چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۲۹۴ – حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟

۲۹۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله تعالی سوال شد: حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟

جواب دادند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از دفن کردن در مساجد، و از ساختن مساجد روی قبور نهی کرده و کسی را که چنین کاری انجام دهد، لعنت نموده است. ایشان در هنگام مرگ، امتش را بر حذر داشته و فرموده که این کار، کار یهود و نصاری است، و این کار، وسیله‌ای برای شرک به الله عز و جل است. زیرا ساختن مساجد بر روی قبور و یا دفن مردگان در مساجد، وسیله‌ای برای شرک ورزیدن به الله تعالی است. مردم تصور خواهند کرد صاحبان این قبرهایی که در مساجد دفن شده‌اند، نفع یا ضرر می‌رسانند، یا اینکه آنها دارای خاصیتی هستند که تقرب جستن به آنها به وسیله‌ی طاعت را ایجاب می‌کند. بر مسلمانان واجب است از این عمل خطرناک بر حذر باشند، و باید مساجد خالی از قبور بوده و بر توحید و عقیده‌ی صحیح ساخته شده باشند. الله تعالی می‌فرماید: {وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا}[۱]، یعنی: {و این (فرمان پروردگار است) که مساجد از آن الله می‌باشد؛ پس هیچ‌کس را با الله پرستش نکنید}. پس واجب است که مساجد برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده، و از مظاهر شرک، خالی باشند. در آنها، عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ادا شود. این چیزی است که بر مسلمانان واجب است. والله الموفق.


[۱] – سوره جن، آیه «۱۸».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(294) وسئل الشيخ – حَفِظَهُ‌الله – تعالى : عن حكم دفن الموتى في المساجد .

فأجاب قائلاً : الدفن في المساجد نهى عنه النبي ، ﷺ ، ونهى عن اتخاذ المساجد على القبور ولعن من اتخذ ذلك وهو في سياق الموت يحذر أمته ويذكر ، ﷺ ، أن هذا من فعل اليهود والنصارى ، ولأن هذا وسيلة إلى الشرك بالله – عَزَّوَجَلَّ- لأن إقامة المساجد على القبور ودفن الموتى فيها وسيلة إلى الشرك بالله- عَزَّوَجَلَّ- في أصحاب هذه القبور فيعتقد الناس أن أصحاب هذه القبور المدفونين في المساجد ينفعون أو يضرون أو أن لهم خاصية تستوجب أن يتقرب إليهم بالطاعات من دون الله – سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ – فيجب على المسلمين أن يحذروا من هذه الظاهرة الخطيرة وأن تكون المساجد خالية من القبور مؤسسة على التوحيد والعقيدة الصحيحة قال الله – تعالى- : (وأن المساجد لله فلا تدعوا مع الله أحداً) (سورة الجن ، الآية “18”) فيجب أن تكون المساجد لله- سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ – خالية من مظاهر الشرك تؤدى فيها عبادة الله وحده لا شريك له هذا هو واجب المسلمين . والله الموفق .

مطالب مرتبط:

۳۰۲ – ساختن بارگاه بر قبر اشخاص

۳۰۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی از دنیا رفته، و بعد از مدتی شخصی او را در خواب دیده و از او خواسته که او را از قبر بیرون بیاورد و برایش بارگاه درست کند. او نیز این کار را انجام داده است. حکم این عمل چیست؟ جواب دادند: حکمش این است که […]

ادامه مطلب …

۳۰۳ – قبرستان قدیمی که تبدیل به راه مردم و حیوانات شده است را چه باید کرد؟

۳۰۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مقبره‌ای قدیم وجود دارد که تبدیل به راه مردم و حیوانات شده است. با آن چه باید کرد؟ جواب دادند: دوست دارم به این مناسب بگویم: اصحاب قبور دارای حقوقی هستند. زیرا مسلمانند، و به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از راه رفتن روی قبر یا نشستن بر […]

ادامه مطلب …

۳۰۸ – حکم زیارت قبرستان و قرائت فاتحه برای مرده و نیز حکم زیارت قبور توسط زنان

۳۰۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم زیارت قبرستان چیست؟ حکم قرائت فاتحه هنگام زیارت قبرستان چیست؟ حکم زیارت قبور برای زنان چیست؟ جواب دادند: زیارت قبور سنتی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از اینکه از آن نهی کرده بودند، به آن دستور دادند. چنان که از ایشان ثابت است که فرمودند: «من […]

ادامه مطلب …

۲۸۹ – حکم طواف قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها

۲۸۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که با طواف حول قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها، و انجام دیگر عبادات برای قبور، آنها را می‌پرستد، چیست؟ جواب دادند: این سوال بزرگ و مهمی است، و جوابش نیاز به بسط دارد. به یاری الله می‌گوییم: اصحاب قبور به دو نوع […]

ادامه مطلب …

۲۹۸ – حکم چراغانی کردن مقابر چیست؟

۲۹۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم چراغانی کردن مقابر چیست؟ جواب دادند: چراغ قرار دادن در قبرستان، چیزی نیست که مردم به آن احتیاج داشته باشند. چنان که اگر قبرستان، وسیع باشد و در قسمتی از آن، مردم از دفن میتی فارغ شده باشند، نیازی به چراغ نیست. اما روشن کردن چراغ در […]

ادامه مطلب …

۲۹۶ – منظور از فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید» چیست؟

۲۹۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست: «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید»؟ جواب دادند: در معنای این حدیث، بر دو قول اختلاف است: قول اول: معنایش این است که مردگانتان را در خانه دفن نکنید، و این ظاهر لفظ حدیث است. اما اشکالی که بر این قول […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه