پنج‌شنبه 7 ربیع‌الاول 1448
۲۹ مرداد ۱۴۰۵
20 آگوست 2026

(۳۰۶۰) حکم دو رکعت نمازی که مردم آن را بین اذان اول و دوم جمعه می‌‌خوانند چیست؟

(۳۰۶۰) سوال: حکم دو رکعت نمازی که مردم آن را بین اذان اول و دوم جمعه که کمی قبل از خطبه‌‌ی جمعه است می‌‌خوانند چیست؟

جواب:

اول: بدان اذان اول روز جمعه به اندازه‌‌ای که مردم بتوانند از راه‌‌های دور در نماز جمعه حاضر شوند با اذان دوم فاصله دارد زیرا سبب مشروعیت این اذان این است که در زمان امیر المؤمنین عثمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ مدینه گسترش یافت و جمعیت آن زیاد شد لذا تصمیم گرفت این اذان را به خاطر اینکه مردم از راه‌‌‌‌های دور در نماز جمعه حاضر شوند اضافه کند و بدون شک عثمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ از خلفای راشدین است که به پیروی از سنت آن‌‌ها امر شده‌‌ایم همچنین بر این امر عدم مخالفت صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم دلالت دارد و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تبعیت از سنت خلفای راشدین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم امر نموده است.

اما همان‌‌طور که گفتم شایسته است که به اندازه‌‌ی که مردم بتوانند از دور حضور یابند فاصله داشته باشد اما اگر به اذان دوم نزدیک باشد به صورتی که مثلا پنج دقیقه و شبیه به آن فاصله باشد مشروع نیست و بیشتر مردمی که دو رکعت سنت می‌‌خوانند این کار را زمانی انجام می‌‌دهند که اذان اول نزدیک به اذان دوم باشد اما این بدعت است یعنی نماز سنتی که بین دو اذان نزدیک به هم خوانده شود زیرا از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین چیزی مشهور نبوده است لذا برای انسان شایسته نیست که این دو رکعت را بخواند.

بنابراین می‌‌گوییم: این جواب در حقیقت متضمن دو جواب است:

اول: شایسته است بین اذان اول و دوم روز جمعه وقتی باشد که مردم از راه دور بتوانند در مسجد حاضر شوند نه این که اذان دوم در پی آن باشد.

دوم: خواندن دو رکعت نماز بین دو اذان نزدیک به هم همان‌‌طور که بسیاری انجام می‌‌دهند بدعت است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الركعتين اللتين يصليها الناس بين الأذان الأول والأذان الثاني قبيل خطبة الجمعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا ليعلم أن الأذان الأول يوم الجمعة لا يكون إلا متقدما على الأذان الثاني بزمن يمكن فيه للناس أن يحضروا إلى الجمعة من بعيد؛ لأن سبب مشروعية هذا الأذان أن الناس كَثُرُوا في عهد أمير المؤمنين عثمان رضي الله عنه واتسعت المدينة، فرأى أن يزيد هذا الأذان من أجل أن يحضر الناس من بعيد، ولا ريب أن عثمان رضي الله عنه من الخلفاء الراشدين الذين أمرنا باتباع سنتهم ، والصحابة رضي الله عنهم لم ينكروا عليه فعله هذا، فيكون هذا الفعل قد دلت عليه السُّنَّة، ودل عليه عدم المعارضة من الصحابة رضي الله عنهم، وقد أمر النبي صلى الله عليه وسلم باتباع سنة الخلفاء الراشدين.

ولكن كما قلت ينبغي أن يكون متقدمًا بزمن يمكن فيه حضور البعيدين إلى الصلاة، وأما كونه قريباً من الأذان الثاني بحيث لا يكون بينهما إلا خمس دقائق وشبهها، فإن هذا ليس بمشروع وغالب الناس الذين يتطوعون بركعتين إنما يفعلون ذلك فيما إذا كان الأذان الأول قريبا من الأذان الثاني ولكن هذا من البدع، أعني التطوع بين هذين الأذانين المتقاربين؛ لأن ذلك ليس معروفا عن الصحابة رضي الله عنهم، فلا ينبغي للإنسان أن يصلي هاتين الركعتين.

وعلى هذا فنقول: هذا الجواب يتضمن جوابين في الحقيقة.

الجواب الأول: أنه ينبغي أن يكون بين الأذان الأول والثاني يوم الجمعة وقت يتمكن فيه الناس من الحضور إلى المسجد من بعيد، لا أن يكون الأذان الثاني مواليا له.

أما الجواب الثاني فهو: صلاة الركعتين بين الأذانين المتقاربين كما يوجد من كثير من الناس، فهذا من البدع.

مطالب مرتبط:

(۳۰۷۴) آیا واجب است موضوع خطبه‌‌ی جمعه چیزی باشد که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده است؟

بدون شک اگر خطیب به آن چیزی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن خطبه نموده خطبه بخواند بهتر و کامل‌‌تر است....

ادامه مطلب …

(۳۱۲۷) حکم نماز اهل عذر هنگام اذان پیش از زوال در روز جمعه

برای کسی که در خانه نماز می‌‌خواند جایز نیست قبل از زوال خورشید نماز بخواند زیرا کسانی که در خانه نماز می‌‌خوانند نماز ظهر بر آن‌‌ها واجب است و وقت نماز ظهر هنگام زوال خورشید است...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۵) آیا برای خطیب جمعه جایز است اگر شنوندگان او غیر عرب باشند به غیر از زبان عربی خطبه بخواند؟

قول درست در این مسئله این است که برای خطیب جایز است به زبانی خطبه بخوانند که حضار غیر از آن زبان را بلد نیستند اگر این قوم غیر عرب باشند و زبان عربی ر ا بلد نباشند به زبان آن‌‌ها خطبه می‌‌گوید زیرا این، وسیله‌‌ی بیان برای آن‌‌ها است....

ادامه مطلب …

(۳۱۳۴) برخی از مردم بعد از نماز جمعه نماز ظهر می‌‌خوانند؛ حکم این عمل چیست؟

خواندن نماز ظهر بعد از نماز جمعه بدعت منکری است و نه در قرآن، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و سنت خلفای راشدین بعد از او مشروع نیست....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۹) آیا پایان دادن خطبه با آیه‌ٔ {إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الفَحشاء} بدعت است؟

پایبندی به این آیه‌‌: {وَأَقِمِ الصَّلَاةَ ۖ} در آخر خطبه‌‌ی دوم روز جمعه بدعت است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام نداده است...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۰) حکم قرائت بلند قرآن پیش از خطبه جمعه

نصیحت در این امر این است که چنین کاری شایسته نیست زیرا بدون شک باعث اذیت و حواس پرتی می‌‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه