پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۰۰۸) حکم نماز و تیمم در سفر هوایی هنگام فقدان آب

(۳۰۰۸) سوال: هرگاه سوار هواپیما شدم و به یکی از سرزمین‌‌های دور مسافرت کردم و وقت یکی از نمازها فرا رسید در حالی که آبی در هواپیما نزد من وجود نداشت چگونه نماز را انجام داده و وضو بگیرم؟

جواب:

اگر میدانی که هواپیما قبل از خروج وقت نماز به فرودگاه می‌‌رسد پس منتظر بمان تا اینکه فرود آید و نماز را با وضو، روبروی قبله، قیام، رکوع، سجود و آرامش بخوانی.

در صورتی که می‌‌دانی به فرودگاه نمی‌‌رسد مگر بعد از خروج وقت بنابر حالت نماز بخوان اگر امکان داشت با وضو اگر امکان داشت با تیمم اگر هیچ یک امکان نداشت بدون وضو و تیمم نماز بخوان و در صورتی که امکان داشت رو به قبله، قیام، رکوع و سجود کن اگر امکان نداشت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: { فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از تقوای الله را پیشه کنید) همچنین: { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}[بقره: ۲۸۶](الله هیچ کس را جز به اندازه‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کند) همچنین می‌‌فرماید: {أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ*وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا}[مؤمنون: ۶۱-۶۲]((آری) اینانند که در نیکی‌‌ها شتاب می‌‌کنند و در انجام آن (از دیگران) پیشی می‌گیرند* (ما) هیچ کس را جز به اندازه‌‌‌‌ی توانش تکلیف نمی‌‌کنیم).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا ركبت الطائرة وسافرت إلى أحد البلاد البعيدة وجاء وقت إحدى الصلوات ولا يوجد لدي ماء في الطائرة، فما هي الطريقة لأداء الصلاة والوضوء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إن كنت تعرف أن الطائرة تصل إلى المطار وتهبط على الأرض قبل خروج وقت الصلاة فانتظر حتى تهبط وتصلي الصلاة بوضوء، وباستقبال القبلة، وقيام وركوع وسجود وطمأنينة.

وإن كنت تعرف أنها لا تصل إلى المطار إلا بعد خروج الوقت فَصَلِّ على حالك، صَلِّ بوضوء إن أمكن، وبتيمم ! حسب بوضوء إن أمكن، وبتيمم إن أمكن، فإن لم يمكن لا هذا ولا هذا، فَصَلِّ بدون وضوء ولا تيمم، واستقبل القبلة، وقم، واركع، واسجد إذا أمكن ذلك، فإن لم يمكن فقد قال الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقال: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦]، وقال تعالى: ﴿ أُولَٰئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ*وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [المؤمنون: ٦١-٦٢].

مطالب مرتبط:

(۲۹۷۱) حکم صحت نماز جمع تقدیم در صورت لغو سفر پس از ادای آن

جمع تو قبل از اینکه از شهرت خارج شوی در غیر محلش بوده و بر تو واجب است که نمازی را که قبل از اینکه به سفر بروی خواندی دوباره بخوانی....

ادامه مطلب …

(۲۹۵۷) آیا قصر نمودن نماز ظهر و عصر و دو رکعت خواندن آن‌‌ها در سفر جایز است؟

هرگاه انسان در مسافرت باشد از او طلب با تأکید می‌‌شود که نمازهای چهار رکعتی را قصر نماید لذا نماز ظهر، عصر و عشاء را دو رکعت می‌‌خواند اما نماز مغرب قصر نمی‌‌شود زیرا وتر روز است و نماز صبح که در اصل دو رکعت است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۵) حکم نماز قصر و جمع برای رانندهٔ شاغل در سفرهای کاری

مادامی که مسافر هستی عمل تو درست است حتی اگر در حال تردد باشی و در طول و عرض این کشور در حرکت باشی و اهل علم گفته‌‌اند: راننده تاکسی که همیشه آن را کرایه می‌‌دهد اگر وطن خود را ترک کند مسافر است حتی زمانی که به وطنش برگردد....

ادامه مطلب …

(۳۰۰۶) در مسیر طولانی کار، آیا می‌توانم نماز را شکسته بخوانم؟

بله، قصر خواندن در مسافت دویست و هشتاد کیلومتر در صورتی که در آن جا دو یا سه روز یا مثل آن باقی می‌‌ماند جایز است و می‌‌تواند به صورت قصر بخواند تا زمانی به شهرش بر می‌‌گردد هر چند که مدت آن طولانی باشد....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۵) جواز جمع نماز برای مسافر مقیم سه‌روزه با نیت ادامه‌ی سفر

در این حالت برایش قصر و جمع جایز است اما قصر نمودن بهتر از کامل خواندن و عدم جمع بهتر از جمع بستن است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۲) آیا رخصت سفر از آستانه خانه شروع می‌شود؟

رخصت‌‌های سفر جایز نیست مگر در صورتی که انسان از شهرش خارج شود اما مادامی که در شهرش است مسافر نیست زیرا سفر با تصمیم گرفتن آن حاصل نمی‌‌شود مگر زمانی محقق شود و به سفر برود حتی اگر حرکت کند مادامی که در شهر است نماز را قصر نمی‌‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه