یکشنبه 23 ذیقعده 1447
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
10 می 2026

(۳۱۰۷) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

(۳۱۰۷) سوال: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از “احتباء” در روز جمعه در حال خطبه نهی نموده‌‌اند؛ “احتباء” چیست؟

جواب:

“احتباء” یعنی این که انسان بر روی باسن خود نشسته و ساق و دو رانش را راست قرار دهد و با کمربند یا ماننده آن ببندد تا این که به یکدیگر بپیوندند و راحت‌‌تر باشد در حالی که اگر این کار را انجام دهد زود به خواب می‌‌رود لذا از گوش دادن به خطبه و غنیمت شمردن وقت با تلاوت قرآن و نماز قبل از آمدن امام خواب می‌‌رود به همین دلیل از آن نهی شده است.

سؤال: آیا نهی از “احتباء” همراه خطبه است یا قبل از آن؟

 جواب: نهی از احتباء خاص خطبه یا غیر خطبه نیست اما از آن نهی می‌‌شود هرگاه انسان ترس کشف شدن عورتش را داشته باشد مانند این که با لنگش به صورت احتباء بنشیند هرگاه با لنگش به صورت احتباء بنشیند چه بسا عورتش کشف شود اما زمانی که ترس کشف شدن عورت نباشد اشکالی ندارد چه در اثنای خطبه‌‌ی جمعه و چه در غیر آن باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الاحتباء يوم الجمعة والإمام يخطب، فما هو الاحْتِبَاءُ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الاختباء هو أن الإنسان يجلس على اليتيه وينصب ساقيه وفخذيه، ويربط نفسه بِسَيْرِ أو شبهه فينضم بعضه إلى بعض، ويكون أكمل، راحة وهو إذا فعل ذلك يكون النوم إليه سريعا، فينام عن الخطبة وعن استغلال الوقت بقراءة القرآن أو الصلاة قبل مجيء الإمام، ولهذا نهي عنه.

يقول السائل: هل النهي عن الاحتباء مع الخطبة أم قبلها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: النهي عن الاحتباء لا يختص بالخطبة ولا بغير الخطبة، ولكنه ينهى عنه إذا كان الإنسان يخشى أن تنكشف عورته، مثل ان يحتبي بإزاره، فإنه إذا احتبى بإزاره فربما تنكشف عورته، وأما إذا كان لا يخشى انكشاف العورة فإنه لا بأس به، لا في أثناء خطبة الجمعة ولا في غيرها.

مطالب مرتبط:

(۳۱۱۶) حکم پاسخ‌گویی مؤذن به سلام امام از طریق بلندگو هنگام خطبه جمعه

نظر من این است که انجام ندهد زیرا سلام فقط برای مؤذن نیست...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۳) ضابطه‌ شرعی در مدت خطبهٔ جمعه و حکم تأخیر در حضور برای نماز جمعه

طولانی نمودن خطبه به صورتی که باعث خستگی شود بر خلاف سنت و دلیل بر ضعف فقه خطیب است...

ادامه مطلب …

(۳۱۵۳) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب ضرورت

این کار اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۸) آیا در روز جمعه جایز است که یک نفر خطبه نموده و یک نفر دیگر نماز بخواند؟

بله، در نماز جمعه جایز است خطبه را یک نفر و نماز را کسی دیگر بخواند زیرا از شرط صحیح بودن خطبه این نیست که خود خطیب، امام نماز شود...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۰) آیا برای امام جمعه شرط است که بر روی مکان مرتفع خطبه بخواند؟

شرط نیست که در مکان مرتفع باشد بلکه جایز است در محراب بر روی زمین باشد اما در مکان مرتفع بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۴) حکم استماع خطبه‌‌ی جمعه از تلویزیون و ترک حضور در نماز جمعه

اگر در مکانی هستند که جمعه در آن برگزار نمی‌‌شود مثلا: در تفریح هستند و به خطبه گوش می‌‌دهند سپس بلند شده و نماز ظهر را می‌‌خوانند اشکالی ندارد و لازم نیست به این خطبه حتما گوش دهند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه