دوشنبه 24 ربیع‌الثانی 1448
۱۳ مهر ۱۴۰۵
5 اکتبر 2026

(۳۰۰۸) حکم نماز و تیمم در سفر هوایی هنگام فقدان آب

(۳۰۰۸) سوال: هرگاه سوار هواپیما شدم و به یکی از سرزمین‌‌های دور مسافرت کردم و وقت یکی از نمازها فرا رسید در حالی که آبی در هواپیما نزد من وجود نداشت چگونه نماز را انجام داده و وضو بگیرم؟

جواب:

اگر میدانی که هواپیما قبل از خروج وقت نماز به فرودگاه می‌‌رسد پس منتظر بمان تا اینکه فرود آید و نماز را با وضو، روبروی قبله، قیام، رکوع، سجود و آرامش بخوانی.

در صورتی که می‌‌دانی به فرودگاه نمی‌‌رسد مگر بعد از خروج وقت بنابر حالت نماز بخوان اگر امکان داشت با وضو اگر امکان داشت با تیمم اگر هیچ یک امکان نداشت بدون وضو و تیمم نماز بخوان و در صورتی که امکان داشت رو به قبله، قیام، رکوع و سجود کن اگر امکان نداشت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: { فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از تقوای الله را پیشه کنید) همچنین: { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}[بقره: ۲۸۶](الله هیچ کس را جز به اندازه‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کند) همچنین می‌‌فرماید: {أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ*وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}[مؤمنون: ۶۱-۶۲]((آری) اینانند که در نیکی‌‌ها شتاب می‌‌کنند و در انجام آن (از دیگران) پیشی می‌گیرند* (ما) هیچ کس را جز به اندازه‌‌‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کنیم).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا ركبت الطائرة وسافرت إلى أحد البلاد البعيدة وجاء وقت إحدى الصلوات ولا يوجد لدي ماء في الطائرة، فما هي الطريقة لأداء الصلاة والوضوء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إن كنت تعرف أن الطائرة تصل إلى المطار وتهبط على الأرض قبل خروج وقت الصلاة فانتظر حتى تهبط وتصلي الصلاة بوضوء، وباستقبال القبلة، وقيام وركوع وسجود وطمأنينة.

وإن كنت تعرف أنها لا تصل إلى المطار إلا بعد خروج الوقت فَصَلِّ على حالك، صَلِّ بوضوء إن أمكن، وبتيمم ! حسب بوضوء إن أمكن، وبتيمم إن أمكن، فإن لم يمكن لا هذا ولا هذا، فَصَلِّ بدون وضوء ولا تيمم، واستقبل القبلة، وقم، واركع، واسجد إذا أمكن ذلك، فإن لم يمكن فقد قال الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقال: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦]، وقال تعالى: ﴿ أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ*وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [المؤمنون: ٦١-٦٢].

مطالب مرتبط:

(۳۰۰۷) حکم قصر نماز در سفر تفریحی با مسافتی کمتر از حد ترخص

اکثر اهل علم نظرشان بر مشخص نمودن مسافت است و مقدار آن هشتاد و یک کیلومتر و سیصد و ده و اندی متر است لذا هر کسی این مسافت را بپیماید هر چند که در نصف روز باشد برای او جایز است که نماز را قصر کند و در رمضان افطار کند.....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۱) حکم صحت نماز جمع تقدیم در صورت لغو سفر پس از ادای آن

جمع تو قبل از اینکه از شهرت خارج شوی در غیر محلش بوده و بر تو واجب است که نمازی را که قبل از اینکه به سفر بروی خواندی دوباره بخوانی....

ادامه مطلب …

(۲۹۹۰) نماز قصر چه احکامی دارد؟

نماز قصر سنت مؤکده است و گفته شده در صورتی که انسان سفر کند و شهرش را ترک کند واجب است.......

ادامه مطلب …

(۲۹۸۳) حکم وجوب شرکت در جماعت برای مسافر در اقامت کمتر از چهار روز

نماز جماعت بر مردان واجب است و نصوصی که در این زمینه وجود دارد مطلق است و مسافران از این نصوص خارج نمی‌‌شوند لذا هرگاه انسان در شهری باشد و برای نماز اذان داده شود او با این اذان فراخوانده می‌‌شود لذا بر او واجب است که اجابت کند ...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۴) حکم جمع بین نماز مغرب و عشاء هنگام سفر از شهری دور به شهری نزدیک

برای تو جایز است که نماز را قصر و جمع کنی مادامی که به شهرت برنگشتی زیرا جمع از رخصت‌‌های سفر است و قصر از عزیمت‌‌های سفر و سنت بسیار مؤکده است...

ادامه مطلب …

(۲۹۵۴) حکم قصر نمازهای فرض در روز ترویه

نماز تو درست زیرا در مکانی که نماز قصر می‌‌شود کامل خواندی اما سنت بر این است که مسافر نماز چهار رکعتی را قصر می‌‌کند و اگر کامل خواند نمازش ناقص است اما باطل نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه