چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

۱۴۸ – آیا دجال الان وجود دارد؟

۱۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: شما در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی «۱۴۷» گفتید که دجال الان وجود ندارد، و ظاهر این کلام شما با حدیث فاطمه بنت قیس در حدیث صحیح که از تمیم داری نقل شده، تعارض دارد. امیدواریم که این را برایمان توضیح دهید.

جواب دادند: ما این سخن را با استدلال به حدیث ثابتی که در صحیحین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده، گفتیم، که فرمودند: «سر هر صد سال، هیچ احدی که امروز بر روی زمین است، وجود نخواهد داشت». وقتی این حدیث را با حدیث تمیم داری تطبیق دهیم، معارض آن خواهد بود. زیرا ظاهر حدیث تمیم داری این است که دجال باقی می‌ماند تا روزی که خارج شود، که با این حدیث که در صحیحین آمده، تعارض خواهد داشت. همچنین سیاق حدیث تمیم داری در مورد ذکر جساسه، چیزی در دلم وجود دارد و نمی‌دانم که آیا این، تعبیر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است یا خیر.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(148) سئل فضيلة الشيخ: ذكرتم في الفتوى السابقة رقم “147” أن الدجال غير موجود الآن وهذا الكلام ظاهره يتعارض مع حديث فاطمة بنت قيس في الصحيح عن قصة تميم الداري فنرجو من فضيلتكم التكرم بتوضيح ذلك؟

فأجاب بقوله: ذكرنا هذا مستدلين بما ثبت في الصحيحين عن النبي ، صلى الله عليه وآله وسلم ، قال : “إنه على رأس مائة سنة لا يبقى على وجه الأرض ممن هو عليها اليوم أحد” . فإذا طبقنا هذا الحديث على حديث تميم الداري صار معارضاً له ، لأن ظاهر حديث تميم الداري أن هذا الدجال يبقى حتى يخرج فيكون معارضاً لهذا الحديث الثابت في الصحيحين ، وأيضاً فإن سياق حديث تميم الداري في ذكر الجساسة في نفسي منه شيء هل هو من تعبير الرسول ، ﷺ ، أو لا .

مطالب مرتبط:

۱۸۱ – آیا جهنم، ابدی است یا اینکه فنا می‌شود؟

۱۸۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جهنم، ابدی است یا اینکه فنا می‌شود؟ جواب دادند: قطعا جهنم ابدی است و نزد سلف جز این قول، چیزی دیگری شناخته شده نبود. به همین خاطر علما آن را در جمله‌ی عقایدشان قرار داده‌اند. بدین معنی که ایمان داشته و معتقد باشیم که آتش تا ابد […]

ادامه مطلب …

۱۷۴ – اگر عرض بهشت مانند عرض آسمان‌ها و زمین است، پس جهنم کجاست؟

۱۷۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: اگر عرض بهشت مانند عرض آسمان‌ها و زمین است، پس در این هستی که جز آسمان‌ها و زمین در آن نیست، جهنم کجاست؟ جواب دادند: قبل از جواب به این سوال، باید مقدمه چینی کنیم: هر آنچه در کتاب الله و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده، حق است […]

ادامه مطلب …

۱۶۶ – کتاب اعمال کفار چگونه به دست چپ داده می‌شود؟

۱۶۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین این آیه: ﴿وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ﴾[۱]، یعنی: ﴿و اما کسی که کتابش به دست چپش داده شد﴾، و این آیه: ﴿وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ﴾[۲]، یعنی: ﴿و اما کسی که کتابش از پشت سر به او داده شود﴾، جمع بندی کنیم؟ جواب دادند: جمع […]

ادامه مطلب …

۱۸۷ – آیا بیشتر اهل جهنم، زنان هستند؟

۱۸۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اینکه گفته می‌شود بیشتر اهل جهنم، زنان هستند، صحیح است؟ و چرا؟ جواب دادند: این صحیح است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم این را در حالی که برای آنها خطبه می‌خواند، به آنها فرمود: «ای گروه زنان، صدقه دهید. زیرا من شما را دیدم که بیشترین اهل جهنم […]

ادامه مطلب …

۱۳۹ – یأجوج و مأجوج چه کسانی هستند؟

۱۳۹ – از شیخ سوال شد: یأجوج و مأجوج چه کسانی هستند؟ جواب دادند: یاجوج و ماجوج دو گروه از بنی آدم هستند که وجود دارند. الله تعالی در قصه‌ی ذو القرنین می‌فرماید: {حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمَا قَوْمًا لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا . قَالُوا يَاذَا الْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي […]

ادامه مطلب …

۱۴۵ – دجال چه مدتی در زمین می‌ماند؟

۱۴۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد مدت بقای دجال در زمین سوال شد. جواب دادند: مقدار بقای او در زمین، فقط چهل روز است. اما یک روز آن مانند سال، و یک روز دیگرش مانند ماه، و یک روز دیگر، مانند هفته، و بقیه‌‌ی روزهایش مانند روزهای عادی است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین فرموده‌اند. […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه