جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۶۱۶) آیا این صحیح است: که خوابیدن بعد از نماز صبح جایز نمی‌باشد؟ زیرا بعد از فجر روزی تقسیم می‌گردد،

(۶۶۱۶) سوال: شیخ بزرگوار، از رفیقم شنیدم که خوابیدن بعد از نماز صبح جایز نمی‌باشد زیرا بعد از فجر روزی تقسیم می‌گردد، آیا این صحیح است، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما جزای خیر بدهد؟

جواب:

بهتر این است که انسان بعد از نماز صبح به ذکر از قرائت قرآن، تسبیح یا تهلیل یا تحمید و غیر آن که انسان را به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک می‌گرداند مشغول گردد زیرا الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ ٱلۡغُرُوبِ} [سوره ق: ۳۹]: (و پیش از طلوع خورشید و پیش از غروب (آن) به ستایش پروردگارت تسبیح گوی).

ولی اگر خواب بر او غلبه نمود و خوابید اشکالی ندارد اما شایسته است که انسان وقتی به خواب نیاز دارد، بخوابد چون بدنش نیز بر او حقی دارد مادامی که خواب مانع ادای واجبات او نمی‌شود همچنین در مورد خواب عصر گفته می‌شود: بهتر است که نخوابد و قبل از غروب خورشید به تسبیح و تهلیل و آنچه از قول که او را به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مشغول می‌سازد، مشغول شود ولی اگر خواب بر او غلبه کرد و وقتی دیگر نیز نبود که جسمت از این خواب بهره ببرد، اشکالی ندارد که بخوابی و عبرت به این قول که می‌گوید:

أَلَا إِنَّ نَوْمَاتِ الضُّحَى تُورِثُ الْفَتَى                    خَبَالاً، وَنَوْمَاتُ الْعُصَيْرِ جُنُونُ”[۱]: (آگاه باش که خواب‌های چاشت‌گاه برای نوجوان  حماقت را به ارث می‌گذارد و خواب‌های عصر دیوانگی را) نیست.

 این قول تصدیق نمی‌شود و چه بسیار انسان‌هایی هستند که بعد از عصر و بلکه قبل از غروب خورشید می‌خوابند ولی عاقل‌ترین مردم هستند.


[۱] البيت غير منسوب في الطب النبوي (٤/٥٦) ، وزاد المعاد (٤/ ٢١٩).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، سمعت من زميل لي بأن النوم بعد صلاة الفجر لا يجوز لأن الأرزاق تقسم بعد الفجر، فهل هذا صحیح، وجزاكم الله خيرا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الأفضل للإنسان بعد صلاة الفجر أن ينشغل بالذكر من قراءة، أو تسبيح، أو تهليل، أو تحميد، أو غير ذلك مما يقرب إلى الله -سبحانه وتعالى- لقول الله -تعالى-: ﴿ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ ٱلۡغُرُوبِ ﴾ [ق: ٣٩].

ولكن لو غلبه النوم ونام، فإنه لا حرج عليه في ذلك، والذي ينبغي للإنسان أن ينام حيث يحتاج إلى النوم، لأنَّ لنفسه عليه حقا، ما لم يكن النوم مانعا له من أداء واجب عليه فلا، وكذلك يُقال في نوم العصر: الأفضل ألا تنام، وأن تشتغل قبل غروب الشمس بالتسبيح والتهليل، وما يقرب إلى الله عز وجل من قول، ولكن إذا غلبك النوم، ولم يكن لك وقت تعطي جسمك حظًّا مِن النوم إلا في هذا الوقت، فلا حرج، ولا عبرة لقول القائل:

أَلَا إِنَّ نَوْمَاتِ الضُّحَى تُورِثُ الْفَتَى                          خَبَالاً، وَنَوْمَاتُ الْعُصَيْرِ جُنُونُ

فإن هذا لا يصدق، وما أكثر الذين ينامون بعد العصر، بل وفي العصير عند غروب الشمس، وهم من أعقل الناس.

مطالب مرتبط:

(۶۵۷۶) دوست داریم در مورد احکام سلام روشن‌گری نمایید چون بسیاری از مردم در این امر بزرگ، سهل‌انگاری می‌کنند

سلام کردن از امور شرعی و حقوق مسلمان بر برادرش می‌باشد و از حقوق مسلمان این است که وقتی برادرش را ملاقات کرد، به او سلام کند و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هجر برادر مسلمان را بیش از سه (شب) حرام نموده است...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۶) آیا جایز است که در مجلس زنان بشینم که مجمل صحبتشان غیبت و سخن‌چینی است؟

برای انسان جایز نیست که در مجلسی بشیند که در آن غیبت و سخن‌چینی است مگر این که بخواهد آن‌ها را از آن منع کند و توانایی آن را نیز داشته باشد که در این صورت در آن مجلس حاضر گردد و آن‌ها را از آن منکر نهی نماید....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۱) در اثنای غذا خوردن ممکن است انسان بعضی از غذا را با دست چپ بخورد، حکم آن چیست؟

برای انسان حرام است که با دست چپ بنوشد و بخورد؛ لذا وقتی حرام است، بر اساس قاعده‌ی شریعت، حرام، حلال نمی‌گردد مگر برای ضرورت و ضرورت مثل اینکه دست راست او فلج یا شکسته یا سوخته یا مانند آن از اموری معذور می‌باشد که با دست راست بخورد و بنوشد....

ادامه مطلب …

(۶۵۹۰) من دانشجو هستم و برخی از هم‌کلاسی‌هایمان غیر مسلمان هستند، آیا جایز است که شروع کننده‌ی سلام به آن‌ها بود؟

جایز نیست که شروع کننده‌ی سلام به غیر مسلمانان بود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی کرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۰) برخی مردم بعد از خمیازه می‌گویند: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم، آیا این وارد گشته است؟

(در نصوص) وارد نشده است هنگامی که انسان خمیازه بکشد، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بلکه چیزی که وارد شده این است که انسان خمیازه‌اش را در حد توان مخفی کند و اگر نتواند دستش را جلوی دهانش بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۰) آیا حدیثی وارد شده که از تکیه دادن بر دست در هنگام نشستن نهی کند یا حرام نماید؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌شود که مردی را دید که بر کف دست چپ خود تکیه زده است پس فرمودند: «أَتَقْعُدُ قِعْدَةَ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»[1]: (آیا مانند کسانی که (الله) بر آن‌ها غضب کرده، می‌نشینی) ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه