دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۱ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۰۶۷) حکم ورود به مسجدالحرام هنگام خطبه جمعه و تقدم طواف یا استماع خطبه

(۳۰۶۷) سوال: شیخ بزرگوار! چه چیزی واجب است که آن را هنگام ورود به حرم مکه هنگامی که امام به خاطر خطبه‌‌ی جمعه بر روی منبر است انجام دهم؟  آیا واجب است که نشسته و به خطبه گوش دهیم یا طواف کنیم سپس برای گوش دادن بنشینیم؟

جواب:

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که امام در روز جمعه در حال خطبه بود دو رکعت سبک می‌‌خواند سپس می‌‌نشیند  به دلیل آن چه در صحیح بخاری و مسلم و… ثابت شده که مردی در روز جمعه در حالی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حال خطبه بود وارد مسجد شد سپس نشست پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود: آیا نماز خوانده‌‌ای؟ گفت: نه، فرمود: «قم فصل رکعتین، و تجوز فیهما»[۱]: (بلند شو و دو رکعت نماز به صورت خلاصه بخوان) این واجب است در حق کسی که روز جمعه در حالی که امام در حال خطبه است وارد مسجد می‌‌شود و این بنابر قول به وجوب تحیه‌‌ی مسجد است.

اما بنابر قول به اینکه سنت است می‌‌تواند بنشیند اما بدون شک با مخالف امر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطر بزرگی است و داخل مسجدالحرام مانند دیگر مساجد است به چیزی جز خواندن دو رکعت تحیه‌‌ی مسجد سبک مشغول نمی‌‌شود و شایسته نیست مشغول طواف شود زیرا مشغول شدن به طواف باعث مشغول شدن از گوش دادن به خطبه می‌‌شود و این بر خلاف مقصود شریعت است.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة فضيلة الشيخ ما الواجب أن أفعله عند الدخول إلى الحرم المكي عندما يكون الإمام على المنبر لخطبة الجمعة؟ هل يجب علينا الجلوس والإنصات إلى الخطبة، أم نطوف ثم نجلس للاستماع؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا دخل الإنسان المسجد والإمام يخطب يوم الجمعة فإنه يصلي ركعتين خفيفتين ثم يجلس؛ لما ثبت في الصحيحين وغيرهما أن رجلا دخل المسجد يوم الجمعة والنبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يخطب، فَجَلس، فقال له النبي صلى الله عليه وسلم أَصَلَّيْتَ؟ قال: لا. قال: «قم فصل ركعتين، وتجوز فيها»، هذا هو الواجب على من دخل يوم الجمعة والإمام يخطب، وهو مبني على القول بأن تحية المسجد واجبة.

أما على القول بأنها سُنَّة فإن له أن يجلس لكنه لا شك على خطر عظيم بمخالفته أمر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وداخل المسجد الحرام كداخل المساجد الأخرى، لا يشتغل إلا بركعتين خفيفتين تحية المسجد، ولا ينبغي له أن يشتغل بالطواف؛ لأن الاشتغال بالطواف يؤدي إلى الاشتغال عن سماع الخطبة، وهو خلاف مقصود الشرع.

مطالب مرتبط:

(۳۱۰۵) معنای فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیث: (کسی که به سنگ ریزه دست بزند (و با آن بازی کند) دچار لغو شده است) چیست؟

معنا این است که از پاداش جمعه محروم می‌‌شود نه این که نماز جمعه‌‌اش باطل می‌‌شود ...

ادامه مطلب …

(۳۱۱۹) آیا برای زن جایز است در اثنای خطبه‌‌ی جمعه صحبت کند؟

صحبت کردن هنگام خطبه‌‌ی جمعه برای کسی که به مسجد برای گوش دادن به خطبه می‌‌آید حرام است اما کسی که در خانه‌‌اش است و از کسانی است که نماز جمعه بر آن‌‌‌‌ها واجب نیست اشکالی ندارد صحبت کند...

ادامه مطلب …

(۳۰۶۸) شروطی که برای خطیب در خطبه‌‌ی جمعه واجب است چیست؟

جواب بر این سؤال این است که دانسته شود خطبه‌‌ی جمعه خطبه‌‌ی بسیار مهمی است...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۳) آیا برای امام در روز جمعه بهتر است همانند بقیه‌‌ی مأمومین زود به مسجد بیاید؟

بهتر و سنت در این قضیه این است که امام در خانه‌‌ یا در مکانی دیگر بماند و تا قبل از داخل شدن وقت به مسجد نیاید این روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۲) حکم ترک نشستن میان دو خطبه در نماز جمعه

این بدون شک مخالف سنت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که در روز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند و بین آن دو با نشستن فاصله می‌‌انداخت...

ادامه مطلب …

(۳۱۵۵) حکم ادای نماز عصر مسافر بعد از جمعه پیش از رسیدن به وطن

نماز عصر را به صورت قصر دوباره اعاده کن زیرا اگر شخص نمازی را فراموش کند در حالی که در سفر است یا در واجبی از واجبات آن خلل وارد سازد بر او واجب است آن را اعاده کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه