چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۳۴۱ – حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

۳۴۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کشیدن تصویر با دست چیست؟

جواب دادند: الحمدلله رب العالمین. الصلاة و السلام علی نبینا محمد و علی آله و صحبه أجمعین.

کشیدن تصویر با دست، حرام بوده، و بلکه یکی از گناهان کبیره است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده است، و لعنت شدن جز به خاطر گناهی که از گناهان کبیره باشد، نیست. فرقی ندارد که رسم تصویر برای امتحان باشد یا برای توضیح به دانش آموزان یا غیره. در هر صورت حرام است. اما اگر اجزای بدن مانند دست به تنهایی، یا سرِ تنها را بکشد، اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(341) سئل فضيلة الشيخ – حَفِظَهُ‌الله – : عن التصوير باليد.

فأجاب حَفِظَهُ‌الله بقوله: الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على نبينا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين ، التصوير باليد حرام بل هو من كبائر الذنوب لأن النبي ﷺ لعن المصورين واللعن لا يكون إلا على كبيرة من كبائر الذنوب وسواء رسم الصورة يختبر إبداعه أو رسمها للتوضيح للطلاب أو لغير ذلك فإنه حرام ، لكن لو رسم أجزاء من البدن كاليد وحدها أو الرأس وحده فهذا لا بأس به.

مطالب مرتبط:

۳۱۷ – حکم نقاشی کردن موجودات چیست؟

۳۱۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم رسم ذوات ارواح چیست؟ و آیا حکم در عموم حدیث قدسی داخل می‌شود که الله می‌فرماید: «و چه کسی ظالم‌تر از آن کس که قصد می‌کند مخلوقی همانند آنچه من خلق کرده‌ام، بسازد؟ پس – اگر می‌توانند – ذره‌ای خلق کنند، پس – اگر می‌توانند – دانه‌ای […]

ادامه مطلب …

۳۳۵ – عذاب مجسمه ساز شدیدتر است یا عذاب مشرک؟

۳۳۵. از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین این حدیث که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرمایند: «شدیدترین عذاب روز قیامت برای کسانی است که در خلقت، شبیه آنچه الله خلق کرده، درست می‌کنند» و بین اینکه عذاب مشرک در قیامت از همه سخت‌تر است؟ جواب دادند: در جمع بین این دو مساله، چند وجه ذکر […]

ادامه مطلب …

۳۲۸ – آیا تصاویری که در بازی‌های کودکان هستنند یا تصاویری که سایه ندارند، جایز است؟

۳۲۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اینکه بعضی از علما، بازی‌های کودکان را جزو تصویر ندانسته‌اند، صحیح است؟ و آیا قول شیخ …. به جواز تصاویری که سایه ندارند، و بلکه فقط نقوشی به وسیله‌ی رنگ هستند، سخن درستی است؟ جواب دادند: مستثنی بودن بازی‌های کودکان از حکم تصویر، صحیح است. اما بازی‌های […]

ادامه مطلب …

۳۱۶ – حکم ساختن مجسمه چیست؟

۳۱۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن مجسمه چیست؟ جواب دادند: حکم ساختن مجسمه؛ اگر مجسمه‌ی موجودات زنده باشد، حرام است. زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که چنین اشخاصی را لعنت فرموده‌اند، و همچنین از او ثابت است که فرموده‌اند: «الله عز و جل می‌فرماید: و چه کسی ظالم‌تر از آن […]

ادامه مطلب …

۳۲۰ – آیا نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، جایز است؟

در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی (319) در مورد مسائلی که متعلق به مشاهده‌ی تصاویر است، آمد: «اما اگر از تصاویری است که نگاه کردن به آن حلال نیست؛ مانند نگاه کردن مرد به زن نامحرم، در این حالت، محل شک و تردید. احتیاط این است که از ترس فتنه به آن نگاه نکند». این پاسخ چنین به مخاطب القا می‌کند که شما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینید. امیدواریم در این مورد توضیح بدهید؟

ادامه مطلب …

۳۲۴ – حکم کشیدن تصاویر در مدارس و استفاده از عکس‌ها برای دانش آموزان

۳۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در بعضی مدارس از دانش آموز می‌خواهند که تصویر جانداری را بکشد، یا مثلا قسمتی از تصویر مرغ به آنها داده می‌شود، و گفته می‌شود: آن را کامل کنید. گاهی نیز از آنها خواسته می‌شود که تصویر را قیچی کرده و آن را روی کاغذ بچسباند، یا عکسی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه