یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۳۰۷۵) آیا برای خطیب جمعه جایز است اگر شنوندگان او غیر عرب باشند به غیر از زبان عربی خطبه بخواند؟

(۳۰۷۵) سوال: آیا برای خطیب جمعه جایز است اگر شنوندگان او غیر عرب باشند به غیر از زبان عربی خطبه بخواند تا این که آن چه به آن‌‌ها می‌‌گوید را فهم کنند یا این که خطبه جز به زبان عربی  جایز نیست و تفاوتی ندارد زبان شنوندگان چه زبانی است؟

جواب:

قول درست در این مسئله این است که برای خطیب جایز است به زبانی خطبه بخوانند که حضار غیر از آن زبان را بلد نیستند اگر این قوم غیر عرب باشند و زبان عربی ر ا بلد نباشند به زبان آن‌‌ها خطبه می‌‌گوید زیرا این، وسیله‌‌ی بیان برای آن‌‌ها است.

مقصود از خطبه بیان حدود الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به بندگان و پند و اندرز آن‌‌ها است مگر این که آیات قرآنی واجب است به زبان عربی باشد سپس آن را به زبان قوم تفسیر کند و چیزی که دلالت بر خطبه نمودن به زبان قوم می‌‌دهد فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ}[إبراهیم: ۴](ما هیچ پیامبری را مگر به زبان قومش نفرستادیم تا (حقایق را ) برای آن‌‌ها بیان کند) لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان می‌‌کند که وسیله‌‌ی بیان با زبانی است که مخاطبین آن را می‌‌دانند بنابراین می‌‌تواند به زبان غیر عربی خطبه بخواند مگر زمانی که آیه‌‌ای را تلاوت بنماید که در این صورت باید به زبانی عربی که در قرآن است بخواند سپس بعد از آن آیه را به زبانی قوم تفسیر کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لخطيب الجمعة أن يخطب بغير اللغة العربية، إذا كان مستمعوه غير عرب لكي يفهموا ما يرشدهم إليه، أم لا تجوز الخطبة إلا باللغة العربية مهما كانت لغة المستمعين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الصحيح في هذه المسألة أنه يجوز لخطيب الجمعة أن يخطب باللسان الذي لا يفهم الحاضرون غيره، فإذا كان هؤلاء القوم ليسوا عربا، ولا يعرفون اللغة العربية، فإنه يخطب بلسانهم؛ لأن هذا هو وسيلة البيان لهم.

إن المقصود من الخطبة هو بيان حدود الله سبحانه وتعالى للعباد، ووعظهم وإرشادهم، إلا أن الآيات القرآنية يجب أن تكون باللغة العربية، ثم تفسر بلغة القوم، ويدل على أنه يخطب بلسان القوم ولغتهم قوله تعالى: ﴿ وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ﴾ [إبراهيم: ٤]، فَبَيَّنَ الله تعالى أن وسيلة البيان إنما تكون باللسان الذي يفهمه المخاطبون، فعلى هذا له أن يخطب باللسان غير العربي، إلا إذا تلا آية فإنه لا بد أن تكون باللسان العربي الذي جاء به القرآن، ثم بعد ذلك يفسر لهؤلاء القوم بلغتهم.

مطالب مرتبط:

(۳۰۶۹) بدون شک خطبه‌‌ی جمعه دارای شروط مشخصی است لطفا پیرامون آن توضیح دهید.

مهم‌‌ترین شروط در خطبه‌‌ی جمعه این است که مؤثر باشد، قلب‌‌ها را نرم و بیدار کند و مردم را به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هدایت کند...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۵) حکم ترک نماز جمعه برای چوپانِ دور از شهر در صورت عدم اجازه‌ی کارفرما

بر این سؤال کننده گناهی نیست زیرا نمی‌‌تواند به خاطر دور بودن مکانش به نماز جمعه برسد اما اگر همان‌‌جا نماز خواند دو رکعت نخواند بلکه چهار رکعت به عنوان نماز ظهر بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۶۰) حکم دو رکعت نمازی که مردم آن را بین اذان اول و دوم جمعه می‌‌خوانند چیست؟

این بدعت است یعنی نماز سنتی که بین دو اذان نزدیک به هم خوانده شود زیرا از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین چیزی مشهور نبوده است لذا برای انسان شایسته نیست که این دو رکعت را بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۸) حکم پایان دادن همیشگی خطبه به این آیه: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ} چیست؟

بهتر است که همیشگی نباشد زیرا اگر همیشه باشد مردم گمان می‌‌کنند که سنت است در حالی که گفته شده: اولین کسی که خطبه را با این آیه پایان داد عمر بن عبدالعزیز بود....

ادامه مطلب …

(۳۰۸۲) آیا دعا یا ذکر مشخصی وارد شده که نمازگزار آن را بین دو خطبه بگوید؟

ذکر یا دعای مخصوصی وارد نشده است اما انسان آن چه را دوست دارد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۳۱۱۶) حکم پاسخ‌گویی مؤذن به سلام امام از طریق بلندگو هنگام خطبه جمعه

نظر من این است که انجام ندهد زیرا سلام فقط برای مؤذن نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه