پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۶۳۵) احسان در شریعت اسلامی چیست؟

(۶۶۳۵) سوال: شیخ بزرگوار احسان در شریعت اسلامی چیست؟

جواب:

احسانی که به اسلام و ایمان اضافه شده را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تفسیر نموده‌اند و فرموده‌اند: «أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ»[۱]: (این‌که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را چنان عبادت كنى كه گويى او را مى‌بينى؛ زيرا اگر تو او را نمى‌بينى، پس (بدانی که) او تو را مى‌بيند) اما احسان به معنای عام آن یعنی دست‌کشیدن از اذیت و آزار مردم و بذل و بخشش با مال، جان و مقام و احسان دایره‌ی وسیع و شاملی است.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الإيمان، باب سؤال جبريل النبي  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عن الإيمان والإسلام والإحسان وعلم الساعة، شماره (٥٠)، ومسلم: كتاب الإيمان، باب بيان الإيمان والإسلام والإحسان، شماره(۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ، ما هو الإحسان في الشريعة الإسلامية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإحسان -مضمومًا إلى الإسلام والإيمان- فَسَّرَه النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- فقال: «أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ». وأما الإحسان بالمعنى العام، فهو كَفُّ الأذى عن الناس، وبذل الجود لهم بالمال والنفس والجاهِ، وهو – أعني الإحسان- باب واسع شامل.

مطالب مرتبط:

(۶۶۴۱) اگر انسان به دروغ، ریا، کینه، حسد و غرور مبتلا شود، علاج آن چیست؟

درمان آن آسان می‌باشد و آن اینکه کنیه و بغض مسلمانان و ریا را رها کند و با اخلاص به عبادت الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مشغول شود اگرچه این برای کسی که بر آن‌ها (ریا و حقد و.. ) عادت داشته، سخت است ولی وقتی از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک گیرد و بر تصمیم خود عزم داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۴) حد و حدود حیا در زندگی و تأثیر آن بر امور فردی و اجتماعی

نصیحت من به چنین شخصی این است که خود را در مواجهه با مردم و صحبت کردن با آن‌ها به صورتی که خللی به شخصیت او وارد نکند، تمرین دهد تا این حیا (بیش از حد) از بین برود.....

ادامه مطلب …

(۶۶۴۲) حکم ناسزا گفتن به پدر در حالت خشم

حکم آن این است که برای انسان جایز نیست به یکی از مسلمانان ناسزا گوید یا دشنامشان دهد و به طریق اولی جایز نیست که به نزدیکانش و پدر و برادرانش ناسزا گوید لذا باید به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و از این عمل طلب بخشش نماید....

ادامه مطلب …

(۶۶۳۲) کسب و تداوم فضائل اخلاقی در طول زندگی

اخلاق والا از کرم، شجاعت، بردباری و غیره به دو قسمت تقسیم می‌گردند:...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۸) علاج تأثیر گذار برای درمان خشم چیست؟

آن پناه بردن به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده است لذا وقتی در خود احساس خشم نمود، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۷) کبر چیست؟ و چگونه انسان متکبر می‌شود؟

یعنی انسان حق را رد کند مثل این‌که نظری داشته باشد سپس به او گفته‌ شود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خلاف آن را گفته است ولی او قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم راقبول نکند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه