(۴۸۷۰) حکم شرعی وصیت به وقف خانه‌ای بی‌ارزش و تکلیف شرعی وراث در برابر آن

(۴۸۷۰) سوال: شخصی فوت کرد و فرزندی نداشت و وصیت کرد که منزلش پس از پردازخت وجوه شرعی به نیت خودش و والدینش وقف گردد و در زمان حیاتش گفت:”لعنت به خریدار و فروشنده آن تا روز قیامت” و اکنون منزل او خرابه‌ای بیش نیست و هیچ ارزش مالی ندارد. فرد متوفی برادر بزرگی دارد. این برادر بزرگ باید چه کند که خود را از ذمه این وصیت برهاند؟ خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

اولا اینکه خانه‌اش را کاملا وصیت کرده در حالی که وارث داشته است (حداقل برادرش وارث او بوده) حرام است. اگر وصیت کسی شامل تمامی املاک وی گردد در این حالت ورثه مختارند که به وصیت وی عمل کنند یا تنها در مورد یک سوم اموال وی این کار را انجام دهند و دوسوم باقیمانده را بین خود تقسیم نمایند.

اما این برادر اگر وصیت برادرش را قبول نکرده است، باید هرچه بیش از ثلث ماترک است را از آنچه در وصیت به آن توصیه شده خارج کند. اما اگر آن را قبول کرده باید مطابق آنچه برادرش وصیت کرده عمل کند و اگر خانه دیگر هیچ کاربردی ندارد آن را فروخته و پول آن را در امر خیریه دیگری جاری نماید تا وصیت به نحو مطلوب به اجرا درآید.

تعداد بازدید: 21

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن شخصا توفي، ولم يكن له ذُرِّية، فأوصى أن البيت وقفٌ يخرج منه أضحيَّة له ولوالديه، وقال في حياته: ملعون بائعه وشاريه، إلى أن يرث الله الأرض ومن عليها، والبيت الآن طايح منذ سنين، أي أنه خرابة لا يساوي شيئًا، وأن المتوفى له أخ كبير في السن، فماذا يعمل لكي يبرئ ذمته من هذه الوصية وهي موجودة معه الآن، وجزاكم الله عنا خير الجزاء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا، وصيته ببيته كاملا وله وارث، محرم عليه ذلك الفعل، وهذا أخوه وارث له إذا لم يكن وارث أولى منه في الميراث، وإذا حصلت منه هذه القضية بأن أوصى الإنسان بجميع ما يملك، وله ورثة، فإن للورثة الخيار بَيْنَ أن يجيبوا هذه الوصية، وبَيْنَ أن يمنعوا ما زاد على الثلث منها.

وعليه، فإنه إذا لم يكن أخوه قد أقر تلك الوصية، فإن له أن يمنع منها ما زاد على الثلث، أما إذا كان قد أقرَّها، فإن الوصية تنفذ كما قال الموصي، ولكن إذا تعطلت منافع البيت فإن الواجب على الوصي الذي له النظر على هذا البيت أن يبيعه، ويستبدله بما يكون له نفع وريع، حتى تنفذ الوصية على المطلوب.