چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

۴۴۹ – حکم این گفته‌ی عوام چیست: «برای ما برکت آوردی» و «برکت آمد به دیدارمان»؟

۴۴۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این گفته‌ی مردم عوام چیست: «برایمان برکت آوردی»، و «برکت، زیارتمان کرد»؟

جواب دادند: منظور عوام از این که می‌گویند: «برایمان برکت آوردی»، آن چیزی نیست که به نسبت الله عز وجل منظور دارند. بلکه منظورشان این است که با آمدن، برکت به ما رسید. نسبت دادن برکت به انسان، درست است. أسید بن حُضَیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وقتی که آیه‌ی تیمّم به سبب گم شدن گردنبند عائشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَانازل شد، گفت: «این اولین برکت شما نیست ای آل ابوبکر».

طلب برکت از دو حالت خارج نیست:

اول: طلب برکت به وسیله‌ی یک امر شرعیِ معلوم مثل قرآن باشد. الله تعالی می‌فرماید: {وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ}[۱]، یعنی: { و این (قرآن)، کتاب خجسته و بابرکتی است که آن را فرو فرستاده‌ایم}. یکی از برکاتش این است که هر کس به آن عمل کرده و به وسیله‌ی آن جهاد کند، فتح نصیبش می‌شود، و الله به وسیله‌ی او، مردمان زیادی را از شرک نجات می‌دهد. یکی دیگر از برکاتش این است که هر حرفی، ده ثواب دارد، و این باعث ازدیاد تلاش و وقت انسان می‌شود.

دوم: طلب برکت به وسیله‌ی یک امر حسّیِ معلوم باشد. مثل علم. مثلا: به علم و دعوت به سوی خیرِ فلان شخص تبرک جسته شود. اسید بن حُضَیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفت: «این اولین برکت شما نیست ای آل ابوبکر». زیرا الله برخی امور خیر را بر دستان عده‌ای از مردم جاری می‌کند که آن را بر دستان دیگر مردم جاری نمی‌نماید.

همچنین، برکات موهوم و باطلی وجود دارد؛ مثل آنچه که دجالان ادعا می‌کنند فلان میت که به زعم خودشان، یکی از اولیاء الله است، از برکتش بر شما نازل می‌کند و …. این چنین برکتی باطل بوده و هیچ اثری ندارد. گاهی ممکن است شیطان در این امر، اثری داشته باشد، اما جزء آثار حسی به حساب نمی‌آید. به طوری که شیطان در خدمت این شیخ است، و به این وسیله، فتنه ایجاد می‌کند.

اما چطور بفهمیم که این برکت، از برکات باطل است یا از برکات صحیح؟

به وسیله‌ی حال آن شخص دانسته می‌شود. اگر از اولیاء الله بوده، متقی و پیرو سنت است، و از بدعت دور است، الله عز و جل نیز خیر و برکتی بر دستان او جاری می‌کند که برای دیگران چنین چیزی وجود ندارد. اما اگر مخالف قرآن و سنت باشد، یا به باطل دعوت کند، برکتش موهوم بوده، و چه بسا شیاطین به او در راه باطلش، مساعدت کنند.


[۱] – سوره أنعام، آیه «۹۲».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(449) سئل فضيلة الشيخ: عن قول العامة: “تباركت علينا؟” “زارتنا البركة؟”.

فأجاب قائلاً: قول العامة “تباركت علينا” لا يريدون بهذا ما يريدونه بالنسبة إلى الله – عَزَّوَجَلَّ – وإنما يريدون أصابنا بركة من مجيئك والبركة يصح إضافتها إلى الإنسان، قال أسيد بن حضير لما نزلت اية التيمم بسبب عقد عائشة الذي ضاع منها قال: “ما هذه بأول بركتكم يا آل أبي بكر”.

وطلب البركة لا يخلو من أمرين:

الأمر الأول:أن يكون طلب البركة بأمر شرعي معلوم مثل القرآن الكريم قال الله تعالى : (وهذا كتاب أنزلناه مبارك) (سورة الأنعام، الآية “92”) فمن بركته أن من أخذ به وجاهد به حصل له الفتح، فأنقذ الله به أمماً كثيرة من الشرك، ومن بركته أن الحرف الواحد بعشر حسنات وهذه توفر للإنسان الجهد والوقت.

الأمر الثاني: أن يكون طلب البركة بأمر حسي معلوم، مثل العلم فهذا الرجل يتبرك به بعلمه ودعوته إلى الخير، قال أسيد بن حضير: “ما هذه بأول بركتكم يا آل أبي بكر” فإن الله قد يجري على أيدي بعض الناس من أمور الخير مالا يجريه على يد الآخر.

وهناك بركات موهومة باطلة مثل ما يزعمه الدجالون أن فلاناً الميت الذي يزعمون أنه ولي أنزل عليكم من بركته وما أشبه ذلك، فهذه بركة باطلة لا أثر لها، وقد يكون للشيطان أثر في هذا الأمر لكنها لا تعدو أن تكون آثاراً حسية بحيث إن الشيطان يخدم هذا الشيخ فيكون في ذلك فتنة.

أما كيفية معرفة هل هذه من البركات الباطلة أو الصحيحة؟

فيعرف ذلك بحال الشخص، فإن كان من أولياء الله المتقين المتبعين للسنة المبتعدين عن البدعة فإن الله قد يجعل على يديه من الخير والبركة مالا يحصل لغيره، أما إن كان مخالفاً للكتاب والسنة، أو يدعو إلى باطل فإن بركته موهومة، وقد تضعها الشياطين له مساعدة على باطله.

مطالب مرتبط:

۴۴۲ – آیا نام‌گذاری با نام «ایمان» درست است؟

۴۴۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: کسی نام خود را ایمان بگذارد، چه حکمی دارد؟ جواب دادند: در اسم ایمان، نوعی تزکیه وجود دارد، و در حدیث صحیح آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اسم «برة»[۱] را از ترس تزکیه، تغییر دادند. در صحیح بخاری از ابو هریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت شده که اسم زینب، قبلا […]

ادامه مطلب …

۵۱۶ – حکم این سخن که عده‌ای می‌گویند: «الله می‌داند که چنین و چنان است» چیست؟

۵۱۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن که عده‌ای از مردم می‌گویند: «الله می‌داند که چنین و چنان است»، چیست؟ جواب دادند: گفتن این سخن، بسیار خطرناک است. تا جایی که حتی در کتاب‌های احناف دیده‌ام که اگر کسی در مورد چیزی بگوید: الله می‌داند، و قضیه بر خلاف آن باشد، کافر […]

ادامه مطلب …

۴۷۳ – حکم گفتن این سخن چیست: «اوضاع چنین ایجاب کرد» یا «تقدیر این چنین خواست»

۴۷۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن این سخن چیست: «ظروف چنین ایجاب کرد که چنین و چنان شود»، و «أقدار خواستند که چنین و چنان شود»؟ جواب دادند: گفتن: «أقدار خواستند»، یا «ظروف چنین ایجاب کرد»، الفاظی منکر هستند؛  زیرا ظروف، جمع ظرف و به معنی زمان است، و زمان هیچ مشیئت […]

ادامه مطلب …

۴۶۸ – حکم اطلاق لفظ «سید» به کسی غیر از الله

۴۶۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اطلاق لفظ «سید» به کسی غیر از الله تعالی چیست؟ جواب دادند: اگر منظور از اطلاق لفظ سید به کسی غیر از الله تعالی، از لحاظ معنا باشد؛ یعنی سیادت مطلق: این جایز نیست. اما اگر قصدش تنها اکرام شخص است، در صورتی که آن شخص شایستگی‌اش […]

ادامه مطلب …

۴۳۵ – حکم این سخن که کسی بگوید: «من آزادم»

۴۳۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست که کسی بگوید: «من آزادم»؟ جواب دادند: وقتی شخصی آزاد، این را بگوید و منظورش این است که از بردگی خلق، آزاد است، بله، درست است. چون برده‌ی کسی نیست. اما اگر منظورش این است که از بند عبودیّت الله عز و جل آزاد […]

ادامه مطلب …

۴۳۹ – حکم گفتن: «مرحوم فلانی»، و «الله او را غریق رحمت کند»، و «به رحمت الله رفت»، چیست؟

۴۳۹ – از رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن: «مرحوم فلانی»، و «الله او را در پوشش رحمتش قرار دهد»، و «به رحمت الله انتقال یافت»، چیست؟ جواب دادند: گفتن «مرحوم فلانی»، یا «الله او را در پوشش رحمتش قرار دهد»، اشکالی ندارد. زیرا وقتی می‌گویند: «مرحوم»، از باب تفاؤل و رجاء است، نه از باب […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه