(۳۰۳۳) سوال: دانش آموز و بسیار پیش می‌‌آید که از شب تا صبح درس می‌‌خوانم سپس بعد از اشراق می‌‌خوابم و برخی اوقات بیدار می‌‌شوم در حالی که تا نماز عصر حدود ده دقیقه باقی مانده مانده است تا جایی که برخی اوقات وقت برای غسل و قضای حاجت کفایت نمی‌‌کند آیا در چنین حالتی برایم مشروع است که بین نماز ظهر و عصر جمع تأخیر (در وقت نماز عصر) ببندم؟ خواندم که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یک بار در مدینه بدون عذر جمع بستند زمانی که از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا در این باره سؤال شد گفت: (خواست که امتش را در سختی نیندازد)؟

جواب:

اما گفتار گوینده: شنیده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یک بار در مدینه بدون عذر نماز جمع خواندند؛ درست نیست آنچه در حدیث ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا وارد شده این است که می‌‌گوید: (پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مدینه بدون وجود ترس یا بارندگی نماز جمع خواندند) چیز مشخصی را نفی کردند و آن هم وجود ترس و بارندگی است لذا این دلالت می‌‌دهد بر اینکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به خاطر وجود ترس و بارندگی جمع می‌‌بست اما ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا در این مورد سؤال شد؟ گفت: (خواست که امتش را در حرج نیندازد) و این دلیل بر این است که نماز جمع جایز نیست مگر در صورتی که در ترک نمودن آن سختی باشد اما اگر در ترک نمودن آن سختی نباشد واجب است که نماز در وقتش بدون تأخیر و تقدیم خوانده شود.

آنچه سؤال کننده در مورد خودش گفت او را نصیحت می‌‌کنیم که این را تغییر داده و نماز را در وقتش بخواند و آن را نیت کند من گمان می‌‌‌‌کنم که اگر با دوستش در وقت نماز ظهر یا در وقت نماز عصر قرار داشت نمی‌‌خوابید لذا از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استعانت جسته و در ادای عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با نشاط باشد و کنارش هشداری مانند ساعت زنگ‌‌دار یا کسی را قرار دهد که او را با خبر سازد و به او بگوید: در فلان ساعت مرا بیدار کن.