چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۳۲۳ – حکم نقاشی برخی حیوانات توسط دانش آموزان به هدف تعلیم

۳۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: برخی دانش آموزان به هدف تعلیم و درس خواندن، نیاز دارند که عکس برخی حیوانات را بکشند. حکم این کار چیست؟

جواب دادند: کشیدن این حیوانات، جایز نیست. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مصوّرین[۱] را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت، برای مصوّرین است»، و این حدیث، دال بر این است که تصویر سازی یکی از گناهان کبیره است. چون لعنت فقط بر گناه کبیره مترتب می‌شود، و وعید برای عذاب شدید نیز فقط برای کسانی است که مرتکب گناهان کبیره می‌شوند. اما می‌شود برخی از اعضای بدن مانند دست و پا و غیره را رسم کرد؛ زیرا این اجزاء، به تنهایی نمی‌توانند زنده باشند، و ظاهر نصوص دلالت دارند آن تصویری که حرام است، تصویری است که می‌تواند زنده باشد. زیرا در بعضی احادیث آمد: «– نقاش یا مجسمه ساز – مکلف می‌شود که در آن روح بدمد، اما چنین قدرتی ندارد».


[۱] – مصوّرین: کسانی که مجسمه می‌سازند یا نقاشی می‌کشند. (مترجم)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(323) سئل فضيلة الشيخ : يحتاج بعض الطلبة إلى رسم بعض الحيوانات لغرض التعليم والدراسة فما حكم ذلك؟

فأجاب بقوله : لا يجوز أن تصور هذه الحيوانات لأن النبي ، ﷺ ، لعن المصورين وقال : أشد الناس عذاباً يوم القيامة المصورون” وهذا يدل على أن التصوير من كبائر الذنوب لأن اللعن لا يكون إلا على كبيرة والوعيد بشدة العذاب لا يكون إلا على كبيرة ، ولكن من الممكن أن تصور أجزاء من الجسم كاليد والرجل وما أشبه ذلك ؛ لأن هذه الأجزاء لا تحلها الحياة ، وظاهر النصوص أن الذي يحرم ما يمكن أن تحله الحياة لقوله في بعض الأحاديث : ” كلف أن ينفخ فيها الروح وليس بنافخ” .

مطالب مرتبط:

۳۳۹ – حکم ضبط کردن سخنرانی‌ها با دوربین

۳۳۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ضبط کنفرانس‌ها و سخنرانی‌ها با دوربین‌های ویدیویی چیست؟ جواب دادند: نظرم این است که ضبط کردن کنفرانس‌ها و سخنرانی‌ها با دستگاه‌های ویدیویی و تلویزیونی، اگر نیاز به وجود آن وجود داشته باشد، اشکالی ندارد. به چند دلیل: اول: زیرا هر کس تامل کند، برایش واضح می‌شود که […]

ادامه مطلب …

۳۳۴ – حکم ساختن مجسمه‌ای به شکل قلب انسان برای یاد آوری قدرت و عظمت الله چیست؟

۳۳۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن مجسمه‌ای به شکل قلب انسان برای یاد آوری قدرت و عظمت الله چیست؟ جواب دادند: عکس قلب یا دیگر اجزای بدن، جزء تصاویر حرام نیست. چون قسمتی از تصویر است، و بر این اساس، کشیدن قلب یا دست یا پا یا سر، هر کدام به تنهایی، […]

ادامه مطلب …

۳۳۵ – عذاب مجسمه ساز شدیدتر است یا عذاب مشرک؟

۳۳۵. از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین این حدیث که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرمایند: «شدیدترین عذاب روز قیامت برای کسانی است که در خلقت، شبیه آنچه الله خلق کرده، درست می‌کنند» و بین اینکه عذاب مشرک در قیامت از همه سخت‌تر است؟ جواب دادند: در جمع بین این دو مساله، چند وجه ذکر […]

ادامه مطلب …

۳۲۲ – آیا از میان انواع تصاویر فقط مجسمه حرام است؟

عرضه‌ی تصاویر بزرگ و کوچک در بازارها بسیار رايج شده، و این عکس‌ها یا متعلق به بازیگران جهانی هستند یا عکس انسان‌های مشهور است. این کار برای تبلیغ یک یا چند نوع کالا انجام می‌شود. وقتی به آنها گفته می‌شود این کار، منکر است، صاحبان مغازه‌ها می‌گویند که این عکس‌ها، مجسمه نیستند، و این یعنی حرام نیستند، و از آنجایی که دارای سایه نیستند، تقلید از خلقت الله به حساب نمی‌آیند. همچنین می‌گویند از فتوای شما در مجله‌ی «المسلمون» اطلاع یافته‌اند که مفادش این است که فقط مجسمه حرام است، و عکس، حرام نیست. از شما می‌خواهیم این مساله را برایمان توضیح دهید.

ادامه مطلب …

۳۲۶ – حکم پوشیدن لباسی که در آن تصویر انسان یا حیوان وجود دارد

۳۲۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم پوشیدن لباسی که در آن تصویر انسان یا حیوان وجود دارد، چیست؟ جواب دادند: برای انسان جایز نیست لباسی بپوشد که در آن تصویر حیوان یا انسان وجود دارد. همچنین جایز نیست دستمالی که روی سرش می‌اندازد حاوی تصاویر انسان یا حیوان باشد. زیرا از رسول الله […]

ادامه مطلب …

۳۱۶ – حکم ساختن مجسمه چیست؟

۳۱۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن مجسمه چیست؟ جواب دادند: حکم ساختن مجسمه؛ اگر مجسمه‌ی موجودات زنده باشد، حرام است. زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که چنین اشخاصی را لعنت فرموده‌اند، و همچنین از او ثابت است که فرموده‌اند: «الله عز و جل می‌فرماید: و چه کسی ظالم‌تر از آن […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه