دوشنبه 24 ذیقعده 1447
۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
11 می 2026

(۶۲۹۰) حکم شرعی خطای مالی غیرعمد در معاملات و مسئولیت جبران آن

(۶۲۹۰) سوال: فروشنده‌ای که در حساب‌و‌کتاب دچار اشتباه شود و به مشتری بیشتر یا کمتر بدهد (بی‌قصد)، آیا باید زیان را بپردازد یا مازاد را برای خود بردارد؟

جواب:

بله، اگر فروشنده بداند که مشتری بیش از آنچه حقش بوده به او داده، واجب است که آن را به مشتری بازگرداند و اگر مشتری فوت کرده باشد، باید آن مال را به وارثانش بدهد و اگر او را نشناسد و از یافتنش مأیوس باشد، به نیابت از او آن را صدقه بدهد و اما اگر معلوم شود که مشتری کمتر از حقش پرداخت کرده، فروشنده حق دارد به دنبال او بگردد و مابقی حق خود را مطالبه کند، ولی اینکه آیا مشتری آن را می‌پذیرد یا نه، بستگی به نظر دادگاه دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: البائع الذي يخطئ في الحساب، وقد يعطي للزبون بالزيادة، أو بالأقل، وبدون قصد، هل يدفع الخسارة، ويأخذ الزيادة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: نعم يجب على البائع إذا علم أن المشتري أعطاه أكثر مما له، يجب عليه أن يَرُدّه إليه إن عَلِمَه، فإن كان قد مات رَدَّهُ إلى ورثته، فإن لم يعلمه، وأيسَ مِن ،رجوعه، فإنه يتصدق به عنه، وأما إذا تبين أن أعطاه أنْقَصَ مما له، فله أن يبحث عن هذا المشتري، ويطالبه المشتري بالناقص، لكن هل يقبل، أو لا يقبل؟ فهذا أمر يرجع على المحكمة.

مطالب مرتبط:

(۶۲۴۲) راهکار شرعی برای رهایی از وسوسه‌های پس از توبه و احساس گناه مستمر

همین‌که همیشه احساس گناه دارد، نشانه‌ی صداقت در توبه‌اش است، چرا که این احساس، از شدت پشیمانی‌اش از گناه ناشی می‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۵) حکم شرعی دزدی در گذشته و دشواری بازگرداندن مال به صاحب آن

بر شما واجب است که پیراهن را به صاحبش برگردانید و اگر پیراهن تلف شده باشد، باید معادل آن را برگردانید و اگر مشابه آن موجود نباشد، و مثلاً آن پیراهن دیگر پیدا نشود و مردم از آن دست کشیده باشند، باید معادل قیمت آن را برگردانید...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۲) حکم استفاده از اموال حاصل از کسب حرام پس از توبه در عبادات و امور خیریه

هر کس مالی را از راه حرام به‌دست آورد، این مال برایش حلال نیست و واجب است که از آن خلاص شود و اگر آن مال به‌ صورت ظلم محض از مردم گرفته شده و در برابرش چیزی نداده، واجب است به صاحبانش بازگرداند...

ادامه مطلب …

(۶۲۶۱) بارها توبه کردم و باز لغزیدم؛ آیا الله هنوز توبه مرا می‌پذیرد؟

اگر این شخص از آن گناه توبه‌ی نصوح کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد و اگر بعدها نفسش او را وسوسه کند و دوباره آن گناه را مرتکب شود، سپس توبه‌ای نصوح و مخلصانه داشته باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز باز توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۵) حکم صدقه دادن از مال حرام به خانواده در صورت عدم امکان بازگرداندن به صاحبان اصلی

جایز نیست که این مال را به خانواده‌ات صدقه بدهی؛ زیرا اگر چنین کنی، گویا آن را به تملک خود درآورده‌ای....

ادامه مطلب …

(۶۲۷۴) چگونه می‌توان از حقوق مردم خلاص شد؟

حقوق مردم یا مالی‌اند یا بدنی، لذا اگر به بدن شخص مربوط باشد، راه رهایی از آن این است که انسان مانع صاحب حق برای گرفتن حق خود نشود، پس اگر قصاص به‌خاطر جراحت یا عضوی از اعضای بدن بر او واجب شد، راه رهایی این است که به صاحب حق اجازه‌ی قصاص داده شود.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه