شنبه 2 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
21 مارس 2026

روز قیامت

۱۴۹ – آیا پیامبران به اقوام خویش از خود دجال هشدار داده‌اند، یا از فتنه‌ای مانند آن؟

۱۴۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد سخن برخی از اهل علم سوال شد که می‌گویند: پیامبرانی که به اقوام خود در مورد دجال هشدار داده‌اند، از او به عینه تحذیر نداده‌اند، بلکه از جنس فتنه‌ی او به مردم هشدار داده‌اند. جواب دادند: این قول، ضعیف، وبلکه نوعی تحریف است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنان […]

ادامه مطلب …

۱۵۰ – حکم کسی که آخرت را انکار می‌کند؟

۱۵۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که زندگی اخروی را انکار کرده و می‌پندارد که این از خرافات قرون وسطی است، چیست؟ و چگونه می‌توان این منکران را مجاب نمود؟ جواب دادند: کسی که زندگی اخروی را انکار کرده و آن را از خرافات قرون وسطایی پندارد، کافر است. زیرا الله تعالی […]

ادامه مطلب …

۱۵۱ – عذاب قبر بر بدن وارد می‌شود یا روح؟

اصل بر این است که این عذاب بر روح است. چون بعد از مرگ، احکامی که وجود دارند برای روح است و بدن، جسمی بی جان و بی حرکت است. به همین خاطر بدن نیازی به کمک برای بقا ندارد. نه می‌خورد و نه می‌نوشد.

ادامه مطلب …

۱۵۲ – منظور از قبر چیست؟ آیا محل دفن میت است، یا برزخ به حساب می‌آید؟

۱۵۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از قبر چیست؟ آیا محل دفن میت است، یا برزخ به حساب می‌آید؟ جواب دادند: اصلِ قبر، محل دفن میت است. الله تعالی می‌فرماید: { ثُمَّ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ}[۱]، یعنی: {آن گاه او را میراند و در قبر نهاد}. ابن عباس می‌گوید: یعنی او را با دفن کردن، […]

ادامه مطلب …

۱۵۳ – آیا عذاب قبر حقیقت دارد؟

۱۵۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا ثابت است که عذاب قبر وجود دارد؟ جواب دادند: عذاب قبر به وسیله‌ی سنت صریح و ظاهر قرآن و اجماع مسلمانان، ثابت است. این سه دلیل: اما در سنت صریح، رسول الله علیه الصلاة و السلام فرموده است: «از عذاب قبر به الله پناه برید، از عذاب […]

ادامه مطلب …

۱۵۴ – آیا انسان مومن نیز شامل عذاب قبر می‌شود؟

۱۵۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر شامل مومن عاصی هم می‌شود یا فقط خاص به کفار است؟ جواب دادند: عذاب قبری که مستمر است، خاص منافق و کافر است. اما مومن عاصی، گاهی در قبرش مورد عذاب واقع می‌شود. زیرا در صحیحین از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا روایت شده رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم […]

ادامه مطلب …

۱۵۵ – اگر میت در قبر دفن نشود، آیا عذاب قبر به او می‌رسد؟

۱۵۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اگر میت دفن نشد، و درندگان او را خوردند، یا باد، او را پخش کرد، عذاب قبر می‌شود؟ جواب دادند: بله، و عذاب بر روح خواهد بود. زیرا جسد ممکن است از بین رفته یا تلف و نابود شود. البته این امر، غیبی بوده و نمی‌توانم با […]

ادامه مطلب …

۱۵۶ – پاسخ به کسی که عذاب قبر را انکار می‌کند

۱۵۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جواب کسی را که منکر عذاب قبر است و می‌گوید اگر قبری را باز کنید، می‌بینید که هیچ تغییر نکرده؛ نه تنگ شده و نه فراخ، چگونه باید داد؟ جواب دادند: از چند جهت جواب کسی که عذاب قبر را انکار می‌کند، و می‌گوید اگر قبر باز شود، […]

ادامه مطلب …

۱۵۷ – عذاب قبر دائم است یا تمام می‌شود؟

۱۵۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر دائم است یا تمام هم می‌شود؟ جواب دادند: اگر انسان کافر باشد، راهی برای رسیدن به نعیم ندارد و به صورت مستمر در عذاب است. اما اگر عاصی باشد و مومن، اگر در قبرش عذاب شود، به اندازه‌ی گناهانش عذاب می‌شود، و چه بسا عذاب […]

ادامه مطلب …

۱۵۸ – آیا عذاب قبر برای مومن گناهکار، کم می‌شود؟

۱۵۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر برای مومن عاصی، کم می‌شود؟ جواب دادند: بله، گاهی تخفیف یافته و کم می‌شود. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر دو قبر گذشته و فرمودند: «این دو، عذاب می‌شوند و به خاطر چیز بزرگی که احتراز و اجتناب از آن مشکل باشد نیز عذاب نمی‌شوند؛ اما […]

ادامه مطلب …

۱۵۹ – عذاب قبر از امور غیبی است یا عینی؟

۱۵۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر، از امور غیبی است یا از امور شهادت[۱]؟ جواب دادند: عذاب قبر از امور غیبی است، و چه بسیار انسان‌هایی که در این قبرها عذاب می‌شوند و ما آن را حس نمی‌کنیم، و چه بسا همسایه‌های آنهایی که عذاب می‌شوند، در نعمت بوده و دری […]

ادامه مطلب …

۱۶۰ – آیا سوال میت در قبر، حقیقی بوده و در قبرش نشانده شده و مورد سوال قرار می‌گیرد؟

۱۶۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا سوال میت در قبر، حقیقی بوده و او در قبرش نشانده شده و مورد سوال قرار می‌گیرد؟ جواب دادند: بدون شک، سوال شدن میت در قبر حقیقی بوده و انسان در قبرش نشانده شده و مورد سوال قرار می‌گیرد. اگر کسی بگوید: قبر که تنگ است. پس […]

ادامه مطلب …