جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۲۸۰) حکم شرعی سرقت اندک در دوران جهل و راه جبران آن

(۶۲۸۰) سوال: فردی درایام جهل و بی‌خبری‌اش چیز ساده‌ای از دیگری دزدیده که شاید بیست ریال هم ارزش نداشته باشد، و اکنون آن شیء گم شده است و وقتی بزرگ و عاقل شد و هدایت یافت، از کار خود پشیمان شد، او صاحب مال را می‌شناسد، اما از اعتراف به کار خود نزد او شرم دارد؛ آیا می‌تواند قیمت آن را حساب کند و صدقه دهد، یا چکار باید بکند؟ راهنمایی‌مان کنید، الله به شما پاداش دهد.

جواب:

اگر صاحب آن مال را می‌شناسد، بر او واجب است که با هر روشی شده از او حلالیت بطلبد؛ زیرا این حق فردی معین و معصوم است و باید به او بازگردانده شود و اما شرم و حیاء، پس نباید انسان از حق خجالت بکشد، زیرا شرم از حق نشانه‌ی ضعف و ترس و سستی در نفس است، پس باید با صاحب آن چیز صحبت کند؛ اگر او درخواست معادل مالی آن را داشت، به او بدهد؛ یا اگر خواست مثل همان چیز را برایش فراهم کند و این کار ممکن بود، همان را برایش بفرستد، این کار هیچ اشکالی ندارد، من خود چند روز پیش از شخص محترمی شنیدم که گفته بود در ایام کودکی چیز کوچکی از کسی گرفته بود، و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن دو را بعد از سال‌ها بدون قرار قبلی به‌هم رساند؛ آن شخص گفت: «می‌خواهم ازت حلالیت بطلبم بابت چیزی که در کودکی از تو گرفتم»، و نام آن را نیز برد، طرف مقابل خندید و گفت: «این چیزی است که تو در آن اجازه داری» امید است این شخص هم شبیه همان باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنسان سرق من إنسان آخر حاجة بسيطة أيام جهله، وعدم معرفته بالأمور وعواقبها، وهذا الشيء قد لا يساوي عشرين ريالا، وضاع هذا الشيء الذي سُرِق، فلما كَبَر وعَقل، وأرشد هذا السائل، ندم على فعله هذا، وهو يعرف صاحبه، ولكن يستحي منه أن يُصرح له بالأمر، فماذا يفعل، هل يتصدق بقيمتها بعد أن يُقوِّمها، ويعرف كم تساوي، أو ماذا يفعل، أفتونا أثابكم الله تعالى؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان يعلم صاحبها فالواجب عليه أن يستحله بأي طريقة، لأن هذا حق معصوم معيَّن، فيجب إيصاله إليه، وأما الحياء، فلا ينبغي أن يستحي الإنسان من الحق، فإن الحياء من الحق خَوَر وجبن، وضعف في النفس، فالواجب عليه أن يخبر صاحبه، إن طلب رد عوض ما سرق فَلْيُعْطِه، أو طلب مثله، وأمكن أن يوجد له مثل، فليرسل له مثله، وليس في ذلك شيء إطلاقا، وأنا سمعت قبل أيام عن شخص محترم كان قد أخذ شيئًا زهيدا من آخر وقت صباه، فجمع الله بينهما على غير ميعاد، فقال له: إنني أطلب منك أن تحللني من شيء أخذته منك في زمن الصبا، وسمى له الذي أخذ، فضحك صاحبه، وقال: هذا شيء أنت مسامح فيه. فلعل صاحبنا هذا يكون مثله.

مطالب مرتبط:

(۶۲۸۱) توبه از سرقت اموال مردم و راه‌های جبران آن

اگر صاحب آن را نمی‌شناسی، مانند اینکه آن را از ماشینی دزدیده‌ای که صاحبش را نمی‌دانی، واجب است که معادل ارزش آن را صدقه بدهی....

ادامه مطلب …

(۶۲۷۶) انسان چگونه می‌تواند از ظلم‌هایی که به مردم روا داشته، چه مالی و چه غیبت و نمّامی رهایی یابد؟

اما ادا کردن، اگر حق مالی باشد، باید آن را به صاحبش بازگرداند؛ اگر او را می‌شناسد، بدهد؛ اگر فراموش کرده، به یاد آورد؛ و اگر محل او را نمی‌داند، جست‌وجو کند و اگر یافتن او ممکن نشد، به‌ نیابت از او صدقه بدهد....

ادامه مطلب …

(۶۲۹۲) حکم توبه از تصرف ناروا در اموال عمومی و نحوه‌ی بازگرداندن آن

اگر مالی که به‌ناحق گرفته شده از اموال عمومی باشد، باید آن را به همان مرجعی که از آن گرفته، بازگرداند....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۵) آیا می‌توان گفت که مسلمانِ ذلیل، باید از ذلت خود توبه کند؟

ذلت، اثر و نتیجه‌ی معصیت‌ها و نوعی عقوبت است، نه خود معصیت، معصیت‌ها از افعال بنده‌اند، اما ذلت، قضای الهی و مقدر شده از سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، به سبب آن معصیت‌ها، لذا اگر از معصیت‌ها توبه کنند، عزت به آن‌ها بازمی‌گردد...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۸) حکم توبه و قضای نماز و روزه پس از ترک چندساله

بر او واجب نیست نماز و روزه‌هایی که در گذشته ترک کرده، قضا کند بلکه باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و بر انجام طاعات زیاد بکوشد، مانند نماز، ذکر، صدقه، روزه، حج و عمره؛ زیرا نیکی‌ها بدی‌ها را از بین می‌برند....

ادامه مطلب …

(۶۲۴۶) حکم شرع در نظر شما درباره‌ی کسی که در حال عصبانیت دین را سب کند چیست؟

حکم کسی که دین اسلام را سب کند این است که کافر می‌شود؛ زیرا سب دین، یا استهزاء به آن، مرتد شدن از اسلام و کفر به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و دین اوست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه