پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۷۰۶) حکم ادامه‌ی تحصیل دختری جوان در برابر مخالفت پدر

(۶۷۰۶) سوال: من دختری ۱۷ ساله هستم و الحمدلله (به دین) پایبندم و نصیحت و راهنمایی را دوست داریم ولی پدرم که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را ببخشد من را دوست ندارد و مانع ادامه تحصیلم می‌شود لذا این‌گونه شده‌ام که من نیز او را دوست ندارم و دچار تنش و اضطراب عصبی شده‌ام سپس نزدیکان، پدرم را نصیحت کردند و من تحصیلم را تکمیل کردم و الان می‌خوام وارد دانشگاه شوم و در رشته‌ی تربیت اسلامی تخصص بگیرم إن شاء الله و دعوت‌گر به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گردم و پدرم به دلیل این‌که می‌گوید آموزش حرام است، این را قبول نمی‌کند، لطفاً مرا راهنمایی نمایید الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما جزای خیر بدهد؟

جواب:

این گفته‌ی پدر شما که آموزش حرام است، تعجب‌برانگیز است؛ چه کسی گفته است که آموزش حرام است؟ چه کسی گفته است که یادگیری علم شرع حرام است؟ چه کسی گفته است که یادگیری وسایلی که به دانستن کتاب الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کمک می‌کند، حرام است؟ آموزش زن در مدارس، یا در کالج‌ها و دانشگاه‌های تک‌جنسیتی اگر در آن حرامی نباشد، اشکالی ندارد بلکه مطلوب است زنان و مردان (دراین‌باره) مشابه هم‌هستند و همانگونه که برای مردان یادگیری شریعت الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که برای اقامه‌ی دینشان لازم است، واجب می‌باشد، برای زنان نیز آنچه برای اقامه‌ی دینشان از یادگیری شریعت الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ لازم است، واجب است زیرا مردان و زنان در واجب بودن یادگیری آنچه از دینشان نیاز دارند برابر هستند.

بله، اگر این تحصیل متضمن حرامی باشد، مانند اینکه زن با راننده‌ای که محرم او نیست به تنهایی به مدرسه برود، در این صورت می‌گوییم: باید او را از رفتن به مدرسه به تنهایی با راننده‌ای که محرم او نیست منع کرد اما با این حال، نمی‌گوییم که تحصیل بر او حرام است اگر او از وسیله‌ای مباح استفاده کند.

اما به نسبت شما می‌گوییم: بر آنچه از طرف پدرت حاصل گشته است صبر کن، ممکن است الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از طریقی دیگر گشایش حاصل کند، به طوری که پدرت در امر خود تفکر کند و با افراد عاقل و دیندار مشورت نماید و الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وضعیت را تغییر دهد؛ انسان اگر صبر کند و به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امید داشته باشد و از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انتظار گشایش را داشته باشد، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را برای او آسان می‌کند، همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «وَاعْلَمْ أَنَّ فِي الصَّبْرِ عَلَى مَا تَكْرَهُ خَيْرًا كَثِيرًا، وَأَنَّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْرِ، وَأَنَّ الْفَرَجَ مَعَ الْكَرْبِ، وَأَنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا»[۱]: (و بدان که در صبر بر آنچه که دوست نداری، خیر فراوانی است؛ و بدان که پیروزی همراه با صبر است؛ و بدان که گشایش همراه با سختی است؛ و بدان که همراه سختی، آسانی است).

پس اعصاب خود را خرد نکن و نگران نباش، بلکه از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یاری بخواهی و صبر کن، یقینا الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با صابران است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إني فتاة أبلغ من العمر السابعة عشرة، وأنا فتاة ملتزمة، والحمد لله، وأحب النصح والإرشاد، ولكن الوالد – سامحه الله – يكرهني، ويمنعني من مواصلة تعليمي، فأصبحت أَكْرَهُه، وأُصبت بانهيار عصبي، فنصحه الأقارب فأكملت تعليمي، وأنا الآن أريد أن أدخل الجامعة، علما بأنني سوف أتخصص في التربية الإسلامية» إن شاء الله، وأكون داعية الله -عز وجل- وهو يرفض ذلك بحجة أنه يقول: التعليم حرام. أفيدوني مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إن قول الوالد: إن التعليم حرام، أمر يستغرب منه، فمن الذي حرَّم التعليم؟ من الذي حرَّم تعلم الشرع؟ من الذي حرم تعلم الوسائل التي يستعين بها على معرفة كتاب الله وسنة رسوله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم ؟ فتعلّم المرأة في المدارس، أو في الكليات الجامعية والمنفردة، لا بأس به إذا لم يكن فيه محذور، بل هو مما يطلب، فإن النساء شقائق الرجال، فكما أن الرجال يجب عليهم أن يتعلموا من شريعة الله ما يقوم به دينهم، فكذلك النساء عليهن أن يتعلمن من شريعة الله ما يقوم به الدين، لأن الرجل والمرأة سواء في وجوب تعلم ما يحتاجون إليه في دينهم.

نعم لو تَضَمَّن هذا التعلُّم شيئا محرَّما، مثل أن تذهب المرأة إلى المدرسة مع السائق وحده، وليس مَحرَما لها، فحينئذ نقول: يجب أن تمنع هذه من الذهاب وحدها مع السائق الذي ليس بمحرم لها، ولكن مع ذلك لا نقول: إنه يحرم عليها أن تتعلم إذا اتخذت وسيلة مباحة.

أما بالنسبة لكِ فنقول : اصبري على ما حصل من الوالد، وقد يُفرج الله -تعالى- الأمر من وجه آخر بحيث يتبصر الوالد في أمره، ويستشير ذوي الرأي والدين، فيُغيّر الله الحال إلى حال أخرى، والإنسان إذا صبر واحتسب، وانتظر الفَرَج مِن الله -عز وجل- يَسَّر الله له ذلك، كما قال النبي عليه الصلاة والسلام : «وَاعْلَمْ أَنَّ فِي الصَّبْرِ عَلَى مَا تَكْرَهُ خَيْرًا كَثِيرًا، وَأَنَّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْرِ، وَأَنَّ الْفَرَجَ مَعَ الْكَرْبِ، وَأَنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا».

فلا تنهري أعصابك، ولا يلحقك القلق، بل استعيني بالله واصبري، إن الله مع الصابرين.

مطالب مرتبط:

(۶۶۹۳) آیا در صبحانه خوردن جمعی معلمین در زنگ استراحت اول مشکلی دارد؟

اگر آنها در تعهدی که به‌واسطه‌ی قرارداد بین آنها و دولت بر آن‌ها واجب گشته خللی ایجاد شود، این حرام است...

ادامه مطلب …

(۶۷۱۰) حکم شرعی حضور در مدارس مختلط

آنچه که بر تو، ‌ای برادر، واجب است این می‌باشد که مدرسه‌ای را پیدا کنی که این اختلاطی که وصف کردی در آن نباشد زیرا این یک فتنه‌ی عظیم است و جایز نیست که انسان خود را در معرض فتنه‌ها قرار دهد....

ادامه مطلب …

(۶۷۰۷) حکم شرعی ترک نماز در شرایط حضور در محیط مختلط

نصیحت من به کسانی که مدارسشان را مختلط کرده‌اند این است که به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و مدارس مردان و زنان را جدا کنند و معلم زنی که به مختلطین آموزش می‌دهد، مخصوص زنان شود و معلم مردی که به مختلطین درس می‌دهد مخصوص مردان شود....

ادامه مطلب …

(۶۶۹۵) حکم خروج معلم از کلاس پیش از پایان ساعات رسمی تدریس

این به قانون بستگی دارد: اگر قانون اجازه نمی‌دهد که معلم قبل از پایان زمان رسمی تدریس خارج شود، بر او واجب است که بماند حتی اگر کاری نداشته باشد....

ادامه مطلب …

(۶۷۱۱) حکم شرعی تعامل دانش‌آموزان دختر با پسران در مدارس مختلط

بدون شک این کار بسیار خطرناکی است و معمولاً بدون حجاب انجام می‌شود؛ برای زن جایز نیست که چهره و دستان خود را برای مردان بیگانه آشکار کند، نه در مدرسه و نه در جای دیگر...

ادامه مطلب …

(۶۷۱۸) نظر شرعی شما در مورد حکم فریب (تقلب) در امتحانات چیست؟

تقلب در امتحانات حرام است و حتی از گناهان کبیره محسوب می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه