سه‌شنبه 7 رمضان 1447
۵ اسفند ۱۴۰۴
24 فوریه 2026

(۳۱۵) دوزخی بودن پدر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

(۳۱۵) سوال: من به خاطر پرسیدن این سؤال، احساس گناه می‌کنم. سؤالم این است که نزد ما افرادی وجود دارند که می‌گویند: عبدالله پدر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در دوزخ است؛ برخی نیز می‌گویند: خیر، او در بهشت است زیرا پدر پیامبر است. لطفا پاسخ دهید. آیا من با پرسیدن  این سؤال، مرتکب گناه شده‌ام؟ اگر چنین است، آیا کفاره دارد؟

جواب:

شما با پرسیدن  این سؤال، مرتکب گناه نشده‌اید اما از جمله سؤالاتی است که طرح آن، زیبا نیست زیرا هیچ فایده‌ای ندارد؛ اما چون پرسیده شد باید جواب داده شود: پدر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با کفر وفات کرد و دوزخی است چنان که در حدیث صحیح، ثابت است: «أن رجلاً جاء إلى النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقال: يا رسول الله أين أبي؟ قال: أبوك في النار، فلما قفّی دعاه النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقال له: إن أبي وأباك في النار»۱ : (شخصی نزد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و پرسید: ‌ای رسول الله! پدرم کجا است؟ فرمود: پدرت در آتش جهنم است. همین که برگشت، پیامبر او را صدا زد و فرمود: پدر من و پدر تو در آتش جهنم هستند) که این نص قطعی از حدیث پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

بنابراین پدر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همانند دیگر کافران در دوزخ است. برادر سؤال کننده می‌گوید: برخی می‌گویند: در دوزخ نیست زیرا پدر پیامبر است؛ این‌ که پدر پیامبر باشد، مانع جهنمی بودن وی نمی‌شود. آزر پدر ابراهيم صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز کافر بود و دوزخی است لذا وقتی ابراهيم صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای پدرش درخواست مغفرت نمود، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لأَبِيهِ إِلاَّ عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لأَوَّاهٌ حَلِيمٌ} [التوبه: ۱۱۴]: (استغفار ابراهیم برای پدرش، فقط به خاطر وعده‌ای بود که به پدرش داده بود اما وقتی برایش روشن گشت که او دشمن الله است، از او برائت جست. همانا ابراهیم بسیار توبه کننده و بردبار بود).

***


  1. صحیح مسلم: كتاب الإيمان، باب بيان أن من مات على الكفر فهو في النار، ولا تناله شفاعة، ولا تنفعه قرابة المقربين شماره (۲۰۳). ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعتقد بأن عليَّ إنما في هذا السؤال، وهو: أن لدينا ناسًا يقولون: إن عبد الله أبا محمد و هو في النار، وناس يقولون: لا بل هو في الجنة؛ لأنه أبو نبي، أفيدونا في هذا الأمر، وهل علي إثم في هذا السؤال، وإذا كان علي إثم فهل له كفارة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا ليس عليك إثم في هذا السؤال، لكن هذا السؤال ليس من الأسئلة التي يستحسن أن يسأل عنها؛ لأنه لا فائدة منها إطلاقًا، ولكن بعد السؤال عنها لا بد من الجواب، فيقال: إن أبا النبي صلى الله عليه وسلم مات على الكفر، وهو في النار، كما ثبت في الصحيح: «أَنَّ رَجُلًا قَالَ: يَا رَسُولَ الله أَيْنَ أَبِ؟ قَالَ: «فِي النَّارِ». فَلَمَّا قَفَّى دَعَاهُ، فَقَالَ: «إِنَّ أَبِي وَأَبَاكَ فِي النَّارِ». وهذا نص في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم.

وعلى هذا يكون أبا النبي صلى الله عليه وسلم كغيره من الكفار في النار، والأخ السائل يقول: إن بعض الناس يقولون: ليس في النار؛ لأنه أبو نبي. وهذا لا يمنع إذا كان أبا نبي أن يكون في النار، فهذا آزر أبو إبراهيم كان كافرا، وكان في النار، ولهذا لما استغفر إبراهيم الأبيه قال الله تعالى: ﴿ وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لأَبِيهِ إِلَّا عَن مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لأَوَّهُ حَلِيمٌ ﴾ [التوبة: ١١٤].

 

مطالب مرتبط:

(۳۰۲) حکم کسی که می‌گوید “الله با ذات خویش در همه جا وجود دارد”

دیدگاه درست در این مورد، همان سخن شيخ الاسلام رَحِمَهُ‌الله است که اگر جاهل باشند کافر نمی‌شوند. اما اگر بدانند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بالای آسمان است سپس استکبار کرده و از قبول کردن، سر باز زنند و بگویند: در زمین هم موجود است، کافر هستند....

ادامه مطلب …

(۳۰۸) حکم گفتن کافر به کسی که حکم کفر بر او صدق می‌کند

بهتر است با لقب کفر صدا زده نشود زیرا موجب فتنه و شر می‌شود؛ اما گفته می‌شود: "تو اگر توبه نکنی کافر هستی"...

ادامه مطلب …

(۳۰۷) حکم طواف کردن بر مرقد و ضریح

اگر طواف کردن او گرد قبر یا بنای بر آن از روی عبادت، تقرب جستن و تعظیم صاحب قبر باشد یا گرد قبر طواف کند و صاحب قبر را به دعا خوانده و از او درخواست کمک نماید؛ این شخص، مشرک است....

ادامه مطلب …

(۳۰۶) توضیحاتی درباره قصیده‌ی “البُردة”

تمام این موارد، کفر است که موجب خروج از دین می‌شود؛ هر چند که در مورد شاعر این قصیده "بوصیری" به طور خاص نمی‌گوییم كافر است؛ زیرا نمی‌دانیم چه چیزی او را به سرودن چنین چیزهایی واداشته است اما به طور عام می‌گوییم: این سخنان، کفر است و کسی ‌که بدان معتقد باشد، کافر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۲) توضحیاتی در مورد آیه ۴۴ سوره مائده

گفته شده: این آیه، عام است که یهود و دیگران را شامل می‌شود؛ که این دیدگاه، درست است زیرا اعتبار به عموم لفظ است نه به خصوص سبب...

ادامه مطلب …

(۳۰۵) تعریف فاسق در شریعت اسلامی

فاسق کسی است که مرتکب گناه کبیره شود و توبه نکند یا بر انجام گناه صغیره اصرار ورزد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه