پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۶۶۸) حکم شرعی در به‌کارگیری لعن و ناسزا در زبان عامیانه

(۶۶۶۸) سوال: در لغت عامیانه‌ی ما و هر لغتی بلا و مصیبتی وجود دارد و آن ناسزاگویی و فحش می‌باشد و مثال آن: انسان می‌گوید: الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پدر ابلیس را لعنت کند، جواب شما شیخ بزرگوار بر این چیست و از شما تشکر می‌کنم؟

جواب:

شایسته است که انسان زبان خود را بر کلمات پاک نافع تمرین دهد و از همه‌ی الفاظ دشنام و ناسزا پرهیز کند حتی در چیزهایی که برای او جایز است دشنام و ناسزا گوید چراکه شایسته نیست آن‌ها را به زبان آورد چه رسد به اموری که خیری در آن نیست مثل لعنت کردن ابلیس یا لعنت کردن پدر ابلیس یا مانند آن؟ لذا این شایسته نمی‌باشد بلکه آنچه شایسته است پناه بردن از شر شیطان به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم اما لعنت کردن او و دشنام دادنش را ابن قیم رَحِمَهُ‌الله در کتاب (زاد المعاد)[۱] ذکر می‌کند که شایسته نیست زیرا هنگامی که شیطان  ما را وسوسه می‌کند، امر به پناه بردن به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شده‌ایم اما اگر بر علیه او دعا کردیم شاید خود را بالا ببرد و (وسوسه‌هایش را زیاد کند) اما پناه بردن از شر او به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، برایش اهانت و ذلیل کردن او است و مشروع پناه بردن انسان به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده می‌باشد نه این‌که به او و پدرش لعنت کند.


[۱] زاد المعاد في هدي خير العباد (٢/۳۲٣).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في لغتنا الدارجة (في كل لسان بلوى)، و هي بلوى الشتيمة، فمثال ذلك: يقول الإنسان: (لعن الله والدي إبليس)، فما ردَّ سماحتكم على هذا، وشكرًا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ينبغي للإنسان أن يُمَرِّنَ لسانه على الكلمات الطيبة المثمرة النافعة، وأن يتجنب جميع ألفاظ السباب والشتائم، حتى فيما يجوز له أن يفعله من السباب والشتائم، فإنه لا ينبغي إطلاق لسانه فيها، فكيف في الأمور التي لا خير له فيها، مثل لعن إبليس، أو والدي إبليس، أو ما أشبه ذلك؟ فإن هذا لا ينبغي، بل إن الذي ينبغي هو أن يتعوذ الإنسان بالله من شر الشيطان فيقول: أعوذ بالله من الشيطان الرجيم، وأما لعنه وسَبُّه، فقد ذكر ابن القيم رحمه الله في (زاد المعاد)، أن ذلك مما لا ينبغي، لأننا أمرنا عندما يَنْزَغ الشيطان الإنسان بالاستعاذة بالله منه، وأما إذا دعونا عليه، فإنه قد يربو بنفسه ويزداد، وأما الاستعاذة بالله منه، فهي إهانة وإذلال له، فهذا هو المشروع أن يستعيد الإنسان بالله من الشطان الرجيم ولا يلعن الشيطان، وأبوي الشيطان.

مطالب مرتبط:

(۶۶۵۳) معنی غیبت و سخن‌چینی چیست؟

غیبت، یاد کردن برادرت با آنچه از آن خوشش نمی‌آید می‌باشد مثل این‌که در غیاب او بگویی: او فاسق است، در دین سهل‌انگار است یا در او فلان عیب‌های متعلق به بدن می‌باشد است یا فلان عیب‌هایی که متعلق به اخلاق می‌باشد، وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۶۶۵۸) آیا غیبت کردن بودن ذکر اسم جایز است؟

غیبتی که از شخصی مجهول صحبت شود مثل اینکه بگوید: برخی مردم فلان چیز می‌گویند یا فلان کار می‌کنند، اشکالی ندارد به شرط این که شونده نفهمد مراد فلانی است....

ادامه مطلب …

(۶۶۷۶) حکم شریعت در نظر شما در تعامل با دیوانه چیست؟

اگر کتک زدن او برای ادب کردنش مفید باشد مانند کتک زدن کودک اشکالی ندارد و اگر فایده‌ای ندارد، جایز نیست زیرا درد آوردن بی‌فایده است....

ادامه مطلب …

(۶۶۶۹) زنی دعای مرگ بر فرزندانش می‌کند در حالی که قصد آن دعا را ندارد، حکم این کارش چیست؟

او را نصیحت می‌کنیم که زبانش را از این‌ چیزها پاک کند زیرا ترس آن می‌رود که مصادف با وقت اجابت دعا گردد و از او قبول شود به جای این‌که بر علیه آن‌ها دعا کند، برای آن‌ها دعا کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۷) آیا غیبت کسی که آشکارا معصیت می‌کند جایز است؟

اصل در غیبت، حرام بودن آن است لذا غیبت کردن جایز نیست مگر این‌که مصلحتی وجود داشته باشد؛ بنابراین اگر غیبت کسی که آشکارا معصیت می‌کند، برای او یا دیگری مفید باشد، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۹) حکم دنبال کردن خطاها و اشتباه‌های بعضی معلم‌ها بدون برخی دیگر و گمان بد داشتن به آن‌ها چیست؟

دنبال کردن اشتباه مسلمان حرام است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه