شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۸۷۰) گناهان کبیره کدام‌اند؟

(۶۸۷۰) سوال: گناهان کبیره کدام‌اند؟ و گناهان صغیره کدام‌اند؟ و «اللَّمَم» به چه معناست؟

جواب:

گناهان کبیره آنهایی هستند که بر آنها عقوبت خاصی تعیین شده است، یعنی تنها با نهی یا حرام بودن (در نصوص) نیامده است بلکه حتماً باید عقوبت ویژه‌ای نیز برای آنها (در نصوص قرآن و سنت) آمده باشد مانند اینکه گفته شود: کسی که این کار را انجام دهد مؤمن نیست یا از ما نیست یا عباراتی مشابه، این‌ها گناهان کبیره هستند.

گناهان صغیره آنهایی هستند که عقوبت مشخصی در مورد آن‌ها نیامده باشد اما درباره «لَمَم» در این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ} [سوره النجم: ۳۲]: ((همان) کسانی‌که از گناهان کبیره و اعمال زشت جز گناهان صغیره دوری می‌کنند)، گفته شده است که معنای آن گناهان صغیره است و بر این اساس، استثنای منقطع می‌باشد.

همچنین گفته شده است که {إِلَّا ٱللَّمَمَ} یعنی مگر مقدار اندکی از گناهان کبیره.

در هر صورت، انسان باید از هر گناهی که مرتکب شده به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، چه گناه صغیره باشد و چه کبیره چرا که انسان نمی‌داند چه زمانی مرگ غافل‌گیرش می‌کند، پس بر او واجب است که فوراً به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر گناهی توبه کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكبائر من الذنوب؟ وما هي الصغائر؟ وما معنى اللَّمَم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكبائر هي ما رُتِّب عليه عقوبة خاصة، بمعنى أنها ليست مقتصرةً على مجرد النهي أو التحريم، بل لا بد من عقوبة خاصة، مثل أن يقال: من فعل هذا فليس بمؤمن، أو فليس منا، أو ما أشبه ذلك، هذه هي الكبائر.

والصغائر هي المحرمات التي ليس عليها عقوبة.

وأما اللَّمَم في قوله – تعالى -: ﴿ ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ﴾ [النجم: ۳۲] فقيل: معناه إلا الصغائر، وعلى هذا يكون الاستثناء منقطعا.

وقيل : إلا اللمم يعني إلا الشيء القليل من الكبائر.

وعلى كل حال فعلى الإنسان أن يتوب إلى الله من كل ذنب فعله، سواء كان صغيرا، أو كبيرًا، لأن الإنسان لا يدري متى يفجؤه الموت، فيجب عليه أن يبادر بالتوبة إلى الله -عز وجل- من كل ذنب.

مطالب مرتبط:

(۶۹۱۹) چرا کعبه به “بیت‌الله الحرام” نام‌گذاری شده است؟

کعبه "بیت‌الله" نامیده شده است زیرا محل تعظیم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و مردم از هر مکان به سوی آن می‌روند تا فریضه‌ای را که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آنان واجب کرده، یعنی حج به خانه او را انجام دهند ...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۴) خطر ترفه و تنعم و رفاه بر آینده مسلمانان چیست؟

خطر این ترفه، به‌ویژه اگر از حد بگذرد، در نظر من بسیار شدید است زیرا اگر اسباب این ترفه از بین برود، واکنش شدیدی به دنبال خواهد داشت چرا که مردم به این رفاه و تنعم عادت کرده‌اند؛ لذا اگر این نعمت‌ها از دست برود - از الله سلامت می‌خواهیم - آن‌ها دچار مشقت شدیدی خواهند شد چون کسی که به چیزی عادت کرده، وقتی آن را از دست می‌دهد، تأثیر زیادی بر نفس او می‌گذارد برخلاف کسی که از ابتدا به آن عادت نداشته است....

ادامه مطلب …

(۶۸۵۵) حکم پذیرش هدیه از کسی که احسان خود را بر زبان می‌آورد

در مورد احسان‌کننده، برای او حرام است که بر صدقه و احسان خود منّت بگذارد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۴) حکم بوسیدن و در آغوش گرفتن جوان خوش‌چهره یا مردی زیبا

این موضوع بسیار خطرناک است و دلبستگی به مردها عواقب وخیمی دارد، از جمله این‌که ممکن است منجر به عمل لواط شود - که فاحشه‌ای بزرگ است -...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۷) جایگاه ابتلا در زندگی مؤمن و حکمت آن در آموزه‌های اسلامی

آزمایش به شر این‌گونه است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  انسان را بیازماید که آیا صبر می‌کند یا جزع و فزع می‌کند، اگر صبر کرد و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  طلب و امید اجر داشت، این آزمایش، کفاره‌ای برای گناهان او و سبب بالارفتن درجات او می‌شود اما اگر صبر نکرد، این آزمایش برای او در دنیا و آخرت بلا و سختی خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۲) چگونه می‌توانم بر نفسم محافظت کنم؟

جایز نیست که انسان با ترک آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برایش حلال کرده است، عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را کند زیرا این از افراط و زیاده‌روی در دین است بلکه آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برایت حلال کرده است به خاطر به جا آوردن این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌فرماید:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه