یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۴۷۶۸) آیا اجر صدقه جاریه به میت میرسد؟

(۴۷۶۸) سوال: آیا اجر صدقه جاریه به میت می­رسد؟ و آیا اجر مال به متوفی خواهد رسید؟

جواب:

باید دید که آیا کسی که صدقه جاریه را انجام داده، خود متوفی قبل از فوت بوده (مثلا آیا مسجدی بنا کرده یا آبسردکنی وقف کرده، یا چاهی برای منفعت عام حفر کرده، یا خیابانی را ترمیم کرده است)؟ اگر پاسخ مثبت باشد که کاملا شرعی بوده و صدقه جاریه محسوب می­گردد.

اما صدقه­ای که از جانب بعضی از نزدیکان و بعد از مرگ انسان بخشیده شود، به مرده می­رسد، اما مراد ترکیب “صدقه جاریه” که منظور رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است نخواهد بود. حال این سوال پیش می­آید که برای والدین متوفایمان چه کاری انجام دهیم؟ آیا نماز بخوانیم بهتر است یا صدقه دهیم یا روزه بگیریم یا اینکه برایشان دعا کنیم؟

پاسخ این است که دعا بهترین گزینه برای ایشان است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره می­فرمایند:  » إذا ماتَ الإنسانُ انقَطَعَ عَمَلُهُ إلاّ مِن ثَلاثٍ : إلاّ مِن صَدَقَةٍ جارِيَةٍ ، أو عِلمٍ يُنتَفَعُ بِهِ ، أو وَلَدٍ صالِحٍ يَدعو لَهُ» «هر گاه انسان بميرد، رشته عملش قطع مى شود مگر سه چيز كه دنباله دارد : صدقه جاريه، يا دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند، يا فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند. «

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: الصدقة الجارية هل تصل إلى الميت والمال هل يصل إلى الميت في الأجر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الصدقة الجارية يجب أن نعلم أن الذي قام بها هو الميت نفسه قبل أن يموت كرجل بنى مسجدا، فهذا صدقة جارية، ورجل أوقف برادة ماء، فهذه صدقة جارية، ورجل حفر بئرا يستقي منها الناس، فهذه صدقة جارية، ورجل أصلح طرقا وَعِرَة ليسهلها على الناس، فهذه صدقة جارية. أما الصدقة التي تكون من بعض الأقارب بعد موت الإنسان، فهذه تصل إلى الميت، لكن ليست هي المرادة بقول الرسول: «صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ». وحينئذ يبقى النظر هل الأولى والأفضل للإنسان أن يتصدق عن والديه، أو يصلي عن والديه، أو يصوم عن والديه بعد موتهما، أو الأفضل الدعاء لهما. والجواب: الأفضل الدعاء لهما، استر شادا بتوجيه الرسول -عليه الصلاة والسلام- وذلك حين قال: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۴۷۷۰) آیا مخالفت ورثه می‌تواند مانع اجرای وصیت به وقف شود؟

اگر آن خانم این آقا را برای خرید و وقف آن دو مکان وکیل خود قرار داده بوده و تنها برای مشاهده به آنجا رفته، در این حالت وقف باید انجام بگیرد و هیجکس حق ندارد با آن مخالفت کند. زیرا به واسطه وکیل، این عمل قطعی شده ...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۶) آیا وقف کتاب جایز است؟

بله جایز است و طلب علم خود نوعی جهاد است....

ادامه مطلب …

(۴۷۶۷) کدام برای ثروتمند مسلمان بهتر است، ساخت مسجد یا کمک به فقرا؟

باید دید کدام یک از آنها بیشتر مورد نیاز است. اگر مردم در تنگنا و مضیقه سختی بوده و بسیار نیازمند بودند، در این حالت صدقه انتخاب بهتری است، چون باعث آزاد شدن و راحتی بندگان خدا می­شود. اما اگر مردم در خیر و نعمت و فراوانی و رفاه بودند و نیاز به مسجد داشتند، در این حالت ساخت مسجد بهتر است...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۹) حکم فروش موقوفه و نحوه مصرف پول آن

باید پول این وقف صرف خرید ملک یا زمین یا هر چیز دیگری که منفعت آن مستمر است گردد و نباید به یکباره صدقه داده شود و به سرعت تمام گردد. زیرا در این حالت وقف تمام می­شود....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۵) حکم شرعی خرید مصالح مسجد مخروبه توسط افراد محلی

اگر مسجد را برای این تخریب کرده­اند که دوباره و به شکلی بهتر آن را بنا کنند، فروش این مصالح اشکالی نداشته و هیچ مشکلی متوجه تو نیست و هر کس می­خواهد می­تواند این مصالح را خریداری کند...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۶) وظیفه شرعی وارث در قبال زمین و دام‌های وقفی پدر پس از فوت

در مورد دام­هایی که تلف شده­اند لازم نیست کاری انجام دهی. مگر اینکه به علت سهل انگاری یا ندانم کاری تو تلف شده باشند که در این صورت مسئولیت آنها متوجه تو است. ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه