پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

۲۹۵ – حکم نماز در مسجدی که قبر وجود دارد چیست؟

۲۹۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نماز در مسجدی که قبر وجود دارد، چیست؟

جواب دادند: اگر این مسجد بر قبر بنا شده باشد، نماز خواندن در آن حرام، و خراب کردنش واجب است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، یهود و نصاری را لعنت کردند، زیرا قبرهای پیامبرانشان را مسجد کرده بودند، و لعنتشان به خاطر تحذیر از کاری است که انجام داده‌اند.

اما اگر مسجد، از قبر قدیمی‌تر است، باید قبر از مسجد خارج کرده شده و در قبرستان مسلمانان دفن شود. در این حالت اشکالی ندارد که قبر را نبش کنیم. زیرا این قبر در جایی دفن شده که دفن در آن جایز نیست. چون جایز نیست مردگان در مسجد دفن شوند.

همچنین، نماز در مسجدی که قبل از قبر وجود داشته، به شرطی صحیح است که قبر در ناحیه‌ی قبله نباشد که مردم رو به آن نماز بخوانند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نماز خواندن به سمت قبور نهی فرموده‌اند. نیز، اگر نتوانستند قبر را باز کنند، می‌توانند دیوار مسجد را خراب کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(295) وسئل : عن حكم الصلاة في المسجد الذي فيه قبر؟

فأجاب بقوله : إذا كان هذا المسجد مبنياً على القبر فإن الصلاة فيه محرمة ويجب هدمه لأن النبي ، ﷺ ، لعن اليهود والنصارى حيث اتخذوا قبور أنبيائهم مساجد تحذيراً مما صنعوا.

وأما إذا كان المسجد سابقاً على القبر فإنه يجب إخراج القبر من المسجد ويدفن فيما يدفن فيه المسلمون ، ولا حرج علينا في هذه الحال إذا نبشنا هذا القبر لأنه دفن في مكان لا يحل أن يدفن فيه فإن المساجد لا يحل دفن الموتى فيها.

والصلاة في المسجد إذا كان سابقاً على القبر صحيحة بشرط ألا يكون القبر في ناحية القبلة فيصلي الناس إليه لأن النبي ، صلى عليه وسلم ، نهى عن الصلاة إلى القبور وبالإمكان إذا لم يتمكنوا من نبش القبر أن يهدموا سور المسجد.

مطالب مرتبط:

۲۹۳ – حکم بناسازی بر قبور چیست؟

۲۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم بنا سازی بر قبور چیست؟ جواب دادند: بنا سازی بر قبور، حرام بوده و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی فرموده است. به خاطر اینکه در این کار، تعظیم اهل قبور وجود دارد و وسیله‌ای برای پرستش این قبور و به معبود گرفته شدن آنهاست؛ چنان که […]

ادامه مطلب …

۳۱۲ – حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد حاجت گرفتن یا تقرب چیست؟

۳۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد قضای حاجت یا تقرب چیست؟ همچنین، حکم قسم خوردن به غیر الله چیست؟ جواب دادند: تبرک جستن به قبور حرام بوده و نوعی شرک است. زیرا این کار، اثبات تاثیر چیزی است که الله تعالی دلیلی برای […]

ادامه مطلب …

۳۰۲ – ساختن بارگاه بر قبر اشخاص

۳۰۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی از دنیا رفته، و بعد از مدتی شخصی او را در خواب دیده و از او خواسته که او را از قبر بیرون بیاورد و برایش بارگاه درست کند. او نیز این کار را انجام داده است. حکم این عمل چیست؟ جواب دادند: حکمش این است که […]

ادامه مطلب …

۳۱۱ – جکم مساجدی که به نام پیامبران نامیده می‌شوند یا می‌گویند قبر پیامبری در آن است

نزد ما مساجدی هستند که با اسم پیامبران نامیده شده‌اند. مثل: مسجد جامع حضرت یونس، و دیگر مساجد مثل این. همچنین در داخل مسجد، مرقد آن پیامبر وجود دارد، و مردم رفته و در داخل این مساجد نماز می‌خوانند. در حدیث آمده که «الله، یهود و نصاری را لعنت کند، که قبرهای پیامبرانشان را مسجد نمودند». حکم این کارشان چیست؟

ادامه مطلب …

۳۰۵ – استخوان‌هایی که هنگام حفاری زمین پیدا می‌شوند را چه کنیم؟

۳۰۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی برای ساختن خانه‌اش، زمین را حفر می‌کند. در هنگام حفاری، به استخوان‌های برخورد می‌کند و آنها را بیرون می‌آورد. حکم این کارش چیست؟ جواب دادند: اگر یقین کند یا ظن غالبش بر این باشد که این استخوان‌ها، استخوان‌های اموات مسلمان است، برایش جایز نیست آنها را بیرون […]

ادامه مطلب …

۲۹۰ – حکم نذر و تبرک جستن به قبور و اضرحه چیست؟

۲۹۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم نذر و تبرک جستن به قبور و اضرحه چیست؟ جواب دادند: نذر، عبادت است و انجام دادن آن برای غیر الله جایز نیست و هر کس که نوعی از عبادات را برای غیر الله انجام دهد، مشرک و کافر است و الله، بهشت را بر او حرام […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه