دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۸۶۰) حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

(۶۸۶۰) سوال: حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

جواب:

اسراف به معنای تجاوز از حد در هر کاری است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا۟} [سوره اﻷعراف: ۳۱]: (و (نیز) بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید) لذا به خوردن و آشامیدن امر کرده و از اسراف نهی کرده است سپس بعد از نهی می‌فرماید: {إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ} [سوره اﻷنعام: ۱۴۱]: (بی‌گمان الله اسراف‌کاران را دوست نمی‌دارد).

اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خود را از اسراف‌کاران نفی کرده، دلالت بر کراهت او از اسراف دارد؛ بنابراین اسراف در خوردن، آشامیدن، پوشیدن، مسکن و دیگر موارد حرام است همچنین در غسل و وضو نیز باید انسان از حد تعیین شده توسط شریعت تجاوز نکند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی در وضو یک بار و گاهی دو بار و گاهی سه بار اعضا را می‌شست همچنین وضوهای متفاوتی انجام می‌داد یعنی بعضی اعضا را سه بار و برخی را دو بار و برخی را یک بار می‌شست، بنابراین برای مؤمن شایسته نیست که از آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو و غسل تشریع کرده، فراتر رود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل، أو الوضوء، أو اللباس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله – تعالى – ﴿ وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا ﴾ [الأعراف: ٣١]، فأمر بالأكل والشرب، ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله ﴿ إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ ﴾ [الأنعام: ١٤١].

ونَفْي الله – تعالى – المحبة عن المسرفين تدلّ على كراهته للإسراف، وعلى هذا فيكون الإسراف محرَّما في المآكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضا بالنسبة للغسل، وبالنسبة للوضوء لا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام- توضأ مرة مرة، ومرتين مرتين وثلاثا ثلاثا، وتوضأ وضوءا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغسل.

مطالب مرتبط:

(۶۸۸۳) موقف مسلمان نسبت به نعمت‌ها چیست؟

او باید از این نعمت‌ها برای اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک بگیرد و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را برای این‌که این نعمت‌ها را در اختیار او قرار داده و استفاده از آن‌ها را برای او آسان کرده، شکر کند ...

ادامه مطلب …

(۶۸۶۶) حکم بیان گناه پس از توبه

جایز نیست کسی که گناهی کرده و از آن توبه کرده است، آن را برای دیگران فاش کند زیرا این به معنای فاش کردن آن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را پوشانده است و این بر خلاف عافیت است...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۵) بهترین راه‌حل میانه‌روی چیست؟

بهترین راه‌حل میانه‌روی است، انسان نباید در لباس و ظاهرش متکبر و خود بزرگ‌بین باشد و نباید هم خود را فروتن و ضعیف نشان دهد بلکه باید شادی و سرور خود را نشان دهد...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۸) معنی جدا کردن دین از سیاست چیست؟

جدا کردن دین از سیاست به این معناست که ولی امر هر کاری را که فکر می‌کند به نفع پابرجا بودن دولت است، انجام دهد، چه با شرع همخوانی داشته باشد چه نداشته باشد حتی اگر به ضرر دین باشد ...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۲) امکان فراموشی کامل حافظ قرآن

این نوع داستان‌هایی که در کتاب‌ها نقل می‌شود نیاز به سند صحیح از کسانی که از آن‌ها نقل می‌شوند دارند زیرا هر خبری باید دارای سند باشد؛ لذا خبری که بدون سند آمده، پذیرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۹۰۴) علت ناتوانی از قیام شب و رابطه آن با گناهان

موانع انجام طاعت فراوان است و شاید یکی از دلایل آن گناهان باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه