یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

۳۱۰ – حکم درست کردن قبرها با آجر و سیمان روی زمین چیست؟

۳۱۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم دین در مورد بنای قبرها با آجر و سیمان روی زمین چیست؟

جواب دادند: اولا، من این را درست نمی‌دانم که وقتی چنین سوالی از کسی پرسیده می‌شود، گفته شود: حکم دین در این مورد چیست؟ حکم اسلام در این مورد چیست؟ زیرا پاسخ یک نفر، تعبیر از اسلام نیست. چه اینکه ممکن است آن یک نفر خطا کند یا درست بگوید. اما وقتی ما بگوییم چیزی که او می‌گوید، همان اسلام است، بدین معنی است که او اشتباه نمی‌کند، زیرا هیچ اشتباهی در اسلام وجود ندارد. پس بهتر است هنگام سوال گفته شود: نظر شما در مورد کسی که چنین و چنان کرد، چیست؟ یا حکم کسی که چنین و چنان کند، از نظر شما چیست؟ یا: به نظر شما حکمش در اسلام چگونه است؟ آیا حکمش چنین و چنان است؟ مهم این است که سوال فقط متوجه سوال شونده باشد.

اما در مورد نظرم در این مساله: نظرم بر این است که جایز نیست روی قبر، چیزی بنا شود. زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که: «ایشان از بنا سازی بر قبور و گچ کاری آن و ساخت و ساز بر آن، نهی فرمودند». پس، ساختن بنا بر روی قبور حرام است. زیرا وسیله‌ای برای این است که این قبور، پرستیده شده و شریک الله قرار گیرند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(310) سئل فضيلة الشيخ – حَفِظَهُ‌الله – : عن حكم الدين في بناء المقابر بالطوب والأسمنت فوق ظهر الأرض .

فأجاب -حَفِظَهُ‌الله – بقوله : أولاً أنا أكره أن يوجه للشخص مثل هذا السؤال بأن يقال :: ما حكم الدين، ما حكم الإسلام وما أشبه ذلك لأن الواحد من الناس لا يعبر عن الإسلام إذ قد يخطئ ويصيب ونحن إذا قلنا : إنه يعبر عن الإسلام معناه أنه لا يخطئ ، لأن الإسلام لا خطأ فيه ، فالأولى في مثل هذا التعبير أن يقال : ما ترى في حكم من فعل كذا وكذا أو ما ترى فيمن فعل كذا وكذا ، أو ما ترى في الإسلام هل يكون كذا وكذا حكمه ، المهم أن يضاف السؤال إلى المسؤول فقط.

أما بالنسبة لما أراه في هذه المسألة فهو أنه لا يجوز أن يبنى على القبور فقد ثبت عن النبي ، ﷺ ، ” أنه نهى عن البناء على القبور ونهى أن يجصص القبر وأن يبنى عليه” . فالبناء على القبور محرم لأنه وسيلة إلى أن تعبد ويشرك بها مع الله – عَزَّوَجَلَّ- .

مطالب مرتبط:

۲۹۱ – چگونگی پاسخ به قبر پرستانی که به دفن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مسجد نبوی استدلال می‌کنند

۲۹۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه جواب قبر پرستانی را بدهیم که به دفن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مسجد نبوی استدلال می‌کنند؟ جواب دادند: از چند جهت: یک: مسجد بر قبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بنا نشده، بلکه در زمان حیات ایشان ساخته شد. دو: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مسجد دفن نشده، که گفته شود: […]

ادامه مطلب …

۲۸۹ – حکم طواف قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها

۲۸۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که با طواف حول قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها، و انجام دیگر عبادات برای قبور، آنها را می‌پرستد، چیست؟ جواب دادند: این سوال بزرگ و مهمی است، و جوابش نیاز به بسط دارد. به یاری الله می‌گوییم: اصحاب قبور به دو نوع […]

ادامه مطلب …

۲۹۳ – حکم بناسازی بر قبور چیست؟

۲۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم بنا سازی بر قبور چیست؟ جواب دادند: بنا سازی بر قبور، حرام بوده و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی فرموده است. به خاطر اینکه در این کار، تعظیم اهل قبور وجود دارد و وسیله‌ای برای پرستش این قبور و به معبود گرفته شدن آنهاست؛ چنان که […]

ادامه مطلب …

۳۰۲ – ساختن بارگاه بر قبر اشخاص

۳۰۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی از دنیا رفته، و بعد از مدتی شخصی او را در خواب دیده و از او خواسته که او را از قبر بیرون بیاورد و برایش بارگاه درست کند. او نیز این کار را انجام داده است. حکم این عمل چیست؟ جواب دادند: حکمش این است که […]

ادامه مطلب …

۳۰۹ – نصیحت به افرادی که به زیارت قبور اولیای الله می‌روند و برای آنها نذر و از آنها طلب می‌کنند

کسانی هستند که به زیارت قبور رفته و اموات را که به زعم خود، اولیاء الله هستند، می‌خوانند، و برای آنها نذر کرده و آنها را به فریاد رسی می‌طلبند و از آنها کمک می‌خواهند...

ادامه مطلب …

۲۹۸ – حکم چراغانی کردن مقابر چیست؟

۲۹۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم چراغانی کردن مقابر چیست؟ جواب دادند: چراغ قرار دادن در قبرستان، چیزی نیست که مردم به آن احتیاج داشته باشند. چنان که اگر قبرستان، وسیع باشد و در قسمتی از آن، مردم از دفن میتی فارغ شده باشند، نیازی به چراغ نیست. اما روشن کردن چراغ در […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه