جمعه 14 ربیع‌الثانی 1448
۳ مهر ۱۴۰۵
25 سپتامبر 2026

(۳۴۷) شرک و انواع آن

(۳۴۷) سوال: شرک چیست و انواع آن کدام است؟

جواب:

شرك بدین معنا است که انسان، کسی یا چیزی را به عنوان شریک برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در ربوبيت، الوهيت یا اسماء و صفاتش قرار دهد؛ شرک در ربوبیت یعنی: کسی یا چیزی ‌را به همراه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خالق و آفریننده‌ای برای این جهان بداند یا او را به عنوان یار و یاور الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آفرینش بداند. شرک در الوهیت یعنی: کسی یا چیزی ‌را به همراه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معبود قرار دهد و او را عبادت کند؛ فرقی ندارد آن شریک، وليّ، پیامبر، امير، وزير، سنگ درخت، خورشید یا ماه باشد. شرک در اسماء و صفات یعنی: فرد معتقد باشد که اسماء و صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همانند صفات مخلوقات است و صفات مخلوق را همانند صفات خالق بداند.

شرک انواع بسیاری دارد؛ مانند: شرک اصغر، شرک اکبر، شرک پنهان و شرک آشکار. چه بسیار خوب است که مسلمان بگوید: «اللهمَ إنّی أَعُوذُ بِكَ أَن أُشرِكَ بِكَ وأنا أعلمُ وأَستَغفِرُكَ لمِا لا أَعلمَ»: (ای الله! به تو پناه می‌برم از این که از روی علم و آگاهی به تو شرک بورزم و برای آن چه نمی‌دانم و ندانسته مرتکب آن شده‌ام از تو طلب آمرزش دارم) زیرا شرك پنهان‌تر از رد پای مورچه‌ی سیاهی است که در شبی تاریک بر سنگی سیاه باشد. بنابراین انسان باید از آن برحذر باشد، اخلاص را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد و همیشه به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد و از او یاری بجوید.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الشرك، وما أنواعه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الشرك أن يجعل الإنسان مع الله تعالى شريكا في ربوبيته، أو ألوهيته، أو أسمائه وصفاته.

ففي الربوبية: أن يجعل خالقًا مع الله -عز وجل- لهذا الكون، أو يجعل معينا الله تعالى في خلق هذا الكون.

وفي الألوهية: أن يتخذ إلها مع الله يعبده؛ إما وليا أو نبيًّا، أو أميرًا أو وزيرا، أو حجرًا أو شجرًا، أو شمسا أو قمرًا.

وأما في الأسماء والصفات فأن يعتقد أن أسماء الله وصفاته مماثلة لصفات المخلوقين، ويجعل صفات المخلوق كصفات الخالق.

و أما أنواعه: فمنه الأصغر والأكبر، والأخفى، والأبين. فأنواعه كثيرة.

وما أحسن أن يقول الإنسان: اللهم إني أعوذ بك أن أشرك بك وأنا أعلم، وأستغفرك لما لا أعلم. فإن الشرك أخفى من دبيب النمل على الصفاة السوداء في ظلمة الليل، فليحذر الإنسان منه، وليسأل الله الخلاص، وليلجأ إلى الله تعالى دائما مستعينا به.

مطالب مرتبط:

(۳۶۴) حکم اعتقاد به این که صاحب قبر به زندگان سود یا زیان می‌رساند

این اعمال از شرک اکبر است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن ‌را نمی‌بخشد و بر کسی که مرتکب آن شود حکم نموده است که جاودانه و برای همیشه در دوزخ، مجازات شود...

ادامه مطلب …

(۳۶۳) حکم طلب شفاء از مردگان

بدون تردید این کار از نظر شرعی حرام است و از نظر عقلی نیز نادانی به شمار می‌‌رود؛ زیرا کسانی‌که دیوانگان و بیمارانشان را برای شفا گرفتن نزد این مقبره می‌آورند، خودشان نادان و بی‌خرد هستند زیرا این میّت، مرده و بی‌جان است....

ادامه مطلب …

(۳۵۶) علامت‌ اولیاء الله

هر کس مؤمن و باتقوا باشد ولیّ الله است اما کسی ‌که شرک ورزد ولی الله نیست بلکه دشمن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۳۶۵) حکم طلب شفاء از قبر شیوخ و بزرگان

آنان مرتکب شرک اکبر شده‌اند زیرا صاحبان قبر را به دعا فرا خوانده و از آنان برای رفع سختی‌ها و مشکلات، ‌کمک خواسته‌اند...

ادامه مطلب …

(۳۶۲) حکم گفتن جمله‌ی “به رسولش توکل کردم”

گفتن (و بر رسولش توکل کردم) شرك است و جایز نیست زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وفات نموده و در قبرش است و نمی‌تواند برای کسی دعا کند و به کسی سود و زیانی برساند....

ادامه مطلب …

(۳۵۳) اخلاص، اساس اعتقاد است

اخلاص، شرط صحت و قبول تمام عبادت‌ها است و هیچ عبادتی با وجود شریک قرار دادن کسی یا چیزی با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صحیح نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه