(۲۹۸۶) سوال: مردی از شهرش به شهر دیگر که فاصلهی دو شهر به اندازهی فاصله نماز قصر است سفر نموده است و در آنجا نزدیک به دو هفته میماند در وقت ظهر رسید آیا میتواند نماز ظهر را تا عصر و مغرب را تا عشاء به تأخیر بیندازد و در آن روز جمع تقدیم بخواند؟ آیا سنت راتبه در سفر مستحب است؟ لطفا شروط قصر نمودن نماز را شرح دهید زیرا بسیاری از مردم نمیدانند؟
جواب:
هرگاه انسان از شهر خود به شهر دیگری مسافرت کند و در آن دو یا سه هفته یا بیشتر اقامت کند و نیتش این باشد که هرگاه کارش تمام شد به شهرش بر گردد او مسافر است و جایز است هر آنچه مسافرین انجام میدهند انجام دهد.
اما اگر در شهری باشد که در آن جا برای نماز اذان گفته میشود واجب است که در مسجد حضور یافته و همراه مسلمانان نماز بخواند زیرا نصوصی که در وجوب نماز جماعت وارد شده استثنایی در آن وجود ندارد بلکه الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ به رسولش محمد صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میفرماید: {وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَكَ}[نساء: ۱۰۲](و چون (وقت خوف) در میان آنها باشی و برای آنها نماز بر پا کردی باید دستهای از آنها با تو(به نماز) بایستند) این در مورد جنگ و جهاد در راه الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است و رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم جهاد میکرد درحالی که خارج از مدینه مسافر بود لذا الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ نماز جماعت را بر آنها در حالی مسافر بودند واجب کرد.
اما اگر فرض شود اگر این شخصی که به این شهر آمده و از مسجد دور است یا نماز از او فوت شود اشکالی ندارد مادامی که در این شهر است نمازهای چهار رکعتی را دو رکعت بخواند تا اینکه به شهرش برگردد.
همچنین راتبههای ظهر، مغرب و عشاء از او ساقط میشود ولی راتبهی صبح و بقیهی سنتها مانند: نماز ضحی، نماز شب، وتر و… در حق او باقی است زیرا فقط این سه راتبه از مسافر ساقط میشود یعنی راتبهی ظهر، مغرب و عشاء. اما راتبهی صبح حتی در سفر سنت است و نماز عصر سنت راتبه ندارد و در این حالت برای او مسح بر جوراب و خف به مدت سه شبانه روز جایز است چون مسافر است.