چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

۲۹۵ – حکم نماز در مسجدی که قبر وجود دارد چیست؟

۲۹۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نماز در مسجدی که قبر وجود دارد، چیست؟

جواب دادند: اگر این مسجد بر قبر بنا شده باشد، نماز خواندن در آن حرام، و خراب کردنش واجب است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، یهود و نصاری را لعنت کردند، زیرا قبرهای پیامبرانشان را مسجد کرده بودند، و لعنتشان به خاطر تحذیر از کاری است که انجام داده‌اند.

اما اگر مسجد، از قبر قدیمی‌تر است، باید قبر از مسجد خارج کرده شده و در قبرستان مسلمانان دفن شود. در این حالت اشکالی ندارد که قبر را نبش کنیم. زیرا این قبر در جایی دفن شده که دفن در آن جایز نیست. چون جایز نیست مردگان در مسجد دفن شوند.

همچنین، نماز در مسجدی که قبل از قبر وجود داشته، به شرطی صحیح است که قبر در ناحیه‌ی قبله نباشد که مردم رو به آن نماز بخوانند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نماز خواندن به سمت قبور نهی فرموده‌اند. نیز، اگر نتوانستند قبر را باز کنند، می‌توانند دیوار مسجد را خراب کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(295) وسئل : عن حكم الصلاة في المسجد الذي فيه قبر؟

فأجاب بقوله : إذا كان هذا المسجد مبنياً على القبر فإن الصلاة فيه محرمة ويجب هدمه لأن النبي ، ﷺ ، لعن اليهود والنصارى حيث اتخذوا قبور أنبيائهم مساجد تحذيراً مما صنعوا.

وأما إذا كان المسجد سابقاً على القبر فإنه يجب إخراج القبر من المسجد ويدفن فيما يدفن فيه المسلمون ، ولا حرج علينا في هذه الحال إذا نبشنا هذا القبر لأنه دفن في مكان لا يحل أن يدفن فيه فإن المساجد لا يحل دفن الموتى فيها.

والصلاة في المسجد إذا كان سابقاً على القبر صحيحة بشرط ألا يكون القبر في ناحية القبلة فيصلي الناس إليه لأن النبي ، صلى عليه وسلم ، نهى عن الصلاة إلى القبور وبالإمكان إذا لم يتمكنوا من نبش القبر أن يهدموا سور المسجد.

مطالب مرتبط:

۳۰۸ – حکم زیارت قبرستان و قرائت فاتحه برای مرده و نیز حکم زیارت قبور توسط زنان

۳۰۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم زیارت قبرستان چیست؟ حکم قرائت فاتحه هنگام زیارت قبرستان چیست؟ حکم زیارت قبور برای زنان چیست؟ جواب دادند: زیارت قبور سنتی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از اینکه از آن نهی کرده بودند، به آن دستور دادند. چنان که از ایشان ثابت است که فرمودند: «من […]

ادامه مطلب …

۲۹۶ – منظور از فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید» چیست؟

۲۹۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست: «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید»؟ جواب دادند: در معنای این حدیث، بر دو قول اختلاف است: قول اول: معنایش این است که مردگانتان را در خانه دفن نکنید، و این ظاهر لفظ حدیث است. اما اشکالی که بر این قول […]

ادامه مطلب …

۳۰۲ – ساختن بارگاه بر قبر اشخاص

۳۰۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی از دنیا رفته، و بعد از مدتی شخصی او را در خواب دیده و از او خواسته که او را از قبر بیرون بیاورد و برایش بارگاه درست کند. او نیز این کار را انجام داده است. حکم این عمل چیست؟ جواب دادند: حکمش این است که […]

ادامه مطلب …

۳۰۰ – حکم زیارت برخی مساجد که به صحابه نسبت داده می‌شود

۳۰۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در یمن مسجدی وجود دارد که گفته می‌شود مسجد معاذ بن جبل بوده و به مسجد «الجند» مشهور است. مردم از زن و مرد هر سال در جمعه‌ی ماه رجب برای زیارت به آنجا می‌روند. حکم این عمل چیست و چه نصیحتی برای اینها دارید؟ جواب دادند: این […]

ادامه مطلب …

۲۸۹ – حکم طواف قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها

۲۸۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که با طواف حول قبور و خواندن صاحبان آنها و نذر برای آنها، و انجام دیگر عبادات برای قبور، آنها را می‌پرستد، چیست؟ جواب دادند: این سوال بزرگ و مهمی است، و جوابش نیاز به بسط دارد. به یاری الله می‌گوییم: اصحاب قبور به دو نوع […]

ادامه مطلب …

۳۱۱ – جکم مساجدی که به نام پیامبران نامیده می‌شوند یا می‌گویند قبر پیامبری در آن است

نزد ما مساجدی هستند که با اسم پیامبران نامیده شده‌اند. مثل: مسجد جامع حضرت یونس، و دیگر مساجد مثل این. همچنین در داخل مسجد، مرقد آن پیامبر وجود دارد، و مردم رفته و در داخل این مساجد نماز می‌خوانند. در حدیث آمده که «الله، یهود و نصاری را لعنت کند، که قبرهای پیامبرانشان را مسجد نمودند». حکم این کارشان چیست؟

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه