پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۸۷) حکم دریافت مبلغ در مقابل تعویذ

(۸۷) سوال: یکی از نزدیکانم بیمار شد. مادرم خواست از یک رقیه‌خوان، برایش تعویذ‌هایی ببرم. این شخص در قبال تعویذ‌هایی که نزدیک سر بیمار قرار داد، مبلغ هزار ریال سعودی درخواست کرد! حکم این تعویذ‌ها چیست؟ حکم گرفتن این مبلغ هنگفت توسط این شخص چیست؟

جواب:

جایز نیست مسلمان از تعویذ‌هایی استعمال کند که از محتوایش با خبر نیست؛ بلکه باید از قرآن، سنت صحیح یا دعاهای مباح باشد. اگر نزد شخصی بیاید که بر مردم رقیه می‌خواند و تعویذ می‌نویسد و از وی تعویذ بخواهد، قطعا جایز نیست.

گذاشتن رقیه در کنار سر، هیچ پایه و اساسی ندارد و هیچ ‌یک از سلف این کار را انجام نداده‌اند اما اگر تعویذ از قرآن باشد، بعضی از سلف اجازه داده‌اند که انسان آن را به گردن بیاویزد یا در آب قرار داده و اثر مدادی را که در آب حل می‌شود بنوشد. اما قرار دادن تعویذ کنار سر یا زیر بالشت اصلی ندارد.

گرفتن دست ‌مزد در قبال این تعویذها، شایسته نیست؛ اما اگر انجام داد، گناهی ندارد؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گرفتن مزد برای رقیه را جایز دانست. گروهی از اصحاب به فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مأموریت جنگی رفتند. آنان از قومی درخواست مهمان شدن نمودند؛ اما آنان از مهمان ‌داری امتناع کردند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر سرورشان ماری مسخر نمود که وی را گزید. مردم آن قوم نزد اصحاب آمدند و درخواست قاری نمودند. گفتند: به شرطی بر شما رقیه می‌خوانیم که فلان مقدار از گوسفندان‌ را به ما دهید. پس گوسفندان‌ را به آنان دادند. این ماجرا به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رسید و آن را تقریر و تأیید نمود.

این‌ شخص که مبلغ هنگفتی را برای کار آسانی می‌گیرد؛ وی را به رعایت تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خصوص برادرانش نصیحت می‌کنم که از ضرورت مردم برای به چنگ آوردن اموالشان با نیرنگ و فریب سوء استفاده نکند. آنچه را حق خود می‌داند بگیرد و از ما زاد بر آن چشم ‌پوشی نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مرض أحد أقربائي، فطلبت أحد أقربائي، فطلبت مني والدتي أن أحضر لها عزائم من أحد الناس الذين يقرؤون على الناس، فطلب مني ذ الرجل مبلغ ألف ريال مقابل هذه العزائم التي توضع عند رأس المريض، فما حكم هذه العزائم ؟ وما حكم أخذ هذا الرجل هذا المبلغ الباهظ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما بالنسبة لهذه العزائم فإنه لا يجوز للإنسان من السنة أن يستعمل عزائم لا يدري ما هي حتى يعرف أنها من القرآن أو الصحيحة، أو من الأدعية المباحة، فأما أن يأتي لشخص يجده يقرأ على الناس ويكتب لهم العزائم فيطلب منه ذلك فإن هذا لا يجوز.

و أما وضعها عند الرأس فلا أصل له ولم يفعله أحد من السلف، لكن رخص بعض السلف في العزائم إن كانت من القرآن أن يَتَقَلَّدَهَا الإنسان، أو أن يضعها في ماء ويشرب أثر المداد الذي يتحلل في هذا الماء، وأما وضعها عند الرأس أو تحت الوسادة فلا أصل له.

و أما أخذ الأجرة والعوض على هذه العزائم: فالذي ينبغي للإنسان أن لا يفعل، وإن فعل فلا حرج، لأن النبي صلى الله عليه وسلم، أجاز أخذ الأجرة على الرقية في قصة الصحابة الذين بعثهم النبي صلى الله عليه وسلم، فاستضافوا قوما فلم يضيفوهم، فسلط الله على سيدهم حية فلُدِغَ، ثم جاؤوا إلى الصحابة يطلبون منهم قارئًا، قالوا: لا نقرأ عليكم إلا بكذا وكذا من الغنم فأعطوهم من الغنم، وبلغ ذلك النبي صلى الله عليه وسلم فأقره.

و أما كون القارئ يأخذ أجرًا كبيرًا على عمل يسير: فإني أنصحه أن يتقي الله -عز وجل- في إخوانه و ألا يستغل ضرورتهم في ابتزاز أموالهم، فليأخذ ما يرى أنه حق له، وأما ما زاد فَلْيَتَوَرَّعْ عنه.

مطالب مرتبط:

(۵۶) حکم قرائت روی آب

اشکالی ندارد روی آب قرائت شود و بیمار با آن وضو گیرد تا بدین وسیله‌ شفا یابد.

ادامه مطلب …

(۹۷) نوشتن تعویذ برای حفظ محصولات کشاورزی

این عمل از لحاظ حسی و از لحاظ شرعی ثابت نیست و هر سببی که از طریق حس و از طریق شرع، معلوم و ثابت نباشد، قرار دادنش به عنوان سبب، حرام است.

ادامه مطلب …

(۵۳) خرید سوغات از اماکن مقدسه

اگر بدین خاطر گفته‌اند که در این اماکن بیشتر یافت می‌شود یا ارزان‌تر است اشکالی ندارد اما اگر اعتقادی مبنی بر این‌ که سجاده‌هایی که از این اماکن، خریداری می‌شوند با دیگر سجاده‌ها در فضیلت داشتن فرق می‌کنند وجود دارد صحیح نیست و اگر چنین اعتقادی دارند برایشان خریداری نکن.

ادامه مطلب …

(۸۳) حکم آویزان کردن بعضی نوشته‌ها برای محافظت از چشم زخم

باید بدانیم اسبابی که خیر را به ارمغان می‌آورد و شر را دور می‌نماید، باید از شرع گرفته شود؛ زیرا چیزهایی مانند جلب خیر و دفع شر فقط با تقدیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صورت می‌پذیرد. بنابراین ناچار به پیمودن راهی هستیم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای رسیدن به آن قرار داده است...

ادامه مطلب …

(۹۶) آویزان نمودن برخی از آیات قرآن کریم در منازل

همچنین این کار بدعت است؛ چون سلف، خانه‌های خود را با آویزان کردن آیات حفظ نمی‌کردند.

ادامه مطلب …

(۶۳) قراردادن رقیه به عنوان شغل

فارغ شدن برای خواندن بر بیماران، کار خوب و نیکی است تا زمانی که هدف انسان رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و فایده رساندن به بندگان الله و توجیه نمودن آن‌ها به رقیه‌ی شرعی که در قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده، باشد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه