تلاوت کند؛ اما اگر به قبرستان برود تا بر مردگان و اهل قبور، سلام دهد یا برای تشييع جنازه برود و آن جا قرآن تلاوت کند، ایرادی ندارد.

***


  1. صحیح بخاری: كتاب الأذان، باب هل يتتبع المؤذن فاهها هنا وها هنا وهل يلتفت في الأذان / صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب ذكر الله تعالى في حال الجنابة وغيرها، شماره (۳۷۳). ↩︎
  2. صحیح بخاری: كتاب الحيض باب قراءة الرجل حجر امرأته وهي حائض، شماره (۲۹۷) / صحیح مسلم: كتاب الحيض، باب جواز غسل الحائض رأس زوجها وترجيله وطهارة سؤرها والاتكاء في حجرها وقراءة القرآن فيه، شماره (۳۰۱). ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من اليمن من محافظة ابين هل يجوز لنا أن نقرأ القرآن عند المقابر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: القرآن تجوز قراءته في كل وقت، وفي كل مكان؛ لأنه من ذكر الله، وقد قالت عائشة رضي الله عنها: «كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ اللَّهَ عَلَى كُلِّ أَحْيَانِهِ». إلا أن أهل العلم استثنوا ما إذا كان الإنسان قاعدًا على  قضاء حاجته من بول أو غائط، فإنه لا يقرأ القرآن؛ لأن هذه الحال غير مناسبة لقراءة القرآن.

وعلى هذا فيجوز للإنسان أن يقرأ القرآن وهو في المقبرة، وهو في السوق يمشي، وهو في المسجد، ويجوز للإنسان أن يقرأ القرآن وحوله امرأة حائض، فقد قالت عائشة: «كَانَ يَتَّكِيُّ فِي حَجْرِي وَأَنَا حَائِضٌ، ثُمَّ يَقْرَأُ القُرْآنَ». لكن تقصد الخروج إلى المقابر، والقراءة هناك، فهذا هو البدعة، فإن ذلك لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم والا خصوصية لقراءة القرآن في المقبرة، حتى يذهب الإنسان إلى المقبرة ليقرأ فيها، فإن كان الإنسان خرج إلى المقبرة من أجل أن يقرأ القرآن هناك فهو بدعة، وإن كان خرج إلى المقبرة للسلام على أهل القبور، أو في تشييع جنازة، وهو يقرأ القرآن هناك، فإنه لا بأس به.

مطالب مرتبط:

(۴۳۷) حکم تقسیم بدعت به پنج نوع

چیزی واقعا بدعت باشد و خوب و حسنه نیز باشد، هرگز امکان ندارد؛ زیرا مقتضایش تكذيب خبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که فرمود: «كُلُّ بِدعَةٍ ضَلاَلَةٌ»: (هر بدعتی، گمراهی است) ...

ادامه مطلب …

(۴۸۱) نصیحتی درباره خرافات و بدعت نزد قبرها

فتنه‌ی خرافات و بدعت قبرها، فتنه‌ی بزرگی است که از زمان قديم وجود داشته است و برخی از کارهایی که در سؤال بدان اشاره شد به حد شرک اکبر و خروج از دین می‌رسد؛ بنابراین انجام این عبادت برای غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرك اكبر است.

ادامه مطلب …

(۴۹۱) توضیح در مورد دیدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خواب

ز این قضیه، هیچ حكم شرعی گرفته نمی‌شود و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بلکه شریعت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیش از وفات ایشان کامل شده است؛ لذا بعد از وفات رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هیچ تشریعی ممکن نیست.

ادامه مطلب …

(۴۳۲) راه تشخیص بدعت

آن چه در شریعت، ناپسند و نکوهیده است بدعت در عبادات است؛ بدین صورت که: انسان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با چیزی عبادت کند که خود الله آن‌ را تشریع نکرده است...

ادامه مطلب …

(۴۸۵) حكم چنگ زدن به كعبه و کشیدن صورت بر آن

این از بدعت‌های ناشایست است و به حرام بودن نزدیک‌تر است زیرا نقل نشده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین کرده باشد و نهایت چیزی که در این باره وارد شده، گذاشتن سینه، صورت و دست‌ها بین حجر الأسود و درب کعبه است.

ادامه مطلب …

(۴۵۸) حکم کوبیدن بر طبل و حركاتی مانند رقص برای ذکر الله

عمل باید سبب شرعی داشته باشد که مقتضی انجام آن باشد؛ اگر انسان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بنا بر سببی عبادت کند که در شرع نیامده است، عمل وی پذیرفته نیست زیرا با شرع موافق نیست و متابعت و پیروی در آن صورت نگرفته است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه