جمعه 21 ذیقعده 1447
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
8 می 2026

۳۶۲ – حکم قرائت قرآن بر قبر، و حکم دعا برای میت نزد قبر و حکم دعای انسان برای خودش نزد قبر

۳۶۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم قرائت قرآن کریم بر قبر چیست؟ حکم دعا برای میت نزد قبر چیست؟ حکم دعای انسان برای خودش نزد قبر چیست؟

جواب دادند: قرائت قرآن نزد قبور بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان روایت نشده که چنین کاری کرده باشند. وقتی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش چنین چیزی روایت نشده باشد، برای ما نیز شایسته نیست که آن را از خود بسازیم. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث صحیح می‌فرماید: «هر امر نو پیدایی در دین بدعت است، و هر بدعتی گمراهی است، و هر گمراهی در آتش جهنم است». بر مسلمانان واجب است به گذشتگانی مانند صحابه و تابعین و پیروان نیکوی آنان اقتدا کنند تا بر خیر و هدایت باشند. زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمود: «بهترین کلام، کلام الله، و برترین هدایت، هدایتی است که محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آورده است».

اما دعا کردن برای میت نزد قبرش اشکالی ندارد. انسان نزد قبر می‌ایستد و برای میت هر دعایی که میسّر شد می‌کند. مثلا می‌تواند بگوید: «اللهم اغفر له، اللهم ارحمه، اللهم أدخله الجنة، اللهم افسح له فی قبره» و دعاهایی از این قبیل.

اما دعای انسان نزد قبر برای خودش، اگر به قصد همین کار، نزد قبر رفته باشد، بدعت است؛ زیرا مکان خاصی برای دعا وجود ندارد، مگر اینکه نصّ چنین چیزی را ذکر کند و اگر نصّ شرعی نباشد و در سنت هم وجود نداشته باشد – منظورم اختصاص دادن مکانی خاص برای دعاست – ، هر مکانی که باشد، اختصاص دادن آنجا برای دعا کردن، بدعت است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(362) وسئل فضيلة الشيخ : عن حكم قراءة القرآن الكريم على القبور؟ والدعاء للميت عند قبره؟ ودعاء الإنسان لنفسه عند القبر؟

فأجاب بقوله : قراءة القرآن الكريم على القبور بدعة، ولم ترد عن النبي – ﷺ- ولا عن أصحابه؛ وإذا كانت لم ترد عن النبي – ﷺ – ولا عن أصحابه فإنه لا ينبغي لنا نحن أن نبتدعها من عند أنفسنا؛ لأن النبي – ﷺ – قال فيما صح عنه: “كل محدثة بدعة ، وكل بدعة ضلالة ، وكل ضلالة في النار” والواجب على المسلمين أن يقتدوا بمن سلف من الصحابة، والتابعين لهم بإحسان حتى يكونوا على الخير والهدى؛ لما ثبت عن النبي – ﷺ – أنه قال : “خير الكلام كلام الله ، وخير الهدي هدي محمد- ﷺ-” . وأما الدعاء للميت عند قبره فلا بأس به ، فيقف الإنسان عند القبر ويدعو له بما يتيسر، مثل أن يقول :: اللهم اغفر له، اللهم ارحمه، اللهم أدخله الجنة ، اللهم افسح له في قبره، وما أشبه ذلك.

وأما دعاء الإنسان لنفسه عند القبر فهذا إذا قصده الإنسان فهو من البدع أيضاً ؛ لأنه لا يخصص مكان للدعاء إلا إذا ورد به النص؛ وإذا لم يرد به النص، ولم تأت به السنة فإنه – أعني تخصيص مكان للدعاء- أياً كان ذلك المكان – يكون تخصيصه بدعة.

مطالب مرتبط:

۳۶۷ – حکم اوراقی که برخی صوفیان در آن اذکاری آورده‌اند چیست؟

ورقه‌ای برایم فرستاده شده که در آن اذکاری آمده و این ورقه توسط صوفی‌ها مرتب شده. حکم آن چیست؟

ادامه مطلب …

۳۵۸ – حکم مراسم ختم و تعزیه به مناسبت وفات شخص

۳۵۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرد هم آیی برای غم و اندوه بر مرگ شخص، چیست؟ جواب دادند: این گرد هم آیی‌ها همه بدعت است. چه سه روز باشد، یا یک هفته و چهل روز. چون وارد نشده که سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین کاری کرده باشند و اگر خیر بود، آنها در […]

ادامه مطلب …

۳۵۹ – حکم قرائت قرآن برای روح میت چیست؟

۳۵۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم قرائت قرآن برای روح میت چیست؟ جواب دادند: تلاوت برای روح میت یعنی اینکه قرآن بخواند به نیت اینکه ثوابش به یکی از اموات مسلمین برسد. اهل علم در این مساله بر دو قول اختلاف دارند: اول: غیر مشروع است، و میت در این حال، هیچ نفعی […]

ادامه مطلب …

۳۴۸ – چطور سخن اهل بدعتی که برای بدعت‌هایشان به حدیث: «کسی که در اسلام، سنتی نیکو بنا کند…» رد کنیم؟

۳۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چطور سخن اهل بدعتی که برای بدعت‌هایشان به حدیث: «کسی که در اسلام، سنتی نیکو بنا کند…» رد کنیم؟ جواب دادند: جواب آنها را چنین می‌دهیم: کسی که فرموده: «کسی که در اسلام، سنت نیکویی را بنا کند، اجر آن و اجر هر کسی که به آن عمل […]

ادامه مطلب …

۳۶۳ – آیا ثواب عملی که به میت اهدا می‌شود، به او می‌رسد یا خیر؟

۳۶۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا این فرموده‌ی الله تعالی: {وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى}[۱]، یعنی: {و انسان چیزی جز دستاورد سعی و تلاش (خویش) ندارد}، دلالت بر این دارد که وقتی ثواب عملی به میت اهدا شود، آن ثواب به او نمی‌رسد؟ جواب دادند: منظور از این فرموده‌ی الله تعالی: {وَأَنْ […]

ادامه مطلب …

۳۶۰ – حکم جمع شدن نزد قبر و خواندن قرآن چیست؟ آیا میت از این قرائت نفعی می‌برد؟

۳۶۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم جمع شدن نزد قبر و خواندن قرآن چیست؟ آیا میت از این قرائت نفعی می‌برد یا خیر؟ جواب دادند: این عمل، یعنی جمع شدن نزد قبر و قرائت قرآن، از امور منکری است که در عهد سلف صالح معروف نبوده است. اما اینکه میت از آن نفع […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه