جمعه 18 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۵۸۰) احکام سلام به امام و مأمومین هنگام خروج از مسجد پیش از اذکار پس از نماز

(۶۵۸۰) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما نیکی کند و در شما برکت بیاندازد شیخ بزرگوار، ملاحظه‌ می‌شود که برخی مردم هنگامی که می‌خواهند از مسجد بیرون روند به امام یا مأمومین سلام می‌کنند و ممکن است که این سلام قبل از ذکری که بعد از نماز می‌خوانند باشد، حکم آن چیست؟ از شما می‌خواهم که در این‌باره توضیح دهید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ موفقتان بگرداند تا فایده‌ی آن به همه برسد و آیا انجام این فعل در برخی اوقات برای نزدیک کردن دل‌ها جایز است؟

جواب:

من در سلام کردن در هنگام خارج شدن از مسجد اشکالی نمی‌بینم و اگرچه نمی‌دانم که در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد ولی عموم دلیل‌هایی که در مشروعیت سلام در هنگام جدا گشتن از هم آمده است، شاید این مسئله را شامل شود.

 اما آنچه برخی مردم انجام می‌دهند وقتی که سلام نماز را دادند، در حالی که نشسته‌‌اند بدون این‌که ترک کنند، به امام سلام می‌کنند، این بدعت می‌باشد و مشروع نیست چون که سببی ندارد و سلام نماز کفایت آن را می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل أحسن الله إليكم وبارك فيكم فضيلة الشيخ، يلاحظ من بعض الناس أنه عندما يريد الانصراف من المسجد يقوم بالسلام على الإمام، أو المأمومين، وقد يكون ذلك قبل أن يتم قراءة الذكر الذي يقال عقب الصلاة، فما حكم ذلك ؟ أرجو توضيح ذلك – وفقكم الله – لتعم الفائدة، وهل فعله في بعض الأحيان جائز لتأليف القلوب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: أما إذا سلم عند الانصراف من المسجد، فلا أرى في هذا بأسا، وإن كنت لا أعلم أن في ذلك سُنة عن رسول الله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم لكن عموم الأدلة في مشروعية السلام عند الانصراف قد تدخل فيه هذه المسألة.

وأما ما يفعله بعض الناس من أنهم إذا سلَّموا من الصلاة جعلوا يُسلمون على الإمام، وهم جلوس من غير انصراف، فهذا بدعة، وليس بمشروع، لأنه ليس له سبب، والسلام من الصلاة كافٍ عن هذا.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸۷) اگر سلام کننده ابتدا با لفظ عصر بخیر یا صبح بخیر تحیت برساند، آیا این تحیت (سلام و درود) جاهلیت است؟

کلمات خوش‌آمد‌گویی و ترحیب بعد از سلام مشروع می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۸) حکم رها کردن پسمانده‌های غذا در مجاری‌ای که به فاضلاب می‌ریزد چیست؟

وقتی که چیزی از پسمانده‌های غذا در آن مخلوط نیست، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۶۵۷۷) واجبات و آداب پاسخ به سلام در میان مسلمانان

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که از حق مسلمان، بر برادرش این است که وقتی برادرش را دید بر او سلام کند؛ لذا سلام کردن از سنت‌های مؤکد دین اسلام می‌باشد و برای همین شایسته نیست که مسلمانان این سنت و شعیره‌ی بزرگی که از والا‌ترین خصوصیت‌های اسلام است را رها کنند...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۱) نظرتان در مورد کسی که سلام نمی‌کند مگر با صدایی پایین یا با صدایی که از او شنیده نمی‌شود جیست؟

افشای سلام یعنی اظهار و إعلان آن، پس شکی نیست کسی که سلام را به گونه‌ای می‌کند که فقط صدای سوتی از او شنیده می‌شود، افشایی که شایسته‌ی سلام بوده را به جا نیاورده است...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۰) آیا حدیثی وارد شده که از تکیه دادن بر دست در هنگام نشستن نهی کند یا حرام نماید؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌شود که مردی را دید که بر کف دست چپ خود تکیه زده است پس فرمودند: «أَتَقْعُدُ قِعْدَةَ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»[1]: (آیا مانند کسانی که (الله) بر آن‌ها غضب کرده، می‌نشینی) ...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۴) اگر مردی به شخصی سلام نماید درحالی که کسی دیگر آن سلام را بشنود، آیا برای او جواب دادن به آن واجب است؟

اگر شخصی به کسی (معین) سلام نماید، لازم نیست که کسی دیگر جواب آن را بدهد چون که او، مقصود این سلام نبوده است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه