چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

۱۴۸ – آیا دجال الان وجود دارد؟

۱۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: شما در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی «۱۴۷» گفتید که دجال الان وجود ندارد، و ظاهر این کلام شما با حدیث فاطمه بنت قیس در حدیث صحیح که از تمیم داری نقل شده، تعارض دارد. امیدواریم که این را برایمان توضیح دهید.

جواب دادند: ما این سخن را با استدلال به حدیث ثابتی که در صحیحین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده، گفتیم، که فرمودند: «سر هر صد سال، هیچ احدی که امروز بر روی زمین است، وجود نخواهد داشت». وقتی این حدیث را با حدیث تمیم داری تطبیق دهیم، معارض آن خواهد بود. زیرا ظاهر حدیث تمیم داری این است که دجال باقی می‌ماند تا روزی که خارج شود، که با این حدیث که در صحیحین آمده، تعارض خواهد داشت. همچنین سیاق حدیث تمیم داری در مورد ذکر جساسه، چیزی در دلم وجود دارد و نمی‌دانم که آیا این، تعبیر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است یا خیر.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(148) سئل فضيلة الشيخ: ذكرتم في الفتوى السابقة رقم “147” أن الدجال غير موجود الآن وهذا الكلام ظاهره يتعارض مع حديث فاطمة بنت قيس في الصحيح عن قصة تميم الداري فنرجو من فضيلتكم التكرم بتوضيح ذلك؟

فأجاب بقوله: ذكرنا هذا مستدلين بما ثبت في الصحيحين عن النبي ، صلى الله عليه وآله وسلم ، قال : “إنه على رأس مائة سنة لا يبقى على وجه الأرض ممن هو عليها اليوم أحد” . فإذا طبقنا هذا الحديث على حديث تميم الداري صار معارضاً له ، لأن ظاهر حديث تميم الداري أن هذا الدجال يبقى حتى يخرج فيكون معارضاً لهذا الحديث الثابت في الصحيحين ، وأيضاً فإن سياق حديث تميم الداري في ذكر الجساسة في نفسي منه شيء هل هو من تعبير الرسول ، ﷺ ، أو لا .

مطالب مرتبط:

۱۶۳ – چطور با فرد مومن در روز قیامت مناقشه می‌شود؟

۱۶۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جمع بین این دو حدیث چگونه است: «کسی که در محاسبه‌اش مناقشه شد، عذاب می‌شود»، روایت بخاری از حدیث عایشه، و حدیث مناقشه‌ی مومن در بخاری که آمده: «الله در روز قیامت، مومن را ستر نموده، می‌فرماید: چنین گناهی را به یاد می‌آوری؟ چنان گناه را به یاد […]

ادامه مطلب …

۱۶۵ – آیا روز حساب، فقط یک روز است؟

۱۶۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا روز حساب، فقط یک روز است؟ جواب دادند: روز حساب، یک روز است. اما مقدار آن به اندازه‌ی پنجاه هزار سال است. چنان که الله تعالی می‌فرماید: {سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ . لِلْكَافِرِينَ لَيْسَ لَهُ دَافِعٌ . مِنَ اللَّهِ ذِي الْمَعَارِجِ . تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي […]

ادامه مطلب …

۱۴۰ – چرا همه‌ی پیامبران از دجال هشدار داده‌اند؟

۱۴۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد دجال سوال شد، و اینکه چرا همه‌ی پیامبران، اقوام خود را از او بر حذر داشته‌اند؟ چه اینکه دجال در آخر الزمان خارج می‌شود. جواب دادند: چنان که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده، بزرگ‌ترین فتنه‌ای که در زمین از زمان خلقت آدم تا برپایی قیامت به وجود می‌آید، فتنه‌ی دجال […]

ادامه مطلب …

۱۴۷ – آیا دجال الان نیز وجود دارد؟

۱۴۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا دجال الان نیز وجود دارد؟ جواب دادند: دجال الان وجود ندارد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آخر حیات مبارکشان خطبه خوانده و فرمودند: «سر هر صد سال، هیچ احدی که امروز بر روی زمین است، وجود نخواهد داشت». این خبر است، و در خبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دروغ […]

ادامه مطلب …

۱۴۶ – آیا دجال از بنی آدم است؟

۱۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا دجال از بنی آدم است؟ جواب دادند: بله، دجال از بنی آدم است. برخی علما نیز می‌گویند که او شیطان است. برخی دیگر می‌گویند که پدرش انسان و مادرش از جنیان است. هیچکدام از این اقوال صحیح نیستند. درست این است که دجال از بنی آدم بوده […]

ادامه مطلب …

۱۷۷ – زنان اهل بهشت، همسرشان چه کسی خواهد بود؟

۱۷۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: اگر زنی از اهل بهشت باشد، اما در دنیا ازدواج نکرده، یا ازدواج کرده، اما همسرش وارد بهشت نشده، همسرش در بهشت چه کسی خواهد بود؟ جواب دادند: جواب این سوال از عمومِ این فرموده‌ی الله تعالی ماخوذ است که می‌فرماید: { وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه