جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۶۷۱۹) نظر شرع در مورد تقلب در درس انگلیسی چیست؟

(۶۷۱۹) سوال: نظر شرع در نظر شما شیخ بزرگوار، در مورد تقلب در درس انگلیسی چیست؟ آیا این عمل در امتحان شامل همان گفته‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا» : (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) می‌شود؟

جواب: تقلب حرام است و حتی از گناهان کبیره محسوب می‌شود، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا»[۱]: (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) این جمله به‌طور عام است و شامل  هر نوع معامله یا کاری که کلمه‌ی فریب بر آن صدق کند، می‌شود؛ تقلب در امتحان نیز در این عموم قرار می‌گیرد، بنابراین جایز نیست که دانش‌آموز در امتحان تقلب کند، چه به خود و چه به دیگران و برای او جایز نیست از کسی در حل سوالات کمک بخواهد و نباید به دیگری کمک کند، زیرا بیزاری رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از شخص فریب‌دهنده و متقلب، نشان‌دهنده‌ی آن است که تقلب از گناهان کبیره است و از صفات یک مسلمان نیست و تفاوتی بین درس‌های مختلف در امتحان وجود ندارد پس همان‌طور که تقلب در قرآن، تفسیر، حدیث، شروح آن، فقه، اصول فقه، نحو و فروع آن حرام است، تقلب در درس انگلیسی و علوم و… نیز حرام است، زیرا همه‌ی این موارد برابر هستند یعنی در مواجهه‌ی حکومت در آنچه به حقوق و مراتب شغلی پس از فارغ ‌التحصیلی متعلق است، تفاوتی نمی‌کند و حکومت (الله آن را موفق بگرداند) مواد مشخصی را برای هر دانش‌آموز تعیین کرده است که اگر موفق گردد اهلیت آنچه مقتضای آن مدرک می‌باشد را داشته در حالی که اگر با تقلب موفق شود در واقع او موفق نگشته است پس مستحق آن جایگاه و حقوقی که برای آن مدرک می‌گیرد، نیست.

تقلب در امتحان، علاوه بر این که یک رفتار بد است، شامل فریب مسئولان مدرسه، معهد، یا دانشگاه نیز می‌شود و این عمل فریب دادن دولت و تمام جامعه و حتی خود فرد است  همچنین باعث می‌شود که کشور همچنان به معلمان خارجی نیاز داشته باشد، زیرا افرادی که با تقلب موفق می‌شوند از تدریس مانند فرارشان از شیر فرار می‌کنند، چون مهارت لازم برای مواجهه با دانش‌آموزان و توضیح دادن برای آن‌ها و پاسخگویی به سوالات را ندارند لذا می‌یابی که یکی از آن‌ها به شغل دیگری فرار می‌کند زیرا در واقع اهلیت تدریس را ندارند و این امر باعث می‌شود که مشاغل تدریس خالی بمانند و ما نیازمند کسانی باشیم که این خلأها را پر کنند.

خلاصه‌ی جواب این است که برای دانش‌آموز جایز نیست در هیچ درسی تقلب کند، نه در انگلیسی و نه در سایر دروس که به او محول شده و اخذ مدرک به فهم این دروس وابسته است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فضيلة الشيخ، في الغش في الامتحان بين الطلاب؟ وهل الغش في المادة الإنجليزية حرام؟ وهل هذا يدخل في قوله صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا».

فأجاب رحمه الله تعالى: الغش، حرام بل من كبائر الذنوب، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا». وهذه الجملة عامة تشمل كل ما صدق عليه غش في أي نوع من أنواع المعاملة، أو العمل، والغش في الامتحان داخل في هذا العموم، فلا يجوز للطالب أن يقوم بالغش في الامتحان، لا مع نفسه، ولا مع غيره، فلا يجوز له أن يطلب من يساعده على الحل، ولا أن يُعِين غيره في الحل، لأن تبرؤ النبي – عليه الصلاة والسلام – من الغاشّ يَدُلُّ على أن الغش من كبائر الذنوب وليس من سمات المسلمين ولا فرق بين المواد في الامتحان، فكما أن الغش في القرآن وتفسيره، والحديث وشروحه، والفقه وأصوله، والنحو وفروعه محرَّم، فكذلك الغش في مادة الإنجليزي والعلوم وغيرها، لأن الكل سواء فيه، يعني في مواجهة الحكومة فيما يتعلق بالراتب والمراتب بعد التخرج، والحكومة – وفقها الله – جعلت مواد مُعيَّنة لهذا الطالب إذا نجح فيها صار أهلا لما تقتضيه هذه الشهادة، فإذا نجح فيها بالغش، فإنه لم يكن ناجحا فيها في الواقع، فلا يستحق المرتبة، ولا الراتب الذي جعل على هذه الشهادة.

والغش في الامتحان، كما أنه سُلوك سيئ ففيه خداع للمسئولين في المدرسة، أو المعهد، أو الجامعة، وفيه غش للدولة، وفيه غش للمجتمع كله، وفيه غش للإنسان نفسه، وفيه أنه يستلزم أن تبقى الدولة محتاجة للمدرسين الأجانب الذين ليسوا من هذه الدولة لأن هؤلاء الذين ينجحون بالغش يهربون من التعليم هروبهم من الأسد، لأنه ليس عندهم حصيلة يستطيعون بها مواجهة الطلاب والشرح لهم وتقبل أسئلتهم، فتجد الواحد منهم يهرب من التعليم إلى وظائف أخرى، لأنه ليس أهلا للتعليم في الواقع، وحينئذ تبقى وظائف التعليم شاغرة، فنحتاج إلى من يسُدُّ هذه الثغور.

وخلاصة الجواب: أنه لا يجوز للطالب أن يغُشَّ في أي مادة من المواد، لا في الإنجليزي، ولا في غيره من المواد التي وُكِلَت إليه، وعُلقت الشهادة التي يُمْنَحُهَا على فهم هذه المواد.

مطالب مرتبط:

(۶۷۰۵) آیا گفت‌وگوی ما درباره‌ی دانش‌آموزان، غیبت به حساب می‌آید؟

این غیبت محسوب نمی‌گردد زیرا مقصود از آن بد‌گویی از دانش‌آموز نیست و مقصود بیان وضعیت دانش‌آموز می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۷۰۳) معلمی در پایان سال تحصیلی احساس کوتاهی می‌کند چه کاری باید برای جبران این کوتاهی انجام دهد؟

هیچ کاری نکند، زیرا زمان از دست رفته است اما شاید این شک و تردید ناشی از وسواس باشد تا زمانی که انسان هنگام انجام کارش معتقد است که آن را به نحو احسن انجام داده، پس بعد از آن نباید به شک و وسواس اهمیت دهد....

ادامه مطلب …

(۶۷۲۶) دیدگاه تکامل در کتاب‌های درسی و تعارض آن با نصوص قرآن کریم

این گفته صحیح نیست، یعنی اینکه گفته شود اصل انسان میمون است اما کسی که این را می‌گوید در حقیقت میمونی است که عقل و بصیرت او مسخ شده لذا سزاوار است که او را میمون بنامیم نه انسان، حتی اگر به ظاهر به شکل انسان باشد....

ادامه مطلب …

(۶۷۱۳) معلم مردی که به دختران در سن بلوغ درس می‌دهد، چگونه باید رفتار کند؟

باید از آن دوری کند و این کار را نکند، زیرا دخترانی که در سن بلوغ هستند، فتنه‌ هستند به‌ویژه اگر آنها را ببیند و آنها نیز او را ببینند؛ پس مجال زنان را به زنان بسپارد و او در حوزه‌ی مردان باشد....

ادامه مطلب …

(۶۷۱۵) حکم شرعی مواجهه با تقلب هم‌کلاسی‌ها و گزارش آن به معلم

اگر دانش‌آموزی در جلسه امتحان کسی را در حال تقلب ببیند، بر او واجب است که موضوع را به مراقب امتحان گزارش دهد و اگر این گزارش نتیجه‌ای نداشت، باید به مدیر اطلاع دهد و سکوت در برابر این موضوع حلال نیست...

ادامه مطلب …

(۶۷۰۰) معلمی که در انجام دروس خود کوتاهی کرده است و سپس توبه کرده است؛ چکار باید بکند؟

دریافت ناحق از بیت‌المال ممکن است بدتر از دریافت ناحق از مال شخصی باشد زیرا تصرف ناحق در بیت‌المال به معنای ظلم به تمامی کسانی است که از آن مال حق دارند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه