جمعه 28 ذیقعده 1447
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
15 می 2026

۴۵ – حکم آویزان کردن تمیمه و حجب

۴۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد حکم آویزان کردن تمیمه[۱] و حجب[۲] سوال شد.

جواب دادند: این مساله، یعنی آویزان کردن حجب و تمیمه، به دو نوع تقسیم می‌شوند:

نوع اول: چیزی که آویزان می‌شود، از قرآن است، و اهل علم از گذشته و حال، در این مورد اختلاف نظر دارند. گروهی از آنها این کار را جایز می‌دانند و بر این هستند که اين مورد داخل این قول الله تعالی است که می‌فرماید: {وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ}[۳]، یعنی: {و از قرآن چیزی نازل کردیم که برای مومنان شفا و رحمت است}، و نیز این فرموده‌ی الله تعالی: {كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ}[۴]، یعنی: {کتابی مبارک به سوی تو نازل کرده‌ایم}، و از برکت آن، این است که آویزان شود تا به وسیله‌ی آن، دفع بدی و شر شود.

گروه دیگری هم آن را منع کرده‌اند و می‌گویند که آویزان نمودن آن از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست که سببی شرعی برای دفع شر و بدی یا از بین بردن آن باشد. در مورد چنین اموری نیز اصل بر این است که توقیفی[۵] هستند. این قول، قول راجح است و آویزان کردن تمیمه‌ها حتی اگر از قرآن کریم باشند، جایز نیست. همچنین جایز نیست زیر بالش مریض قرار داده شود یا به دیوار یا چیزهای دیگری آویزان شوند. بلکه تنها کاری که برای مریض انجام می‌شود، این است که برایش دعا  کرده و مستقیما بر او قرآن یا دعا خوانده می‌شود؛ چنان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام می‌دادند.

نوع دوم: چیزی که آویزان می‌شود، هر چیزی غیر از قرآن کریم باشد. از چیزهایی باشد که مردم معنای آن را نمی‌فهمند. این نوع در هیچ صورتی جایز نیست. زیرا معلوم نیست که چه نوشته است. زیرا برخی مردم طلسم و چیزهایی پیچیده‌ای را می‌نویسند که حروف نامفهومى هست که نه آن را می‌شناسی و نه می‌توانی آن را بخوانی. این از جمله‌ی بدعت‌ها بوده و حرام است و در هیچ صورتی جایز نیست. والله اعلم.


[۱] – تمیمه به چیزی گفته می‌شود که به گردن یا بازوی بچه‌ها بسته می‌شود تا آنها را از چشم زخم در امان دارد، و غالبا در آن چیزهایی نوشته می‌شود که نامفهوم است و ممکن است آیات قرآن یا ادعیه در آن نوشته شود.

[۲] – به برگه یا پوست یا هر چیز دیگری گفته می‌شود که آیات قرآن یا ادعیه بر آن نوشته شده که جلوی اسلحه یا جن را بگیرد.

[۳] – سوره إسراء، آیه «۸۲».

[۴] – سوره ص، آیه «۲۹».

[۵] – یعنی باید الله و رسولش به آن اجازه داده باشند و اجتهاد در این زمینه، درست نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(45) وسئل حَفِظَهُ‌الله : عن حكم تعليق التمائم والحجب؟

فأجاب بقوله : هذه المسألة أعني تعليق الحجب والتمائم تنقسم إلى قسمين:

القسم الأول : أن يكون المعلق من القرآن وقد اختلف في ذلك أهل العلم سلفاً وخلفاً. فمنهم من أجاز ذلك ورأى أنه داخل في قوله تعالى : ( وننزل من القرآن ما هو شفاء ورحمة للمؤمنين) (سورة الإسراء، الآية ” 82″) وقوله تعالى : ( كتاب أنزلناه إليك مبارك‌) (سورة ص، الآية ” 29″) ، وأن من بركته أن يعلق ليدفع به السوء .

ومنهم من منع ذلك وقال : إن تعليقها لم يثبت عن النبي ﷺ أنه سبب شرعي يدفع به السوء أو يرفع به ، والأصل في مثل هذه الأشياء التوقيف، وهذا القول هو الراجح وأنه لا يجوز تعليق التمائم ولو من القرآن الكريم، ولا يجوز أيضاً أن تجعل تحت وسادة المريض، أو تعلق في الجدار وما أشبه ذلك، وإنما يدعى للمريض ويقرأ عليه مباشرة كما كان النبي ﷺ يفعل.

القسم الثاني: أن يكون المعلق من غير القرآن الكريم مما لا يفهم معناه فإنه لايجوز بكل حال لأنه لا يدري ماذا يكتب فإن بعض الناس يكتبون طلاسم وأشياء معقدة، حروف متداخلة ما تكاد تعرفها ولا تقرأها فهذا من البدع وهو محرم ولا يجوز بكل حال. والله أعلم.

مطالب مرتبط:

۳۴ – جمع بین دو حدیث درباره‌ی «إن شاء الله»

جمع بین این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم: «هیچ یک از شما نگوید: پروردگارا، اگر خواستی مرا بیامرز، پروردگارا، اگر خواستی بر من رحم فرما. خواسته‌اش را با عزم بخواهد و رغبتش را بزرگ گرداند. زیرا هیچ کسی نمی‌تواند الله تعالی را مجبور کند»، و این فرموده‌ی ایشان: «تشنگی رفع شد، و رگ‌ها خیس شدند، و إن شاءالله اجر، ثابت گشت»، چگونه است؟

ادامه مطلب …

۴۶ – حکم دمیدن در آب

دمیدن در آب بر دو نوع است. نوع اول: منظورش از دمیدن در آب، تبرک جستن به آب دهان شخص دمنده باشد. بدون شک این کار حرام و نوعی از شرک است. نوع دوم: انسان با نفسی که با آن قرآن تلاوت کرده است، در آب بدمد. این اشکالی ندارد و برخی از سلف آن را انجام داده‌اند.

ادامه مطلب …

۴۲ – تعلق خاطر داشتن به اسباب

آنچه که در اصل خود با توحید منافات دارد این است که انسان به چیزی تعلق خاطر داشته باشد که امکان ندارد تاثیری داشته و بشود کاملا بر آن اعتماد کرد و از الله تعالی هم روی گردان باشد؛ مثل تعلق قبر پرستان در هنگام بروز مصائب و مشکلات به کسی که در قبر خوابیده است...

ادامه مطلب …

۳۶ – چرا بعضی دعاها استجابت نمی‌شود، در حالی که الله فرموده است: «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ»؟

الله عز و جل می‌فرماید: «وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ»، (یعنی: و پروردگارتان گفت: مرا بخوانید، شما را اجابت می‌کنم. همان کسانی از خواندن من رویگردانی می‌کنند، به زودی با خواری وارد جهنم می‌شوند). سوال کننده می‌گوید که دعا می‌کند و از الله عز و جل می‌خواهد، اما الله دعایش را اجابت نمی‌کند...

ادامه مطلب …

۴۴ – آیا رقیه کردن با توکل منافاتی دارد؟

زمانی که انسان معتقد باشد این اسباب مجرد اسباب هستند و جز به اذن الله، تاثیری ندارند، عمل کردن به آنها با توکل منافاتی ندارد. بر این اساس، رقیه خواندن شخص بر خود یا بر برادران مریضش منافاتی با توکل ندارد، و ثابت است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خود را با معوذتین رقیه می‌فرمودند، و نیز ثابت است که بر یارانشان نیز هنگامی که مریض می‌شدند، رقیه می‌خواندند.

ادامه مطلب …

۴۱ – آیا استفاده از اسباب دنیوی، منافاتی با توکل دارد؟

پیامبران از اسباب شرعی و اسباب قَدَری حسّی که الله به آنها دستور داده است، استفاده کرده‌اند. زیرا گرفتن اسبابی که جلب خیر کرده و مانع از شر می‌شود، جزئی از ایمان به الله تعالی و حکمت اوست و هیچ منافاتی با توکل ندارد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه