یکشنبه 10 ربیع‌الاول 1448
۱ شهریور ۱۴۰۵
23 آگوست 2026

(۳۱۲۷) حکم نماز اهل عذر هنگام اذان پیش از زوال در روز جمعه

(۳۱۲۷) سوال: برخی اوقات اذان نماز جمعه هنگام بالا رفتن خطیب بر روی منبر ربع ساعت قبل از زوال گفته می‌‌شود؛ سؤال این است: آیا اهل عذر مانند زن و بیمار در این وقت نماز بخوانند؟

جواب:

برای کسی که در خانه نماز می‌‌خواند جایز نیست قبل از زوال خورشید نماز بخواند زیرا کسانی که در خانه نماز می‌‌خوانند نماز ظهر بر آن‌‌ها واجب است و وقت نماز ظهر هنگام زوال خورشید است به همین دلیل برای خطبا شایسته است هنگامی که خورشید زوال کرد به مسجد بیایند تا اینکه اذان بعد از دخول وقت نماز ظهر باشد و این مشکل پیش نیاید.

همچنین حضور آن‌‌ها از جهتی دیگر بهتر است برخی از اهل علم می‌‌گویند: نماز و خطبه‌‌ی جمعه قبل از زوال درست نیست لذا در آمدن آن‌‌ها هنگام زوال مصلحت دومی وجود دارد و آن احتیاط در اختلاف برخی از علما است.

اگر امامان جمعه بر یک وقت مشخص اتفاق نظر کنند برای مردم بهتر است زیرا برخی از مردمی که خواندن نماز جمعه برای آن‌‌ها مهم نیست مغازه‌‌های خود را قبل از این که نماز جمعه در این مسجد تمام شود باز می‌‌کنند و اگر به آن‌‌ها گفته شود چرا؟ می‌‌گویند ما در مسجد دیگری نماز خوانده‌‌ایم لذا نظرم این است که امامان جمعه بر حضور هنگام زوال اتفاق نظر کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أحيانًا يؤذن لصلاة الجمعة قبل الزوال بربع ساعة حين صعود الخطيب المنبر والسؤال: هل يجوز أن يصلي أهل الأعذار المرأة والمريض في هذا الوقت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يحل لمن يصلي في البيت أن يصلي قبل الزوال؛ لأن الذين يصلون في بيوتهم تجب عليهم صلاة الظهر، وصلاة الظهر لا يدخل وقتها إلا إذا زالت الشمس، ولهذا كان الذي ينبغي لأئمة الجوامع أن لا يحضروا إلى الجمعة إلا إذا زالت الشمس حتى إذا أذن يكون بعد دخول وقت صلاة الظهر حتى لا تحصل هذه المشكلة.

وحضورهم بعد الزوال أفضل من وجه آخر، حيث إن بعض أهل العلم يقول: الجمعة لا تصح قبل الزوال لا صلاتها ولا خطبتها، فيكون في تأخير مجيئه إلى الزوال مصلحة ثانية، وهي الاحتياط من خلاف بعض العلماء.

ثم إن أئمة الجوامع إذا اجتمعوا على وقت معين صار هذا أضبط للناس، فإن بعض الناس الذين لا يهمُّهُمْ أن يصلوا الجمعة يفتحون دكاكينهم قبل أن تنتهي الجمعة في هذا المسجد، وإذا قيل لهم : لماذا ؟ قالوا إنا صلينا في مسجد آخر. فالذي أرى أن يتفق أئمة الجوامع على الحضور عند الزوال.

مطالب مرتبط:

(۳۱۴۲) جکم تعدد نماز جمعه در یک محله

بر شما واجب است در یک مسجد جمع شوید زیرا این مساجد نزدیک به هم هستند و اصل در نماز جمعه این است که در بیش از یک جا مگر در صورت نیاز اقامه نشود...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۰) خطیب جمعه در مسجد ما در آخر خطبه می‌‌گوید: {و أقم الصلاة} آیا این از سلف وارد شده است؟

گمان نمی‌‌کنم از سلف وارد شده باشد...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۴) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به زود آمدن به نماز جمعه تشویق نموده است آیا این شامل خطیب نیز می‌‌شود؟

تشویق نمودن برای زود آمدن به مسجد فقط خاص مأمومین است اما سنت در حق امام این است که جز هنگام بالا رفتن از منبر نیاید...

ادامه مطلب …

(۳۱۰۵) معنای فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث: (کسی که به سنگ ریزه دست بزند (و با آن بازی کند) دچار لغو شده است) چیست؟

معنا این است که از پاداش جمعه محروم می‌‌شود نه این که نماز جمعه‌‌اش باطل می‌‌شود ...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۰۶۰) حکم دو رکعت نمازی که مردم آن را بین اذان اول و دوم جمعه می‌‌خوانند چیست؟

این بدعت است یعنی نماز سنتی که بین دو اذان نزدیک به هم خوانده شود زیرا از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین چیزی مشهور نبوده است لذا برای انسان شایسته نیست که این دو رکعت را بخواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه