۸۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا الله تعالی به خیانت توصیف می‌شود؟ و آیا چنان که فرموده: {يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ}[۱]، یعنی: {الله را فریب می‌دهند، در حالی که او آنها را فریب می‌دهد}، به خدعه و فریب، وصف می‌شود؟

جواب دادند: اما خیانت، به هیچ وجه الله تعالی به آن توصیف نمی‌شود. زیرا در همه حال، صفت ذمّ است؛ زیرا این کار، مکر در هنگامی است که امین دانسته شده است و این کار مذموم است. الله تعالی می‌فرماید: {وَإِنْ يُرِيدُوا خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ}[۲]، یعنی: {و اگر خواستند به تو خیانت کنند، پس قبل از آن به الله خیانت کرده‌اند، و الله – تو را – بر آنها پیروز گردانده است}، و نفرمود: الله نیز به آنها خیانت کرد.

اما خداع و نیرنگ، مانند مکر است که الله تعالی هر جا مدح باشد، به آن توصیف شده و به صورت مطلق چنین وصفی به او تعالی متعلق نمی‌شود. الله تعالی می‌فرماید: {إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ}^[۳]، یعنی: {یقینا مناقفان الله را فریب می‌دهند، در حالی که او آنها را فریب می‌دهد}.

[۱] – سوره نساء، آیه «۱۴۲».

[۲] – سوره أنفال، آیه «۷۱».

[۳] – سوره نساء، آیه «۱۴۲».