دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۱ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۱۳۸) حکم شریعت در تعدد مساجد جمعه در یک محله که چیست؟

(۳۱۳۸) سوال: از نظر شما حکم شریعت در تعدد مساجد جمعه در یک محله که باعث کم شدن نمازگزاران در این مساجد می‌‌شود چیست؟

جواب:

نظر ما این است که اقامه‌‌ی نماز جمعه در بیش از یک مسجد مگر در صورت نیاز مانند دوری مسیر، تنگی مسجد، ترس از فتنه و… جایز نیست.

اهل علم به خصوص فقهای حنابله رَحِمَهُمُ‌الله نظرشان بر همین است زیرا تعدد برگزاری نماز جمعه بدون نیاز مخالف روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یک جمعه بیشتر اقامه نمی‌‌شد بلکه تعدد برگزاری نماز جمعه از قرن سوم هجری بوده است همان‌‌طور که برخی از اهل علم ذکر کرده‌‌اند همچنین چون تعدد برگزاری نماز جمعه بدون نیاز باعث از دست رفتن ویژگی آن به نسبت سایر نمازها می‌‌شود چون نماز جمعه همان‌‌طور که از اسم آن مشخص است باید در آن اجتماع باشد لذا اگر در مساجد تقسیم شود بین نماز جمعه و دیگر نمازها فرقی نیست بنابراین با این پراکندگی هدف از نماز جمعه از بین می‌‌رود یعنی جمع و انسجام مردم بر یک امام.

از جمله مفاسد پراکندگی نماز جمعه این است که باب تنبلی را باز می‌‌کند زیرا غالبا نماز جمعه در ابتدا و پایان آن در همه‌‌ی مساجد یکسان نمی‌‌شود لذا چه بسا این حجتی برای تنبل برای دیر آمدن به نماز جمعه باشد و هرگاه به او گفته شود برای چه؟ می‌‌گوید: چون در مسجد دیگر نماز خواندم.

همچنین زیرا باعث پراکندگی مسلمانان در روز عید هفتگی آن‌‌ها شود و این منافات دارد با آن چه مقصود شریعت از اجتماع و انسجام است و مخاطب این سخن کسی است که مسئول مساجد است اما بر عوام اشکالی ندارد اگر در یکی از این مساجد جامع نماز خواندند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمصلي في يوم الجمعة أن يترك المسجد الموجود في منطقته ويذهب إلى مسجد آخر بعيد المسافة، وذلك لكون الخطيب الثاني لديه اطلاع واسع في أمور الدين، ولديه أسلوب جيد في إلقاء الخطبة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الأحسن أن يصلي أهل الحي في مسجدهم؛ للتعارف والتآلف بينهم، وتشجيع بعضهم بعضًا، وتطييب قلب الإمام الذي يصلي بهم.

فإذا ذهب أحد إلى مسجد آخر لمصلحة دينية: كتحصيل علم، أو استماع إلى خطبة تكون أشد تأثيرًا وأكثر علمًا، فإن هذا لا بأس به، وقد كان الصحابة رضي الله عنهم يأتون يُصَلُّون مع النبي صلى الله عليه وسلم في مسجده؛ لإدراك فضل الإمام وفضل المسجد، ثم يذهبون يُصَلُّون في أهل حَيْهِمْ، كما كان معاذ رضي الله عنه يفعل ذلك في عهد النبي صلى الله عليه وسلم، و هو يعلم و لم ينكر عليه صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۳۰۷۱) آیا نماز جمعه یک خطبه دارد؟

نماز جمعه باید دو خطبه داشته باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای نماز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۳) حکم سواک زدن در حالی که امام خطبه می‌‌خواند چیست؟

در صورتی که برای نیاز باشد مانند این که شخص از سواک برای رفع خواب آلودگی استفاده کند این کار درست و هدف از آن خیر است....

ادامه مطلب …

(۳۱۰۷) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

"احتباء" یعنی این که انسان بر روی باسن خود نشسته و ساق و دو رانش را راست قرار دهد و با کمربند یا ماننده آن ببندد تا این که به یکدیگر بپیوندند و راحت‌‌تر باشد...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۵) اگر خطیب نتواند خطبه را به پایان برساند؛ تکلیف نمازگزاران چیست؟

اگر آن چه در خطبه‌‌ی اولی کفایت می‌‌کند را نگفته باشد یکی از حضار بلند شده و خطبه را از ابتدا شروع نموده و دو خطبه و نماز بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۹۸) آیا در روز جمعه جایز است که یک نفر خطبه نموده و یک نفر دیگر نماز بخواند؟

بله، در نماز جمعه جایز است خطبه را یک نفر و نماز را کسی دیگر بخواند زیرا از شرط صحیح بودن خطبه این نیست که خود خطیب، امام نماز شود...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه