یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۶۸۹) حکم دنبال کردن خطاها و اشتباه‌های بعضی معلم‌ها بدون برخی دیگر و گمان بد داشتن به آن‌ها چیست؟

(۶۶۸۹) سوال: شیخ بزرگوار، حکم دنبال کردن خطاها و اشتباه‌های بعضی معلم‌ها بدون برخی دیگر و گمان بد داشتن به آن‌ها چیست؟ آیا از عدالت در شغل این است که دنبال لغزش‌های برخی بود بدون اینکه به لغزش‌های برخی دیگر توجهی کرد با وجود این‌که انسان از خطا معصوم نمی‌باشد؟

جواب:

دنبال کردن اشتباه مسلمان حرام است حتی آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر می‌گردد این‌ است که سخت تحذیر دادند و گفتند: «يَا مَعْشَرَ مَنْ آمَنَ بِلِسَانِهِ وَلَمْ يَدْخُلِ الْإِيمَانُ قَلْبَهُ، لَا تَغْتَابُوا الْمُسْلِمِينَ، وَلَا تَتَّبِعُوا عَوْرَاتِهِمْ؛ فَإِنَّهُ مَنِ اتَّبَعَ عَوْرَاتِهِمْ يَتَّبِعِ اللَّهُ عَوْرَتَهُ، وَمَنْ يَتَّبِعِ اللَّهُ عَوْرَتَهُ يَفْضَحْهُ فِي بَيْتِهِ»[۱]: (ای گروهی که به زبانش ایمان آورده و ایمان وارد قلبش نشده است، غیبت مسلمانان را نکنید و دنبال عیوب و بدی آن‌ها نباشید چراکه هرکسی عیوب و بدی آن‌ها را دنبال کند، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عیوب و بدی‌اش را دنبال می‌کند، رسوا می‌گردد اگرچه در خانه‌اش باشد (یعنی از مردم مخفی شده باشد)).

واجب مسلمان در قبال برادرش این است که خطاهای او را بپوشاند چرا کسی که خطاهای برادرش را بپوشاند الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خطاهای او را می‌پوشاند و دانسته شود که هیچ کس از نقص و کوتاهی و اشتباه خالی نیست لذا پوشاندن خطاها واجب است سپس کسی که این خطا از او سر زده است، نصیحت گردد چراکه دین، نصیحت است همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «الدِّينُ النَّصِيحَةُ. قُلْنَا: لِمَنْ؟ قَالَ: لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ»[۲]: (دين نصيحت كردن است. گفتيم: براى چه كسی؟ گفتند: براى الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، و كتابش، و رسولش، و امامان مسلمانان، و عموم آنان).


[۱] سنن أبو داود: كتاب الأدب، باب في الغيبة، شماره (٤٨٨٠).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: فضيلة الشيخ ما حكم تتبع زلات بعض المعلمات دون غيرهن، والبحث عن مخالفاتهن، وسُوء الظن بهن، دون غيرهن من المعلمات؟ وهل من العدل في العمل تتبع زَلَّات وهَفَوات البعض دون البعض الآخر، مع العلم بأن الإنسان غير معصوم من الزلل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: تتبع عورات المسلمين محرَّم، حتى إن النبي صلى الله عليه وسلم فيما يُذكر عنه حذر عنه حذَّر من ذلك أشدَّ التحذير فقال: «يَا مَعْشَرَ مَنْ آمَنَ بِلِسَانِهِ، وَلَمْ يَدْخُلِ الْإِيمَانُ قَلْبَهُ، لَا تَغْتَابُوا الْمُسْلِمِينَ، وَلَا تَتَّبِعُوا عَوْرَاتِهِمْ، فَإِنَّهُ مَنِ اتَّبَعَ عَوْرَاتِهِمْ يَتَّبِعُ اللَّهُ عَوْرَتَهُ، وَمَنْ يَتَّبِعِ اللَّهُ عَوْرَتَهُ يَفْضَحْهُ فِي بَيْتِهِ».

والواجب على المسلم نحو أخيه أن يستر عوراته، فإن من ستر عورة أخيه ستّر الله عورته، وأن يعلم أنه لا يخلو أحدٌ من نقص، ولا يخلو أحد من تقصير، ولا يخلو أحد من عورة، فالواجب ستر العورات، ثم نصيحة من وجدت منه هذه العورة، فإن الدين النصيحة، كما قال النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم -: «الدِّينُ النَّصِيحَةُ». قَالُوا لَنْ؟ قَالَ: «لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ».

مطالب مرتبط:

(۶۶۶۱) حکم گفتن دروغ گفتن بنا بر مصلحت

دروغ در هیچ حالتی جایز نمی‌باشد و مراد حدیث توریة (توریه‌: گوینده لفظی را به کار می‌برد که یک معنای متبادر به ذهن دارد و یک معنای مخفی دور از ذهن که همان مراد است) است.....

ادامه مطلب …

(۶۶۸۰) آیا شکایت از شوهرم نزد خانواده‌ام، غیبت یا سخن‌چینی محسوب می‌گردد؟

این غیبت و سخن‌چینی نیست زیرا الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است:...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۶) حکم غیبت کسی که نماز را ترک کرده است چیست؟

کسی که اصلا نماز نمی‌خواند (یعنی نه در مسجد و نه در خانه نماز نمی‌خواند) کافر است و از دین اسلام خارج شده و کافر غیبت ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۷) کیفیت شوخی‌کردن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر

شکی نیست که شوخی موجب آرامش و انس و خوشحالی می‌گردد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز شوخی می‌کردند و فقط حق را می‌گفتند لذا اگر شوخی حق باشد مطلوب است مخصوصا اگر انسان احساس کند که هم‌نشین او خسته و ملول گشته...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۸) حکم زنی که به فرزندانش و پدرشان که غایب است، ناسزا می‌گوید چیست؟

ناسزا گفتن پدر یا مادر به فرزندان بر وجهی غیر حرام، مانند این که بگوید: ‌ای نادان یا احمق و مانند آن از کلماتی که به درجه‌ی تحریم نمی‌رسند، با وجود سبب آن اشکالی ندارند...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۲) وقتی خانه به میدان غیبت تبدیل می‌شود؛ راه درست چیست؟

قبل از هر چیز آن زنان را نصیحت می‌کنم که غیبت کردن را ترک کنند زیرا غیبت از گناهان کبیره است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را به قبیح‌ترین مثال تشبیه کرده است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه