(۲۳۳) سوال: آیا مسلمان وقتی وارد بهشت شود، خویشاوندانش که در بهشت هستند را می‌شناسد؟ آیا خانواده‌اش را بعد از مرگ خود یاد می‌کند و احوالشان را می‌داند؟

جواب:

در پاسخ به پرسش نخست باید گفت: فرد بهشتی، خویشاوندانش و هر کس که موجب خوشحالی او شود را می‌شناسد؛ زیرا ﴿وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْيُنُ وَأَنتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ﴾ [زخرف: ۷۱]: «در آن هر چه دل‌ها بخواهد و چشم‌ها از آن لذّت می‌برد، وجود دارد و شما در آن همیشه خواهید بود» بلکه انسان به همراه فرزندانش در یک مقام و جایگاه جمع می‌شوند؛ اگر جایگاه فرزندان پایین‌تر باشد همان طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: ﴿وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ﴾ [طور: ۲۱]: «کسانی ‌که ایمان آوردند و فرزندانشان در ایمان از آنان پیروی کردند، فرزندانشان را به آن‌ها ملحق می‌کنیم و از عمل آن‌ها چیزی نمی‌کاهیم و هرکس درگرو دستاوردِ خویش است».

پرسش دوم این ‌که آیا مرده از وضعیت بازماندگانش در دنیا با خبر است؟ در این‌ باره روایت صحیح و قابل اعتمادی سراغ ندارم؛ ولی برخی اتفاقات نشان می‌دهد که چه بسا مرده از وضعیت خانواده‌اش با خبر باشد. شخصی برایم حکایت کرد که بعد از وفات پدرش، سندی متعلق به او را گم کرده بود که پیوسته به دنبال آن می‌گشت و در مورد آن پرس و جو می‌کرد؛ ناگهان در خواب دید که پدرش از پنجره‌ی اتاق پذیرایی با او صحبت می‌کند و می‌گوید: سند در صفحه‌ی اول دفتر نوشته شده اما برگه به جلد دفتر چسبیده است، برگه را باز کن که سند را آن جا پیدا خواهی کرد. آن شخص توصیه‌ی پدرش را انجام داد و سند را چنان که پدرش گفته بود یافت. بنابراین شاید مرده از کردار و حالات بازماندگانش با خبر باشد.

***