یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

۳۱۰ – حکم درست کردن قبرها با آجر و سیمان روی زمین چیست؟

۳۱۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم دین در مورد بنای قبرها با آجر و سیمان روی زمین چیست؟

جواب دادند: اولا، من این را درست نمی‌دانم که وقتی چنین سوالی از کسی پرسیده می‌شود، گفته شود: حکم دین در این مورد چیست؟ حکم اسلام در این مورد چیست؟ زیرا پاسخ یک نفر، تعبیر از اسلام نیست. چه اینکه ممکن است آن یک نفر خطا کند یا درست بگوید. اما وقتی ما بگوییم چیزی که او می‌گوید، همان اسلام است، بدین معنی است که او اشتباه نمی‌کند، زیرا هیچ اشتباهی در اسلام وجود ندارد. پس بهتر است هنگام سوال گفته شود: نظر شما در مورد کسی که چنین و چنان کرد، چیست؟ یا حکم کسی که چنین و چنان کند، از نظر شما چیست؟ یا: به نظر شما حکمش در اسلام چگونه است؟ آیا حکمش چنین و چنان است؟ مهم این است که سوال فقط متوجه سوال شونده باشد.

اما در مورد نظرم در این مساله: نظرم بر این است که جایز نیست روی قبر، چیزی بنا شود. زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که: «ایشان از بنا سازی بر قبور و گچ کاری آن و ساخت و ساز بر آن، نهی فرمودند». پس، ساختن بنا بر روی قبور حرام است. زیرا وسیله‌ای برای این است که این قبور، پرستیده شده و شریک الله قرار گیرند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(310) سئل فضيلة الشيخ – حَفِظَهُ‌الله – : عن حكم الدين في بناء المقابر بالطوب والأسمنت فوق ظهر الأرض .

فأجاب -حَفِظَهُ‌الله – بقوله : أولاً أنا أكره أن يوجه للشخص مثل هذا السؤال بأن يقال :: ما حكم الدين، ما حكم الإسلام وما أشبه ذلك لأن الواحد من الناس لا يعبر عن الإسلام إذ قد يخطئ ويصيب ونحن إذا قلنا : إنه يعبر عن الإسلام معناه أنه لا يخطئ ، لأن الإسلام لا خطأ فيه ، فالأولى في مثل هذا التعبير أن يقال : ما ترى في حكم من فعل كذا وكذا أو ما ترى فيمن فعل كذا وكذا ، أو ما ترى في الإسلام هل يكون كذا وكذا حكمه ، المهم أن يضاف السؤال إلى المسؤول فقط.

أما بالنسبة لما أراه في هذه المسألة فهو أنه لا يجوز أن يبنى على القبور فقد ثبت عن النبي ، ﷺ ، ” أنه نهى عن البناء على القبور ونهى أن يجصص القبر وأن يبنى عليه” . فالبناء على القبور محرم لأنه وسيلة إلى أن تعبد ويشرك بها مع الله – عَزَّوَجَلَّ- .

مطالب مرتبط:

۳۱۲ – حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد حاجت گرفتن یا تقرب چیست؟

۳۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد قضای حاجت یا تقرب چیست؟ همچنین، حکم قسم خوردن به غیر الله چیست؟ جواب دادند: تبرک جستن به قبور حرام بوده و نوعی شرک است. زیرا این کار، اثبات تاثیر چیزی است که الله تعالی دلیلی برای […]

ادامه مطلب …

۲۹۸ – حکم چراغانی کردن مقابر چیست؟

۲۹۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم چراغانی کردن مقابر چیست؟ جواب دادند: چراغ قرار دادن در قبرستان، چیزی نیست که مردم به آن احتیاج داشته باشند. چنان که اگر قبرستان، وسیع باشد و در قسمتی از آن، مردم از دفن میتی فارغ شده باشند، نیازی به چراغ نیست. اما روشن کردن چراغ در […]

ادامه مطلب …

۲۹۷ – حکم نورانی کردن بارگاه‌های اولیا و نذر این کار، چیست؟

۲۹۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نورانی کردن بارگاه‌های اولیا و نذر این کار، چیست؟ جواب دادند: نورانی کردن بارگاه‌های اولیاء و انبیاء که منظور سائل، قبرهای آنان می‌باشد، حرام است، و لعن فاعل آن از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده است. بنا بر این نورانی کردن قبور، جایز نیست و فاعل آن، […]

ادامه مطلب …

۲۹۴ – حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟

۲۹۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله تعالی سوال شد: حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟ جواب دادند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از دفن کردن در مساجد، و از ساختن مساجد روی قبور نهی کرده و کسی را که چنین کاری انجام دهد، لعنت نموده است. ایشان در هنگام مرگ، امتش را بر حذر داشته و فرموده که […]

ادامه مطلب …

۳۰۵ – استخوان‌هایی که هنگام حفاری زمین پیدا می‌شوند را چه کنیم؟

۳۰۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی برای ساختن خانه‌اش، زمین را حفر می‌کند. در هنگام حفاری، به استخوان‌های برخورد می‌کند و آنها را بیرون می‌آورد. حکم این کارش چیست؟ جواب دادند: اگر یقین کند یا ظن غالبش بر این باشد که این استخوان‌ها، استخوان‌های اموات مسلمان است، برایش جایز نیست آنها را بیرون […]

ادامه مطلب …

۲۹۹ – حکم سفر به نیت زیارت قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۲۹۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم سفر به نیت زیارت قبر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟ جواب دادند: سفر کردن برای زیارت قبور، جایز نیست. حال، قبر هر کس که می‌خواهد باشد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «مسافرت فقط برای رفتن به سه مسجد، درست است: مسجد الحرام، و مسجد من، و مسجد الاقصی». […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه