جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

۳۴۱ – حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

۳۴۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

جواب دادند: الحمدلله رب العالمین. الصلاة و السلام علی نبینا محمد و علی آله و صحبه أجمعین.

کشیدن تصویر با دست، حرام بوده، و بلکه یکی از گناهان کبیره است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده است، و لعنت شدن جز به خاطر گناهی که از گناهان کبیره باشد، نیست. فرقی ندارد که رسم تصویر برای امتحان باشد یا برای توضیح به دانش آموزان یا غیره. در هر صورت حرام است. اما اگر اجزای بدن مانند دست به تنهایی، یا سرِ تنها را بکشد، اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(341) سئل فضيلة الشيخ – حَفِظَهُ‌الله – : عن التصوير باليد.

فأجاب حَفِظَهُ‌الله بقوله: الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على نبينا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين ، التصوير باليد حرام بل هو من كبائر الذنوب لأن النبي ﷺ لعن المصورين واللعن لا يكون إلا على كبيرة من كبائر الذنوب وسواء رسم الصورة يختبر إبداعه أو رسمها للتوضيح للطلاب أو لغير ذلك فإنه حرام ، لكن لو رسم أجزاء من البدن كاليد وحدها أو الرأس وحده فهذا لا بأس به.

مطالب مرتبط:

۳۲۰ – آیا نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، جایز است؟

در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی (319) در مورد مسائلی که متعلق به مشاهده‌ی تصاویر است، آمد: «اما اگر از تصاویری است که نگاه کردن به آن حلال نیست؛ مانند نگاه کردن مرد به زن نامحرم، در این حالت، محل شک و تردید. احتیاط این است که از ترس فتنه به آن نگاه نکند». این پاسخ چنین به مخاطب القا می‌کند که شما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینید. امیدواریم در این مورد توضیح بدهید؟

ادامه مطلب …

۳۴۴ – حکم نشر تصاویر مجروحین جنگی که قطع عضو شده‌اند چیست؟

۳۴۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نشر تصاویر افغان‌هایی که در جنگ، قطع عضو شده‌اند، چیست؟[۱] جواب دادند: در حقیقت، انتشار چنین تصاویری، مصلحت است. چون انگیزه‌ای برای کمک به آنان می‌شود. اما می‌گویم: این هدف، بدون منتشر کردن چنین تصاویری نیز حاصل می‌شود، و یا می‌توان چیزی روی چهره‌ی تصویر قرار داد […]

ادامه مطلب …

۳۲۵ – اجبار دانش آموزان به رسم کردن تصویر

۳۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای قبل گفتید: «و اگر دانش آموز حتما باید چیزی نقاشی کند، حیوانی را نقاشی کند که سر نداشته باشد». اما اگر دانش آموز، سر را نقاش نکند، ممکن است مردود شود. چکار کند؟ جواب دادند: اگر چنین است، پس دانش آموز ناچار به این کار است، […]

ادامه مطلب …

۳۳۲ – آیا بازی‌های آموزشی کودکان که نقاشی دارند جایز است؟

۳۳۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بسیاری از بازی‌ها حاوی عکس‌های جاندارانی هستند که با دست کشیده شده‌اند و غالبا هدف از آن، آموزش است. مثل همین تصاویری که در کتاب ناطق وجود دارند. آیا این جایز است؟ جواب دادند: اگر برای آرام کردن بچه‌ها باشد، کسانی که بازی‌های این چنینی را برای کودکان […]

ادامه مطلب …

۳۲۳ – حکم نقاشی برخی حیوانات توسط دانش آموزان به هدف تعلیم

۳۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: برخی دانش آموزان به هدف تعلیم و درس خواندن، نیاز دارند که عکس برخی حیوانات را بکشند. حکم این کار چیست؟ جواب دادند: کشیدن این حیوانات، جایز نیست. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مصوّرین[۱] را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت، برای مصوّرین است»، و این […]

ادامه مطلب …

۳۳۰ – درست کردن عروسک برای کودک یا خریدن آن؟

۳۳۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا فرقی بین این که بچه‌هایمان خودشان چنین اسباب بازی‌هایی درست کنند، و بین اینکه ما برای آنها درست کنیم یا برایشان بخریم، وجود دارد؟ جواب دادند: من بر این هستم که ساختن این عروسک‌ها به گونه‌ای که با خلفت الله مشابهت داشته باشند، حرام است. زیرا جزئی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه