سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۴۱۳) حکم نگهداری کتاب‌هایی که تصویر انسان، حیوان و پرندگان دارد

(۴۱۳) سوال: حکم نگهداری کتاب‌هایی که تصویر انسان، حیوان و پرندگان دارد، چیست؟ آیا این تصاویر را کاملا محو کنیم یا فقط سر را پاک کنیم یا روی گردن آن خطی بکشیم یا روش دیگری وجود دارد؟ نظر به این که این کتاب‌ها مفید هستند و بی‌ارزش نیستند؛ مانند برخی مجله‌های اسلامی و… .

جواب:

تصاویری که بدان اشاره شد که در برخی کتاب‌ها و مجله‌های اسلامی وجود دارد، اگر انسان بتواند سر یا صورت آن تصویر را پاک کند، خوب است؛ زیرا اصل تصویر و عکس، همان سر است چون حقیقت انسان با سر و صورت وی شناخته می‌شود. بنابراین واجب است که اگر ممکن بود، سر و صورت تصاویر، پاک شود اما اگر سخت بود و امکان پذیر نبود، إن شاء الله که گناهی ندارد، به خصوص اگر این تصاویر در کتاب‌های بسته ‌باشد که گشوده و در معرض دید نیستند. بنابراین اگر پاک کردن آن دشوار بود، ایرادی در آن نمی‌بینیم.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الاحتفاظ بالكتب التي تحتوي على صور لإنسان، أو حيوان، أو طير؟ وهل نقوم بطمس تلك الصور كاملة، أم الرأس على الرقبة، أم ماذا نفعل؟ علما بأن هذه الكتب مفيدة خط فقط أم بوضع . وليست من الكتب السخيفة، كذلك بالنسبة لبعض المجلات الإسلامية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هذه الصور المشار إليها في الكتب وبعض المجلات الدينية إذا تمكن الإنسان من طمسها -أي طمس وجوهها ورءوسها- فهذا خير؛ لأن الصورة هي الرأس؛ فحقيقة الإنسان تعرف برأسه، وذات الإنسان تعرف برأسه ،ووجهه، فعلى هذا فالواجب أن يطمس الرأس والوجه، هذا إذا تمكن أما إذا شق عليه ذلك فإنه لا حرج عليه إن شاء الله، لا سيما وأن هذه الصور تكون في كتب مغلقة وليست منشورةً مبسوطة مشهورة، فلهذا نرى أنه لا بأس به إذا كان عليه مشقة من طمسها وإزالتها.

مطالب مرتبط:

(۴۱۷) حکم نقاشی کردن مناظر طبیعی

نقاشی کردن درختان، دریا، رودخانه، خورشید، ماه، ستارگان، کوه‌ها و... از آفریده‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و تلاش برای زیبا و دقیق بودن آن تصاویر تا حدی که گمان شود منظری طبیعی است، جایز است...

ادامه مطلب …

(۴۰۸) حکم نگهداری عکس‌های پرسنلی و شناسایی

نگه داشتن عکس‌های یادگاری که در مثلا در آلبوم نگهداری می‌شود، جایز نیست و شایسته نیست که انسان به آن یادگاری وابسته شود...

ادامه مطلب …

(۴۲۸) حکم تصاویر مجله‌ها و جعبه‌ها در منزل

دوری و پاک بودن از این چیزها، بهتر است اما نمی‌گوییم: وجود آن در خانه، حرام است زیرا چنان که اشاره کردیم، این تصاویر، مقصود و هدف نیستند و عدم استفاده از آن‌ برای مردم، دشوار است. ...

ادامه مطلب …

(۴۰۹) استفاده از اثر انگشت به جای عکس و تصویر

نظرم چنین است که این وسیله نمی‌تواند جایگزین تصویر شود.....

ادامه مطلب …

(۴۱۹) نقاشی کردن موجودات زنده‌ی دارای روح

نقاشی و تصویرگری با دست، حرام است و به طور کلی تفاوتی ندارد که ساخت مجسمه یا نقاشی کردن و رنگ آمیزی باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تصویرگران را لعنت نموده است ....

ادامه مطلب …

(۴۱۴) حکم عکس

به طور کلی، تصویر جایز نیست مگر این‌ که در جایی استفاده شود که حالت تحقیر و اهانت داشته باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه