یکشنبه 23 ذیقعده 1447
۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
10 می 2026

(۳۱۲۷) حکم نماز اهل عذر هنگام اذان پیش از زوال در روز جمعه

(۳۱۲۷) سوال: برخی اوقات اذان نماز جمعه هنگام بالا رفتن خطیب بر روی منبر ربع ساعت قبل از زوال گفته می‌‌شود؛ سؤال این است: آیا اهل عذر مانند زن و بیمار در این وقت نماز بخوانند؟

جواب:

برای کسی که در خانه نماز می‌‌خواند جایز نیست قبل از زوال خورشید نماز بخواند زیرا کسانی که در خانه نماز می‌‌خوانند نماز ظهر بر آن‌‌ها واجب است و وقت نماز ظهر هنگام زوال خورشید است به همین دلیل برای خطبا شایسته است هنگامی که خورشید زوال کرد به مسجد بیایند تا اینکه اذان بعد از دخول وقت نماز ظهر باشد و این مشکل پیش نیاید.

همچنین حضور آن‌‌ها از جهتی دیگر بهتر است برخی از اهل علم می‌‌گویند: نماز و خطبه‌‌ی جمعه قبل از زوال درست نیست لذا در آمدن آن‌‌ها هنگام زوال مصلحت دومی وجود دارد و آن احتیاط در اختلاف برخی از علما است.

اگر امامان جمعه بر یک وقت مشخص اتفاق نظر کنند برای مردم بهتر است زیرا برخی از مردمی که خواندن نماز جمعه برای آن‌‌ها مهم نیست مغازه‌‌های خود را قبل از این که نماز جمعه در این مسجد تمام شود باز می‌‌کنند و اگر به آن‌‌ها گفته شود چرا؟ می‌‌گویند ما در مسجد دیگری نماز خوانده‌‌ایم لذا نظرم این است که امامان جمعه بر حضور هنگام زوال اتفاق نظر کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أحيانًا يؤذن لصلاة الجمعة قبل الزوال بربع ساعة حين صعود الخطيب المنبر والسؤال: هل يجوز أن يصلي أهل الأعذار المرأة والمريض في هذا الوقت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يحل لمن يصلي في البيت أن يصلي قبل الزوال؛ لأن الذين يصلون في بيوتهم تجب عليهم صلاة الظهر، وصلاة الظهر لا يدخل وقتها إلا إذا زالت الشمس، ولهذا كان الذي ينبغي لأئمة الجوامع أن لا يحضروا إلى الجمعة إلا إذا زالت الشمس حتى إذا أذن يكون بعد دخول وقت صلاة الظهر حتى لا تحصل هذه المشكلة.

وحضورهم بعد الزوال أفضل من وجه آخر، حيث إن بعض أهل العلم يقول: الجمعة لا تصح قبل الزوال لا صلاتها ولا خطبتها، فيكون في تأخير مجيئه إلى الزوال مصلحة ثانية، وهي الاحتياط من خلاف بعض العلماء.

ثم إن أئمة الجوامع إذا اجتمعوا على وقت معين صار هذا أضبط للناس، فإن بعض الناس الذين لا يهمُّهُمْ أن يصلوا الجمعة يفتحون دكاكينهم قبل أن تنتهي الجمعة في هذا المسجد، وإذا قيل لهم : لماذا ؟ قالوا إنا صلينا في مسجد آخر. فالذي أرى أن يتفق أئمة الجوامع على الحضور عند الزوال.

مطالب مرتبط:

(۳۱۵۶) حکم کسی که بین نماز جمعه و نماز عصر در وقت اولی در اثنای سفر جمع و قصر می‌‌بندد چیست؟

کسی که نماز جمعه را در گردش در حالی که مسافر است خوانده نمازش باطل است زیرا نماز جمعه در سفر نه سنت و نه مشروع است بلکه بدعت است ...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۵) آیا برای خطیب جمعه جایز است اگر شنوندگان او غیر عرب باشند به غیر از زبان عربی خطبه بخواند؟

قول درست در این مسئله این است که برای خطیب جایز است به زبانی خطبه بخوانند که حضار غیر از آن زبان را بلد نیستند اگر این قوم غیر عرب باشند و زبان عربی ر ا بلد نباشند به زبان آن‌‌ها خطبه می‌‌گوید زیرا این، وسیله‌‌ی بیان برای آن‌‌ها است....

ادامه مطلب …

(۳۱۳۵) آیا بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده می‌‌شود؟

کسی که نماز جمعه را همراه امام خوانده باشد نماز ظهر را نمی‌‌خواند بلکه اعاده‌‌ی نماز جمعه با نماز ظهر از جمله‌‌های بدعت‌‌های نوظهوری است که در زمان صحابه مشهور نبوده....

ادامه مطلب …

(۳۰۴۱) حکم تکلیف به کار رسمی در روز جمعه و تأثیر آن بر وجوب نماز جمعه

اگر مشغول به امر یا شغلی شود که قبل از جمعه پایان می‌‌یابد سپس وقت را درک کند و برای او ممکن نیست از آن رها یابد مگر اینکه ضرر می‌‌کند در این صورت اشکالی ندارد که به آن مشغول شود هر چند که نماز جمعه از او فوت شود زیرا در این حالت معذور است....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۵) حکم استعمال تعبیر «حبیب‌الله» برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطبه جمعه

بدون شک رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حبیب الله است اما بهتر از حبیب الله این است که خلیل الله بگوییم زیرا خلّت بالاترین درجه‌‌ی محبت است...

ادامه مطلب …

(۳۰۵۹) چه زمانی نماز جمعه مشروع شده است؟

اذان دوم که هنگام حاضر شدن امام است در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود داشته است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه