چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۳۴۴ – حکم نشر تصاویر مجروحین جنگی که قطع عضو شده‌اند چیست؟

۳۴۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نشر تصاویر افغان‌هایی که در جنگ، قطع عضو شده‌اند، چیست؟[۱]

جواب دادند: در حقیقت، انتشار چنین تصاویری، مصلحت است. چون انگیزه‌ای برای کمک به آنان می‌شود. اما می‌گویم: این هدف، بدون منتشر کردن چنین تصاویری نیز حاصل می‌شود، و یا می‌توان چیزی روی چهره‌ی تصویر قرار داد تا سر شخص در تصویر مشخص نباشد. زیرا وقتی سر تصویر قطع شود، تصویر حرام به حساب نمی‌آید، چنان که در حدیث آمده: «هیچ تصویری باقی مگذار مگر اینکه آن را پاک کنی، و هیچ قبری نباشد مگر اینکه آن را با زمین هم سطح کنی»، و ظاهر حدیث این است که منظور از تصویر، حتی تصویر رنگی اگر چه سایه هم نداشته باشد، چون نفرمود: مگر اینکه آن را بشکنی، بلکه گفت: آن را پاک کنی، و پاک کردن در مورد چیزی به کار می‌رود که با رنگ کشیده شده باشد.

همچنین حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَادر صحیح بخاری، وقتی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر ایشان وارد شدند و دیدند بالش در خانه گذاشته که در آن تصویر وجود دارد. به همین خاطر دم در ایستاد، و عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَاناخرسندی را در چهره‌ی ایشان خواند. رسول الله علیه الصلاة و السلام فرمودند: «صاحبان این تصاویر، عذاب داده می‌شوند». این حدیث دلیل بر این است که عذاب، هم شامل تصویری می‌شود که سایه دارد و هم شامل تصویری است که سایه ندارد، و صحیح نیز همین است.


[۱] – سوال به زمان جنگ افغانستان با شوروی باز می‌گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(344) سئل فضيلة الشيخ- حَفِظَهُ‌الله – عن نشر صور المشوهين الأفغان.

فأجاب حَفِظَهُ‌الله بقوله : نشر صور المشوهين الأفغان مصلحة في الحقيقة وهي أنها توجب اندفاع الناس بالتبرع لهم ، لكن أقول : إن هذا قد يحصل بدون نشر هذه الأشياء أو ربما يمكن أن نضع شيئاً على الوجه بحيث لا يتبين الرأس لأن الرأس إذا قطع لا تبقى صورة كما جاء في الحديث “ألا تدع صورة إلا طمستها ولا قبراً إلا سويته” وهذا ظاهره أن المراد بالصورة حتى صورة التلوين وإن لم يكن لها ظل لأنه لم يقل : إلا كسرتها ، والطمس إنما يكون لما كان ملوناً .

وكذلك أيضاً حديث عائشة في البخاري حينما دخل عَلَيْهِ‌الصَّلَاةُوَالسَّلَام فوجد نمرقة فيها صورة فوق على الباب وعرفت في وجهه الكراهية، وقال ، عَلَيْهِ‌الصَّلَاةُوَالسَّلَام : “إن أصحاب هؤلاء الصور يعذبون” ، فهذا دليل على أنه يشمل الصورة التي لها ظل والتي ليس لها ظل وهذا هو الصحيح.

مطالب مرتبط:

۳۴۱ – حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

۳۴۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟ جواب دادند: الحمدلله رب العالمین. الصلاة و السلام علی نبینا محمد و علی آله و صحبه أجمعین. کشیدن تصویر با دست، حرام بوده، و بلکه یکی از گناهان کبیره است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده است، […]

ادامه مطلب …

۳۲۶ – حکم پوشیدن لباسی که در آن تصویر انسان یا حیوان وجود دارد

۳۲۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم پوشیدن لباسی که در آن تصویر انسان یا حیوان وجود دارد، چیست؟ جواب دادند: برای انسان جایز نیست لباسی بپوشد که در آن تصویر حیوان یا انسان وجود دارد. همچنین جایز نیست دستمالی که روی سرش می‌اندازد حاوی تصاویر انسان یا حیوان باشد. زیرا از رسول الله […]

ادامه مطلب …

۳۱۵ – حکم عکس که روی قوطی‌ها و مجلات و روزنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های رانندگی و اسکناس‌ها

۳۱۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا برای از بین رفتن تحریم، محو کردن سرِ تصویر واجب است؟ یا اینکه آن را از نقاشی جدا کند؟ نیز، حکم عکسی که روی قوطی‌ها و مجلات و روزنامه‌ها و گواهی‌نامه‌های رانندگی و اسکناس‌ها وجود دارد، چیست؟ و آیا اینها مانع از دخول ملائکه به خانه می‌شوند؟ […]

ادامه مطلب …

۳۳۲ – آیا بازی‌های آموزشی کودکان که نقاشی دارند جایز است؟

۳۳۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بسیاری از بازی‌ها حاوی عکس‌های جاندارانی هستند که با دست کشیده شده‌اند و غالبا هدف از آن، آموزش است. مثل همین تصاویری که در کتاب ناطق وجود دارند. آیا این جایز است؟ جواب دادند: اگر برای آرام کردن بچه‌ها باشد، کسانی که بازی‌های این چنینی را برای کودکان […]

ادامه مطلب …

۳۳۴ – حکم ساختن مجسمه‌ای به شکل قلب انسان برای یاد آوری قدرت و عظمت الله چیست؟

۳۳۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن مجسمه‌ای به شکل قلب انسان برای یاد آوری قدرت و عظمت الله چیست؟ جواب دادند: عکس قلب یا دیگر اجزای بدن، جزء تصاویر حرام نیست. چون قسمتی از تصویر است، و بر این اساس، کشیدن قلب یا دست یا پا یا سر، هر کدام به تنهایی، […]

ادامه مطلب …

۳۲۱ – نگاه کردن مرد به عکس زنان نامحرم

۳۲۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بسیاری از مردم در نگاه کردن به تصویر زنان نامحرم، تساهل به خرج می‌دهند، و می‌گویند: اینها عکس است و حقیقت ندارد. حکم این کار چیست؟ جواب دادند: این سهل انگاری بسیار خطرناک است. چون وقتی انسان به زنی نگاه کند، فرقی نمی‌کند که در تلویزیون باشد یا […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه