یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

۲۴۸ – حکم کسانی که مفاهیم در نزدشان تغییر کرده، و معروف نزدشان منکر، و منکر نزدشان تبدیل به معروف شده است

۲۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: نظرتان در مورد کسی که مفاهیم در نزد او تغییر کرده، و معروف نزدشان منکر، و منکر نزدشان تبدیل به معروف شده، چیست؟

جواب دادند: نظرم در مورد چنین کسانی که مفاهیم در نزدشان تغییر کرده، تا جایی که معروف را منکر، و منکر را معروف می‌بینند، و کارشان به جایی رسیده که هیچ منکری را انکار نکرده و به هیچ معروفی اقرار نمی‌کنند، این است که چنین کسانی لباس دین را از تن خود به در آورده‌اند. زیرا کسی که معروف را که جزئی از دین و شریعت الله است، منکر بداند، به شریعت کفر ورزیده، و همین طور کسی که منکر را معروف بداند، به طاغوت ایمان آورده است، و ایمان جز با کافر شدن به طاغوت، و ایمان آوردن به الله، درست نمی‌شود. چنین اشخاصی باید به خود بازگردند، و در امر خود نظر کنند و بدانند که اصلشان چه بوده و آخرشان چیست؟ اصلشان، عدم و منتهای امرشان نیز فنای دنیوی است. الله تعالی می‌فرماید: {هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئًا مَذْكُورًا}[۱]، یعنی: {به‌راستی مدت‌زمانی بر انسان گذشت که چیزی درخورِ ذکر نبود}، و می‌فرماید: {كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ . وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ}[۲]، یعنی: {همه‌ی کسانی که روی زمین هستند، فناپذیرند. و چهره‌ی شکوهمند و گرامی پروردگارت، باقی می‌ماند}، و می‌فرماید: {كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}[۳]، یعنی: {هر جانداری طعم مرگ را می‌چشد و روز رستاخیز پاداشتان را به طور کامل می‌گیرید}. این اشخاص باید کمی فکر کنند. اگر فایده نداشت، پس عمیقا در این مورد تفکر کنند. آنها هر روز می‌‌بینند که مردم، می‌روند و می‌آیند. این به دنیا می‌آید و یکی دیگر، از دنیا می‌رود. یکی مریض می‌شود و دیگری بهبود می‌یابد. این یکی مالش را از دست می‌دهد و آن یکی خانواده‌اش را، و باید بدانند که هیچ کس در این دنیا، بقا ندارد. بنا بر این، باید به سوی الله باز گردند و معروف را معروف، و منکر را منکر بدانند، و کسی که توبه کند، الله توبه‌اش را می‌پذیرد.


[۱] – سوره انسان، آیه «۱».

[۲] – سوره الرحمن، آیات «۲۶و۲۷».

[۳] – سوره آل عمران، آیه «۱۸۵».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(248) سئل فضيلته : عن رأيه فيمن تغيرت لديهم المفاهيم وصار عندهم المعروف منكراً والمنكر معروفاً.

فأجاب – حَفِظَهُ‌الله – بقوله : رأيي في هؤلاء الذين تغيرت عندهم المفاهيم حتى رأوا المعروف منكراً والمنكر معروفاً وصاروا لا ينكرون من المنكر شيئاً ولا يقرون من المعروف شيئاً ، رأيي أن هؤلاء انسلخوا من الدين – والعياذ بالله- وذلك لأن من جعل المعروف الذي ، من شريعة الله – عَزَّوَجَلَّ – منكراً فقد كفر بالشريعة ، وكذلك من جعل المنكر معروفاً فقد آمن بالطاغوت ، والإيمان لا يتم إلا بالكفر بالطاغوت والإيمان بالله ، فعلى هؤلاء أن يراجعوا أنفسهم ويفكروا في أمرهم ويعرفوا أصلهم ومنتهى أمرهم فإن أصلهم العدم ومنتهى أمرهم الفناء من الدنيا ، قال – تعالى – : (هل أتى على الإنسان حين من الدهر لم يكن شيئاً مذكوراً) (سورة الإنسان ، الآية “1”) وقال- تعالى – : (كل من عليها فان . ويبقى وجه ربك ذو الجلال والإكرام) (سورة ، الرحمن ، الآيتان “26-27”). وقال تعالى – : (كل نفس ذائقة الموت وإنما توفون أجوركم يوم القيامة) (سورة آل عمران ، الآية “185”) . عليهم أن يفكروا أدنى تفكير فإن لم يفد فعليهم أن يفكروا التفكير العميق في الأمر وهم يشاهدون الناس يذهبون ويجيئون ، هذا يولد وهذا يموت وهذا يمرض وهذا يصح ، وهذا يصاب بماله وهذا يصاب بأهله ، ويعلموا أنه لا بقاء لأحدٍ في هذه الدنيا فليرجعوا إلى الله – تعالى- وليعرفوا المعروف وينكروا المنكر ومن تاب تاب الله عليه.

مطالب مرتبط:

۲۲۳ – آیا طالب علمی که عقیده را غیر از منهج سلف صالح خوانده‌ است در اشتباهش معذور است؟

۲۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا طلاب علمی که عقیده را بر منهجی غیر از منهج سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم خوانده‌اند، و حجت می‌آورند که فلان عالم یا فلان امام، چنین عقیده‌ای داشته، معذور دانسته می‌شوند؟ جواب دادند: چنین شخصی معذور دانسته نمی‌شود، چه اینکه حق به او رسیده. زیرا اتباع از حق واجب […]

ادامه مطلب …

۲۲۲ – آیا انسان در مسائلی که متعلق به توحید است، معذور به جهل شناخته می‌شود یا خیر؟

۲۲۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا انسان در مسائلی که متعلق به توحید است، معذور به جهل شناخته می‌شود یا خیر؟ جواب دادند: عذر به جهل در هر موردی که بنده به عنوان دین، با آن الله را عبادت می‌کند، ثابت است. زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ […]

ادامه مطلب …

۲۳۳ – حکم کسی که در حالت غضب، دین را دشنام دهد

حکم کسی که دین اسلام را دشنام دهد، این است که کافر می‌شود. زیرا دشنام دادن به دین و استهزای آن، ارتداد از اسلام و کفر به الله عز و جل و به دین اوست....

ادامه مطلب …

۲۲۸ – فرق بین حکم کردن قاضی به غیر آنچه الله نازل کرده، و حکم کردن در مسائلی که تشریع عام به حساب می‌آیند

۲۲۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا فرقی بین مساله‌ی معینی که قاضی در آن به غیر آنچه الله نازل کرده، حکم می‌کند، و بین مسائلی که تشریع عام به حساب می‌آیند، وجود دارد؟ جواب دادند: بله، فرق وجود دارد. زیرا تقسیم سابق، در مسائلی که تشریع عام به حساب می‌آیند، راه ندارد، و […]

ادامه مطلب …

۲۴۶ – اگر عبادت صفات الله شرک است، پس منظور از «أعوذ بعزة الله و قدرته» یا «أعوذ بکلمات الله التامّات» چیست؟

۲۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای شماره‌ی ۲۴۴ گفتید که پرستش یکی از صفات الله یا خواندن از خودِ صفت، شرک است. اما در شرح عقیده‌‌ی طحاویه آمده که وقتی گفتی: «أعوذ بعزة الله»، به یکی از صفات الله پناه برده‌ای و با این کار به غیر الله پناه نبرده‌ای.. از این […]

ادامه مطلب …

۲۴۷ – شخصی که غیر الله را می‌خواند و گمان می‌کند که آن شخص، ولیّ الله است

۲۴۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شخصی سوال شد که از غیر الله استغاثه می‌طلبد و گمان می‌کند که آن شخص، ولیّ الله است. علامات ولایت چیست؟ جواب دادند: علامات ولایت را الله تعالی در این آیه بیان فرموده: {أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ . الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ}[۱]، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه