شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۳۴۴ – حکم نشر تصاویر مجروحین جنگی که قطع عضو شده‌اند چیست؟

۳۴۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نشر تصاویر افغان‌هایی که در جنگ، قطع عضو شده‌اند، چیست؟[۱]

جواب دادند: در حقیقت، انتشار چنین تصاویری، مصلحت است. چون انگیزه‌ای برای کمک به آنان می‌شود. اما می‌گویم: این هدف، بدون منتشر کردن چنین تصاویری نیز حاصل می‌شود، و یا می‌توان چیزی روی چهره‌ی تصویر قرار داد تا سر شخص در تصویر مشخص نباشد. زیرا وقتی سر تصویر قطع شود، تصویر حرام به حساب نمی‌آید، چنان که در حدیث آمده: «هیچ تصویری باقی مگذار مگر اینکه آن را پاک کنی، و هیچ قبری نباشد مگر اینکه آن را با زمین هم سطح کنی»، و ظاهر حدیث این است که منظور از تصویر، حتی تصویر رنگی اگر چه سایه هم نداشته باشد، چون نفرمود: مگر اینکه آن را بشکنی، بلکه گفت: آن را پاک کنی، و پاک کردن در مورد چیزی به کار می‌رود که با رنگ کشیده شده باشد.

همچنین حدیث عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَادر صحیح بخاری، وقتی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر ایشان وارد شدند و دیدند بالش در خانه گذاشته که در آن تصویر وجود دارد. به همین خاطر دم در ایستاد، و عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَاناخرسندی را در چهره‌ی ایشان خواند. رسول الله علیه الصلاة و السلام فرمودند: «صاحبان این تصاویر، عذاب داده می‌شوند». این حدیث دلیل بر این است که عذاب، هم شامل تصویری می‌شود که سایه دارد و هم شامل تصویری است که سایه ندارد، و صحیح نیز همین است.


[۱] – سوال به زمان جنگ افغانستان با شوروی باز می‌گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(344) سئل فضيلة الشيخ- حَفِظَهُ‌الله – عن نشر صور المشوهين الأفغان.

فأجاب حَفِظَهُ‌الله بقوله : نشر صور المشوهين الأفغان مصلحة في الحقيقة وهي أنها توجب اندفاع الناس بالتبرع لهم ، لكن أقول : إن هذا قد يحصل بدون نشر هذه الأشياء أو ربما يمكن أن نضع شيئاً على الوجه بحيث لا يتبين الرأس لأن الرأس إذا قطع لا تبقى صورة كما جاء في الحديث “ألا تدع صورة إلا طمستها ولا قبراً إلا سويته” وهذا ظاهره أن المراد بالصورة حتى صورة التلوين وإن لم يكن لها ظل لأنه لم يقل : إلا كسرتها ، والطمس إنما يكون لما كان ملوناً .

وكذلك أيضاً حديث عائشة في البخاري حينما دخل عَلَيْهِ‌الصَّلَاةُوَالسَّلَام فوجد نمرقة فيها صورة فوق على الباب وعرفت في وجهه الكراهية، وقال ، عَلَيْهِ‌الصَّلَاةُوَالسَّلَام : “إن أصحاب هؤلاء الصور يعذبون” ، فهذا دليل على أنه يشمل الصورة التي لها ظل والتي ليس لها ظل وهذا هو الصحيح.

مطالب مرتبط:

۳۳۷ – حکم عکس گرفتن برای یادگاری چیست؟

۳۳۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم عکس گرفتن برای یادگاری چیست؟ جواب دادند: عکس گرفتن برای یادگاری، حرام است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: ملائکه وارد خانه‌ای که در آن عکس وجود دارد، نمی‌شوند، و این دال بر تحریم گرفتن عکس و گذاشتن آنها در خانه است. والله المستعان. تعداد بازدید: ۶۰

ادامه مطلب …

رساله‌ای در باب فرق میان حکم عکس‌های ضروری و غیر ضروری

رساله بسم الله الرحمن الرحیم از: محمد بن صالح عثیمین به: برادر بزرگوار، شیخ ….. حفظه الله تعالی و جعله من عباده الصالحین، و أولیائه المتقین، و حزبه المفلحین. آمین. و بعد… نامه‌تان که متضمن سلام و نصیحت بود به من رسید. علیکم السلام و رحمة الله وبرکاته. الله به خاطر نصیحت کاملتان به شما […]

ادامه مطلب …

۳۳۱ – حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن آن چیست؟

۳۳۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن فوری آن چیست؟ جواب دادند: هر کس چیزی بسازد که با آنچه الله خلقت کرده، تشابه داشته باشد، شامل حدیثی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت […]

ادامه مطلب …

۳۳۸ – آیا لازم است تصاویر کتاب‌ها را از بین ببریم؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، تصویر را حلال می‌کند؟

۳۳۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا لازم است انسان تصاویری را که در کتاب‌ها وجود دارند، از بین ببرد؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، حرمت تصویر را زایل می‌کند؟ جواب دادند: پاک کردن آن را لازم نمی‌دانم. چون بسیار پر مشقت است، و نیز به این خاطر که منظور هیچ […]

ادامه مطلب …

۳۲۸ – آیا تصاویری که در بازی‌های کودکان هستنند یا تصاویری که سایه ندارند، جایز است؟

۳۲۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اینکه بعضی از علما، بازی‌های کودکان را جزو تصویر ندانسته‌اند، صحیح است؟ و آیا قول شیخ …. به جواز تصاویری که سایه ندارند، و بلکه فقط نقوشی به وسیله‌ی رنگ هستند، سخن درستی است؟ جواب دادند: مستثنی بودن بازی‌های کودکان از حکم تصویر، صحیح است. اما بازی‌های […]

ادامه مطلب …

۳۴۱ – حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

۳۴۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟ جواب دادند: الحمدلله رب العالمین. الصلاة و السلام علی نبینا محمد و علی آله و صحبه أجمعین. کشیدن تصویر با دست، حرام بوده، و بلکه یکی از گناهان کبیره است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده است، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه