سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۶۸۸۶) چگونه به کسانی که درباره کروی بودن زمین در دین، از ما سوال می‌کنند پاسخ دهیم؟

(۶۸۸۶) سوال: چگونه به کسانی که درباره کروی بودن زمین در دین، از ما سوال می‌کنند پاسخ دهیم؟

جواب:

زمین کروی است و این به دلالت قرآن و واقع و سخنان اهل علم است:

اما به دلالت قرآن، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {یُكَوِّرُ ٱلَّیۡلَ عَلَى ٱلنَّهَارِ وَیُكَوِّرُ ٱلنَّهَارَ عَلَى ٱلَّیۡلِ} [سوره الزمر: ۵]: (شب را بر روز می‌پیچد، و روز را بر شب می‌پیچد) و التکویر به معنای گرد کردن چیزی مانند پیچیدن عمامه است و مشخص می‌باشد که شب و روز به طور متوالی بر زمین می‌آیند و این مقتضای آن است که زمین کروی باشد زیرا اگر چیزی را به دور چیزی بپیچانید و آن چیز که دور آن پیچیده می‌شود زمین باشد، لازم است زمینی که آن چیز به دورش پیچیده می‌شود، کروی باشد.

اما دلالت واقع، این مسئله ثابت شده است؛ اگر کسی از شهر جده به سمت غرب پرواز کند و به مسیر مستقیم ادامه دهد، از سمت شرق به جده بازمی‌گردد و این چیزی است که هیچ کس در آن اختلاف ندارد.

 اما سخنان اهل علم، آن‌ها ذکر کرده‌اند که اگر مردی در شرق هنگام غروب آفتاب بمیرد و مرد دیگری در غرب نیز هنگام غروب آفتاب فوت کند و بین آن‌ها فاصله باشد، کسی که در غرب هنگام غروب آفتاب فوت کرده، اگر از وارثان باشد از کسی که در شرق فوت کرده ارث می‌برد، لذا این نشان می‌دهد که زمین کروی است زیرا اگر زمین مسطح بود، غروب خورشید باید از همه جهات به‌طور هم‌زمان اتفاق می‌افتاد.

 وقتی این مسئله مقرر شد، دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند آن را انکار کند همچنین، این آیه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌فرماید: {أَفَلَا یَنظُرُونَ إِلَى ٱلۡإِبِلِ كَیۡفَ خُلِقَتۡ* وَإِلَى ٱلسَّمَاۤءِ كَیۡفَ رُفِعَتۡ* وَإِلَى ٱلۡجِبَالِ كَیۡفَ نُصِبَتۡ* وَإِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَیۡفَ سُطِحَتۡ} [سوره الغاشية: ۱۷-۲۰]: (آیا (کافران) به شتر نمی‌نگرند، گه چگونه آفریده شده است؟ * و به آسمان  نمی‌نگرند، ) که چگونه بر افراشته شده است؟ * و به کوه‌ها (نگاه نمی‌کنند) که چگونه (محکم بر زمین محکم) نصب شده است؟ * و به زمین (نمی‌نگرند، ) که چگونه گسترده شده است؟ ) نیز بر او محل اشکال واقع نمی‌شود زیرا زمین بسیار بزرگ است و کرویت آن در فواصل نزدیک نمایان نمی‌شود بلکه از دید (ظاهری) مسطح به نظر می‌رسد، به‌طوری‌که هیچ چیزی بر سطح آن موجب نگرانی یا آشفتگی بر سکونت آن نمی‌شود و این مسئله با کروی بودن زمین تضادی ندارد چراکه حجم زمین بسیار بزرگ است اما علما ذکر کرده‌اند که زمین کروی کاملاً متساوی‌الاضلاع نیست بلکه در نواحی شمال و جنوب برآمدگی دارد؛ بنابراین آن‌ها می‌گویند که زمین به شکل بیضاوی است یعنی به‌صورت تخم مرغ، برآمدگی آن در نواحی شمال و جنوب است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف نُجيب من سألنا عن كروية الأرض في الدين؟

فأجاب رحمه الله تعالى الأرض كروية بدلالة القرآن والواقع وكلام أهل العلم:

أما دلالة القرآن، فإن الله تعالى يقول: ﴿ یُكَوِّرُ ٱلَّیۡلَ عَلَى ٱلنَّهَارِ وَیُكَوِّرُ ٱلنَّهَارَ عَلَى ٱلَّیۡلِ ﴾ [الزمر: ٥] والتكوير جعل الشيء كالكور مثل كُور العمامة، ومن المعلوم أن الليل والنهار يتعاقبان على الأرض، وهذا يقتضي أن تكون الأرض كروية، لأنك إذا كوَّرت شيئًا على شيء، وكانت الأرض هي التي يتكور عليها هذا الأمر، لزم أن تكون الأرض التي يتكوّر عليها هذا الشيء كُروية.

وأما دَلالة الواقع، فإن هذا قد ثبت، فإن الرجل إذا طار من جَدَّةً – مثلا – متجها إلى الغرب خرج إلى جَدَّةً من الناحية الشرقية إذا كان على خط مستقيم، وهذا شيء لا يختلف فيه اثنان.

وأما كلام أهل العلم، فإنهم ذكروا أنه لو مات رجل بالمشرق عند غروب الشمس ومات آخر بالمغرب عند غروب الشمس، وبينهما مسافة، فإن من مات بالمغرب عند غروب الشمس يرث من مات بالمشرق عند غروب الشمس، إذا كان من ورثته.

فدل هذا على أن الأرض كروية، لأنها لو كانت الأرض سطحية لزم أن يكون غروب الشمس عنها من جميع الجهات في آن واحد.

وإذا تقرر ذلك، فإنه لا يمكن لأحد إنكاره ، ولا يُشكل على هذا قوله – تعالى -: ﴿ أَفَلَا یَنظُرُونَ إِلَى ٱلۡإِبِلِ كَیۡفَ خُلِقَتۡ* وَإِلَى ٱلسَّمَاۤءِ كَیۡفَ رُفِعَتۡ* وَإِلَى ٱلۡجِبَالِ كَیۡفَ نُصِبَتۡ* وَإِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَیۡفَ سُطِحَتۡ ﴾ [الغاشية: ١٧-٢٠]. لأن الأرض كبيرة الحجم، وظهور كُرَوِيَّتها لا يكون في المسافات القريبة، فهي بحسب النظر مسطحة سطحًا لا تجد فيها شيئا يوجب القلق على السكون عليها، ولا ينافي ذلك أن تكون كُروِيَّة، لأن جسمها كبير جدا، ولكن مع هذا ذكروا أنها ليست كُرَوِيَّة متساوية الأطراف، بل إنها مُنْبَعِجَة نحو الشمال والجنوب، فهم يقولون: إنها بيضاوية. أي على شكل البيضة في انبعاجها شمالا وجنوبا.

مطالب مرتبط:

(۶۹۰۷) حکم سخن گفتن در دل بر ضد دیگران

انسان در مورد آنچه در دل خود سخن گفته اما به عمل یا گفتار تبدیل نکرده، گناهی بر او نیست...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۳) حکم استفاده غیررسمی از خدمات خوابگاه و رستوران دانشگاه

بر او واجب است که خوابگاه دانشگاه را ترک کند اما اگر او واقعاً نیازمند اقامت در خوابگاه دانشگاه است، پس مجدداً به مسئولان مربوطه درخواست بدهد تا اقامت رسمی به او اعطا شود و با این مجوز رسمی، اقامت و استفاده از غذای دانشگاه برای او حلال خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۶۹۳۲) حکم صدا کردن همسر به اسم «ام‌المؤمنین»

استفاده از عنوان «ام‌المؤمنین» برای این زن حرام است زیرا این یک دروغ است و ام‌المؤمنین نیست و‌ام المؤمنین تنها همسران رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هستند...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۱) حکم افراط در شوخی کردن بین دوستان

زیاد شوخی کردن خیری در آن نیست و شاید گفته‌ شود: شوخی در سخن مانند نمک در غذاست؛ بدون آن غذا خوب نمی‌شود اما اگر زیاد شود، غذا نیز خراب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۹۴۲) حکم وسوسه‌ی نفس و اندیشه‌های ناپسند در شریعت

اگر انسان نفسش او را به انجام کار حرام وا دارد، چه ترک واجبی باشد یا انجام کاری حرام باشد اما از آن وسوسه دست بکشد و واجب خود را انجام دهد و آنچه را که بر او حرام است ترک کند، برای این ترک، پاداش می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۶۹۳۳) برخی می‌گویند که بر روی گیاه ریحان کلمه توحید «لا إله إلا الله محمد رسول الله» نوشته شده است، آیا این درست است؟

این درست نیست و این نوشته‌ بر روی برگ‌های ریحان وجود ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه