شنبه 13 جمادی‌الاول 1448
۲ آبان ۱۴۰۵
24 اکتبر 2026

(۳۷۳۰) حکم پرداخت زکات به خردسالان تحت سرپرست

(۳۷۳۰) سوال: خردسالانی نزدم هستند که سرپرستی آنان به عهده‌ی من است و آنان بعد از وفات پدرشان، هیچ مالی ندارند. من نزدیک‌ترین خویشاوند آن‌ها هستم و الحمدلله از نظر مادی، وضعیت خوبی دارم. هنگام پرداخت زکات، بخشی از آن را به آن‌ها می‌پردازم سپس همان مبلغ را برای تأمین برخی از مخارج و نیازهایشان مصرف می‌کنم. آیا این کار برایم جایز است یا خیر؟

جواب:

به شرطی جایز است که تأمین مخارجشان بر تو واجب نباشد اما اگر تو مسئول تأمین مخارجشان باشی، جایز نیست که زکاتت را به آنان بدهی؛ زیرا اگر از زکات خود به آنان بدهی، مالت را اندوخته و پس‌انداز کرده‌ای چون آنان با دریافت این زکات، از تأمین مخارجشان بی‌نیاز می‌شوند و این کار، حرام است؛ اما اگر تأمین مخارج و نیازهایشان بر تو واجب نباشد، جایز است که زكاتت را به آنان بدهی بلکه پرداخت زكات به آن‌ها بهتر است چون آنان خویشاوند تو هستند لذا زکاتت، صدقه و صله‌ی رحم به شمار می‌رود و بدین خاطر از صدقه دادن به دیگران بهتر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من مكة المكرمة: لدي قصر أرعاهم، وليس لديهم أي مال بعد والدهم، ولكني أقرب الناس إليهم، وحالتي المادية – والحمد لله- ميسورة، فحينما أخرج زكاة مالي أدفع إليهم جزءًا منها، ثم أقوم بالصرف منها في قضاء حوائجهم، فهل يجوز لي ذلك أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يجوز لك هذا بشرط ألا تكون نفقتهم واجبة عليك، فإن كانت نفقتهم واجبة عليك فإنه لا يجوز لك أن تعطيهم من الزكاة؛ لأنك إذا أعطيتهم من الزكاة وَفَّرْت مَالك، حيث يستغنون بهذه الزكاة عن الإنفاق عليهم، وهذا حرام، أما إذا كانوا لا تجب نفقتهم عليك فإنه يجوز لك أن تعطيهم من زكاتك، بل إن زكاتك إليهم أفضل؛ لكونهم قرابة منك، فتعتبر صدقة وصلة، وهي أفضل من الصدقة على غيرهم.

مطالب مرتبط:

(۳۷۴۳) حکم پرداخت زکات به خواهر نیازمند

اگر پذیرفت که خوب است اما اگر نپذیرفت، به او داده نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۱) حکم صدقه دادن به کافری که بسیار نیازمند باشد

صدقه دادن به غير مسلمان که محتاج و نیازمند است، جایز است و اجر دارد اما جایز نیست که صدقه‌ی واجب یعنی زکات به او داده شود مگر این که از کسانی باشد که تألیف قلب و به دست آوردن دل‌هایشان مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۴) آیا جایز است که فرزند، زکات خود را به پدر و مادرش بدهد؟

تأمین مخارج پدر و مادر بر انسان، واجب است و وقتی پرداخت نفقه‌ و مخارج آنان بر وی واجب باشد، جایز نیست که زکاتش را به آنان بدهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۹) حكم پرداخت زکات به سادات و نوادگان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

قول و دیدگاه صحیح و راجح نزد من این است که مطلقا زکات به آنان داده نمی‌شود اما اگر نیازمند باشند، امکان برطرف کردن نیازهایشان با دیگر اموال شرعی وجود دارد.....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۳) استفاده از زکات برای نیازهای غیر از غذا

وَرَع و پارسایی مسلمان این است که زکاتی را که به آن نیاز ندارد را ترک کند تا خود را گرفتار شبهه و تغذیه و استفاده از چیزی که مسئولیت در قبال آن، بس مهم و سنگین است، نکند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه