چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۳۰۰۸) حکم نماز و تیمم در سفر هوایی هنگام فقدان آب

(۳۰۰۸) سوال: هرگاه سوار هواپیما شدم و به یکی از سرزمین‌‌های دور مسافرت کردم و وقت یکی از نمازها فرا رسید در حالی که آبی در هواپیما نزد من وجود نداشت چگونه نماز را انجام داده و وضو بگیرم؟

جواب:

اگر میدانی که هواپیما قبل از خروج وقت نماز به فرودگاه می‌‌رسد پس منتظر بمان تا اینکه فرود آید و نماز را با وضو، روبروی قبله، قیام، رکوع، سجود و آرامش بخوانی.

در صورتی که می‌‌دانی به فرودگاه نمی‌‌رسد مگر بعد از خروج وقت بنابر حالت نماز بخوان اگر امکان داشت با وضو اگر امکان داشت با تیمم اگر هیچ یک امکان نداشت بدون وضو و تیمم نماز بخوان و در صورتی که امکان داشت رو به قبله، قیام، رکوع و سجود کن اگر امکان نداشت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: { فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از تقوای الله را پیشه کنید) همچنین: { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}[بقره: ۲۸۶](الله هیچ کس را جز به اندازه‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کند) همچنین می‌‌فرماید: {أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ*وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}[مؤمنون: ۶۱-۶۲]((آری) اینانند که در نیکی‌‌ها شتاب می‌‌کنند و در انجام آن (از دیگران) پیشی می‌گیرند* (ما) هیچ کس را جز به اندازه‌‌‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کنیم).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا ركبت الطائرة وسافرت إلى أحد البلاد البعيدة وجاء وقت إحدى الصلوات ولا يوجد لدي ماء في الطائرة، فما هي الطريقة لأداء الصلاة والوضوء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إن كنت تعرف أن الطائرة تصل إلى المطار وتهبط على الأرض قبل خروج وقت الصلاة فانتظر حتى تهبط وتصلي الصلاة بوضوء، وباستقبال القبلة، وقيام وركوع وسجود وطمأنينة.

وإن كنت تعرف أنها لا تصل إلى المطار إلا بعد خروج الوقت فَصَلِّ على حالك، صَلِّ بوضوء إن أمكن، وبتيمم ! حسب بوضوء إن أمكن، وبتيمم إن أمكن، فإن لم يمكن لا هذا ولا هذا، فَصَلِّ بدون وضوء ولا تيمم، واستقبل القبلة، وقم، واركع، واسجد إذا أمكن ذلك، فإن لم يمكن فقد قال الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقال: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦]، وقال تعالى: ﴿ أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ*وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [المؤمنون: ٦١-٦٢].

مطالب مرتبط:

(۲۹۹۵) مقدار مسافتی که نماز در آن قصر می‌‌شود چقدر است؟

در مورد مسافتی که در آن نماز قصر می‌‌شود؛ علما از جمله محدثین و فقهاء پیرامون این مسأله اختلاف نموده‌‌اند و بیشتر اهل علم نظرشان این است که مسافت آن شانزده فرسخ یعنی هشتاد و دو کیلومتر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۰) حکم قصر و جمع نماز در حال بازگشت از سفر پیش از رسیدن به محل اقامت

شایسته نیست که جمع بخوانی زیرا جمع در صورت نیاز است و در این جا مادامی که قبل از اینکه وقت نماز عصر برسد به شهرت می‌‌رسی نیازی به خواندن جمع نداری بنابراین نماز ظهر را دو رکعت بخوان و هنگامی که به شهرت آمدی و نماز عصر واجب شد آن را چهار رکعت بخوان...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۶) حکم تأخیر نماز مغرب تا وقت عشاء برای مسافر

مادامی که شهری که به آن رسیده شهر او نیست بلکه شهر دیگری است که به قصد برطرف ساختن نیازش به آن جا رفته سپس به شهرش بر می‌‌گردد اگر به آن شهر در وقت مغرب برسد می‌‌تواند آن را به تأخیر بیندازد...

ادامه مطلب …

(۳۰۱۱) حکم تأخیر نماز در نبود قبله، طهارت و امکان قیام

آنچه سؤال کننده انجام داده از اینکه نماز را به بعد از وقت آن به تأخیر انداخته، آن را خوانده بنابر اینکه نمی‌‌دانسته قبله در چه جهتی است، در نزدش در هواپیما آب وجود نداشته و نتوانسته رکوع و سجود را انجام دهد این کارش اشتباه است...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۵) مقدار مسافتی که بر مسافر واجب است نماز را به صورت قصر و جمع بخواند چقدر است؟

مسافتی نماز در آن قصر می‌‌شود برخی از علما آن را هشتاد و سه کیلومتر مشخص کرده‌‌اند و برخی آن را طبق عرف مشخص می‌‌کنند...

ادامه مطلب …

(۳۰۱۰) ادای نماز در سفر هوایی: در هواپیما، هنگام فرود یا پس از آن؟

هرگاه وقت نماز فرا رسید و از جمله نمازهایی بود که با نماز بعدی جمع می‌‌شود در حالی که در هواپیما بودی آن را به تأخیر بینداز تا اینکه به فرودگاه برسی و پیاده شوی سپس جمع تأخیر بخوانی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه