شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۶۳) اصلاح خطایی در مورد صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

(۱۶۳) سوال: سال‌ها پیش فکر می‌کردم که صلوات برای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواندن چند رکعت (نماز) است که بر همین اساس، تعدادی رکعت به گمان این که صلواتی بر ایشان است خوانده‌ام. بدون شک قصدم این نبود که در عبادت به الله شرک بورزم؛ از شرک به الله پناه می‌برم، لا اله الا الله (قطعاً هیچ معبودی به حق جز الله وجود ندارد) نظر شما چیست؟

جواب:

قبل از پاسخ دادن به این سؤال می‌خواهم متذکر شوم که انسان زمانی باید عملی را برای تقرب به الله و عبادت برای او انجام دهد که مطمئن باشد جزو شریعت الله است تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را از روی علم و بصیرت بپرستد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: ﴿وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا﴾ [إسراء: ٣٦]: «از آن‌ چه به آن علم نداری، پیروی نکن؛ بدون شک گوش، چشم و دل، هر یک از این‌ها باز خواست می‌شوند» برداشت صلوات بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همراه با رکوع و سجده‌، بدون شک باطل و اشتباه است اما چون استنادش به اصلی بوده که آن را صحیح می‌پنداشته است، امیدواریم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به‌ خاطر کاری که کرده، او را مؤاخذه نکند. او هم باید به خاطر قصور و کوتاهی در کسب علم، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست بخشش و مغفرت کرده و به سوی او توبه نماید. اکنون که دانسته معنای صلوات بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این‌ است که بگوید: (اللهم صل على محمد) یا الفاظ دیگر، امیدواریم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  او را بخشیده و گناهش را بیامرزد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنت في سنوات بعيدة مضت أظن أن الصلاة على ظنًّا . الرسول الكريم هي ركعات وقد صليت عددًا من الركعات ظنا مني أن هذه هي الصلاة عليه، وبدون شك لم أقصد أن أشرك بالله في العبادة -والعياذ بالله من الشرك، لا إله إلا الله – فما رأيكم جزاكم الله خيرا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: قبل الإجابة على هذا السؤال أود أن أنبه أنه يجب على الإنسان ألا يعمل عملا يتقرب به إلى الله ويتعبد به الله -عز وجل- حتى يكون على علم بأن هذا من شريعة الله، ليعبد الله -تعالى- على بصيرة، دليل ذلك قوله تعالى: ﴿ وَلَا نَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمُ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَيكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا ﴾ [الإسراء: ٣٦]، فهذا الذي فهم من الصلاة على النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنها الركوع والسجود له قد فهم فهما مخطئا باطلا، لكن لكونه مستندًا على أصل يظنه صحيحًا أرجو أن لا يؤاخذه الله تعالى بما فعل وعليه أن يستغفر الله تعالى ويتوب إليه مما قصر فيه من طلب العلم، ومادام علم الآن أن هذا ليس المقصود بالأمر بالصلاة عليه -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأنه تبين له أن معنى الصلاة عليه أن تقول: اللهم صل على محمد أو ما يؤدي هذا المعنى، فأرجو الله أن يتجاوز عنه وأن يغفر له.

مطالب مرتبط:

(۱۶۸) چگونگی تحقق محبت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

کسانی‌ که بدعت‌هایی را درباره‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به وجود می‌آورند و ادعا می‌کنند این از روی محبت و تعظیم ایشان است، در حقیقت نه او را دوست داشته‌اند و نه او را تعظیم کرده‌اند؛ زیرا حقیقت محبت و تعظیم این است که گام به گام از او پیروی کنی بدون این که چیزی به شریعتش اضافه کنی یا به آن بیفزایی...

ادامه مطلب …

(۱۶۹) آیا رسول ‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قبرش می‌شنود و پاسخ می‌دهد؟

درباره‌ی زنده بودن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قبرش باید گفت که شهیدان نزد الله زنده هستند نه در قبرشان. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نفرمود: هرگز کسانی را که در راه الله کشته شده‌اند، مُرده مپندار؛ بلکه در قبرهایشان زنده هستند....

ادامه مطلب …

(۱۷۰) آیا اعمال بندگان به رسول ‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قبر عرضه می‌شود؟

صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عرضه می‌شود؛ یعنی وقتی بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صلوات فرستادیم، بر ایشان عرضه شده و از هر جا که باشیم، به ایشان می‌رسد؛ اما در مورد بقیه‌ی اعمالمان، چیزی به خاطر ندارم که این سخن، صحیح است یا خیر.

ادامه مطلب …

(۱۶۵) آیا محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بهترین مخلوقات است یا بهترین انسان‌ها؟

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سرور فرزندان آدم است همان طور که روایتی در این ‌باره از ایشان ثابت شده است؛ اما این که بهترین مخلوقات باشد، الان دلیلی برایش به یاد ندارم اما برخی از اهل علم تصریح نموده‌اند که به طور کلی او بهترین مخلوقات است....

ادامه مطلب …

(۱۷۸) نکاتی درباره‌ی معراج رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

بدعت‌هایی در این شب به وجود آورده‌اند که نزد سلف معروف نبوده است لذا شب بیست و هفتم رجب را به همین مناسبت، جشن می‌گیرند در حالی که صحیح نیست اسراء و معراج در رجب بوده است و نه این که در بیست و نهم این ماه بوده است....

ادامه مطلب …

(۱۶۰) توضیحاتی درباره‌ی خضر عَلَيْهِ‌السَّلَام

بر مؤمن واجب است که باور داشته باشد خضر الان وجود ندارد؛ چون اگر زنده بود، باید نزد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   می‌رفت، به او ایمان می‌‌آورد و از او تبعیت می‌‌نمود. همچنین اگر زنده بود، قبل از آن صد سالی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   از آن خبر داد، وفات می‌‌نمود.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه