سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۵۵) رقیه‌ی شرعی و غیرشرعی

(۵۵) سوال: درباره‌ی رُقْیه‌ی شرعی و رقیه‌ی غیرشرعی توضیح دهید؟

جواب:

شیخ ابن عثیمین رَحِمَهُ‌الله جواب دادند: رقیه‌ی شرعی همان است که در سنّت وارد شده‌ مثل: «اللهم رب الناس، أذهب البأس، و اشف أنت الشافي، لا شفاء إلا شفاؤك، شفاء لا يغادر سقما»۱ (بار الها! ای پروردگار مردم! بیماری را از بین ببر، شفا بده که تو شفا دهنده‌ای، شفایی جز شفای تو وجود ندارد، شفایی بده که هیچ دردی را به جای نگذارد) اما رقیه‌ی غیر شرعی همان رقیه‌‌ای است که عبارت از بدعت یا شرک یا شامل بدعت یا شرک باشد لذا هرآنچه بدعت یا شرک باشد رقیه کردن با آن حرام است و چیزی جز ضرر و بیماری به انسان نمی‌افزاید حتی اگر -فرض شود- که با آن شفا یابد در واقع با آن شفا نیافته بلکه شفا در هنگام آن بوده است نه به‌ وسیله‌ی آن، بدین خاطر که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این شخص که با شرک یا بدعت رقیه نموده را امتحان کند؛ اما دعاهای مباح، بدعت نیستند و رقیه نمودن با آن‌ها جایز است.

رقیه‌ها به چهار بخش تقسیم می‌شوند:

اول: آنچه در سنّت وارد شده که رقیه نمودن با آن مشروع و مستحب است.

دوم: آنچه شرک یا بدعت است که رقیه نمودن با آن حرام است. سوم: دعای مباحی که شرک یا بدعت در آن نیست اما از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز وارد نشده است رقیه با آن جایز است زیرا رسول‌ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیرامون رقیه‌ها فرموده‌اند: «لا بأس بالرقى ما لم يكن فيه شرك»۲(رقیه‌ها مادامی ‌که شرک در آن نباشد اشکالی ندارند).

***


  1. [تخریج بخاری: كتاب المرضى، باب دعاء العائد للمريض، رقم ٥٦٧٥ / تخريج مسلم: كتاب السلام، باب استحباب رقية المريض، رقم ٢١٩١] ↩︎
  2. [تخریج مسلم: كتاب السلام، باب لا بأس بالرقى ما لم يكن فيه شرك، رقم ٢٢٠٠] ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أسأل عن الرقية الشرعية و غير الشرعية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الرقية الشرعية ما جاءت به السنة، مثل: اللهم رب الناس، أذهب البأس، واشف أنت الشافي، لا شفاء إلا شفاؤك، شفاء لا يغادر سقما، وغير الشرعية هي البدعية أو الشركية، فما كان بدعة أو شركا فإن الرقية به محرمة، ولا تزيد الإنسان إلا ضررًا ومرضًا، وإن قدر أنه شفي بها فهو لم يشف بها في الواقع، وإنما كان الشفاء عندها لا بها، امتحانا من الله -سبحانه وتعالى- لهذا الرجل الذي رقى بالشرك أو بالبدع، وأما الأدعية المباحة التي ليست ببدعة فالرقية بها جائزة.

فالرقى أربعة أقسام:

الأول: ما جاءت به السنة، فالرقية به مشروعة مستحبة.

الثاني: ما كان شركًا أو كان بدعة فالرقية به محرمة.

الثالث: ما كان دعاءً مباحًا لا شرك فيه ولا بدعة، لكنه ليس مما ورد عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- فالرقية به جائزة، و لهذا قال النبي – عليه الصلاة والسلام – في الرقى: «لا بأس بالرقى ما لم يكن فيه شرك».

مطالب مرتبط:

(۸۰) آویختن تمیمه به زن باردار

علما رَحِمَهُمُ‌الله پیرامون این مسأله اختلاف نظر دارند....

ادامه مطلب …

(۱۰۲) حکم شوم دانستن ماشین

این کار از مصادیق فال بد زدن به ‌شمار نمی‌رود؛ بلکه به معنای رهایی از آسیب‌های آن چیز و خسارت‌هایی‌ است که به بار می‌آورد.

ادامه مطلب …

(۹۷) نوشتن تعویذ برای حفظ محصولات کشاورزی

این عمل از لحاظ حسی و از لحاظ شرعی ثابت نیست و هر سببی که از طریق حس و از طریق شرع، معلوم و ثابت نباشد، قرار دادنش به عنوان سبب، حرام است.

ادامه مطلب …

(۶۶) حکم استفاده از روغنی که بر آن خوانده شده

جایز است آنچه از روغن، آب، خرما، نان و غیره که بر آن خوانده شده استفاده شود؛ خواندن بر همه‌ی روغن‌ها، خوراکی‌‌ها و نوشیدنی‌هایی که مریض، آن‌ها را می‌خورد و می‌نوشد، جایز است.

ادامه مطلب …

(۵۰) چگونگی توکل انسان بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ

انسان با صادق بودن در اعتماد به پروردگارش، بر الله متعال متوکل می‌شود به گونه‌ای که می‌داند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان کسی است که خوبی‌ها به دست او بوده و او است که امور را تدبیر می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۱) آسان شدن زایمان با آیات قرآن

در این مورد چیزی در سنت سراغ ندارم ولی اگر انسان بر زن حامله‌ای که بر او دشوار است آنچه که دلالت بر آسانی می‌دهد را بخواند، به اذن و اجازه‌ی الله سودمند است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه