سه‌شنبه 25 ذیقعده 1447
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
12 می 2026

(۲۹۵۹) آیا جایز است مسافر نماز را کامل بخواند؟

(۲۹۵۹) سوال: آیا  جایز است مسافر نماز را کامل بخواند یا این که قصر نمودن بر او واجب است؟ در صورتی که قصر نکند آیا گناهی بر او است؟

جواب:

برخی از اهل رَحِمَهُمُ‌الله نظرشان بر این است که قصر نمودن نمازهای چهار رکعتی برای مسافر واجب است و اگر آن را کامل بخواند نمازش باطل می‌‌شود همان‌‌طور که اگر نماز ظهر را پنج رکعت بخواند.

برخی دیگر نظرشان بر این است که قصر نمودن سنت مؤکده است و واجب نیست و در صورتی که انسان نماز را کامل بخواند در حالی که مسافر باشد کارش موافق سنت نیست اما نمازش باطل نمی‌‌شود و این قول صحیح‌‌تر است یعنی قصر نمودن نماز واجب نیست بلکه سنت مؤکده است و آنچه بر این قضیه دلالت دارد این است که امیر مؤمنان عثمان بن عفان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که در منی نماز را کامل خوانئ و برخی از صحابه ناپسند دانستند تا جاییکه ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که این خبر را شنید گفت: إنا لله و إنا إلیه راجعون. [۱] اما آن‌‌ها پشت سر او نماز را کامل خواندند و اگر قصر نمودن واجب بود پشت سرش چهار رکعت نمی‌‌خواندند زیرا اگر قصر نمودن واجب باشد کسی که بر آن اضافه کند نمازش باطل می‌‌شود و امکان ندارد پشت سر او چهار رکعت نماز بخوانند در صورتی که نمازشان باطل می‌‌شود و این چیزی است که قول به اینکه نماز قصر برای مسافر واجب نیست وسنت مؤکده است را تقویت می‌‌کند.

***


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمسافر أن يأتي بالصلاة كاملة؟ أم يجب عليه أن يقصرها ؟ وإذا لم يقصر هذه الصلاة هل يكون عليه إثم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يرى بعض أهل العلم -رحمهم الله – أن قصر المسافر للصلاة الرباعية واجب، وأنه إن أتمها بطلت صلاته، كما لو صلَّى الظهر خمسا.

ويرى آخرون أن القصر سُنَّة مؤكدة وليس بواجب، وأن الإنسان لو أتم وهو مسافر كان غير مُصِيبٍ للسُّنَّة، لكن صلاته لا تبطل. وهذا القول هو الأصح أن القصر ليس بواجب ولكنه سنة مؤكدة، ويدل لذلك أن أمير المؤمنين عثمان بن عفان رضي الله عنه لما أَتَمَّ الصلاة في منى، وكره ذلك من كره من الصحابة رضي الله عنهم، حتى إن ابن مسعود رضي الله عنه لما بلغه ذلك قال: إنا الله وإنا إليه الراجعون. لكنهم  رضي الله عنهم كانوا يُصَلُّونَ خلفه أربعًا، ولو كان القصر واجبًا ما صلوا خلفه أربعًا؛ لأنه إذا كان القصر واجبًا فإن من زاد عليه بطلت صلاته، ولا يمكن أن يصلوا خلفه أربعًا على وجه تبطل به صلاتهم، وهذا مما قوَّى عندي القول بأن قصر المسافر للصلاة ليس بواجب، وإنما هو سنة مؤكدة.

مطالب مرتبط:

(۲۹۵۷) آیا قصر نمودن نماز ظهر و عصر و دو رکعت خواندن آن‌‌ها در سفر جایز است؟

هرگاه انسان در مسافرت باشد از او طلب با تأکید می‌‌شود که نمازهای چهار رکعتی را قصر نماید لذا نماز ظهر، عصر و عشاء را دو رکعت می‌‌خواند اما نماز مغرب قصر نمی‌‌شود زیرا وتر روز است و نماز صبح که در اصل دو رکعت است....

ادامه مطلب …

(۳۰۱۰) ادای نماز در سفر هوایی: در هواپیما، هنگام فرود یا پس از آن؟

هرگاه وقت نماز فرا رسید و از جمله نمازهایی بود که با نماز بعدی جمع می‌‌شود در حالی که در هواپیما بودی آن را به تأخیر بینداز تا اینکه به فرودگاه برسی و پیاده شوی سپس جمع تأخیر بخوانی....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۳) آیا می‌توان پیش از ترک شهر، نماز را به نیت سفر به تأخیر انداخت؟

اسباب جمع فقط در سفر خلاصه نمی‌‌شود بلکه سفر سببی از اسباب جمع است و گرنه اسبابی غیر از سفر وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۸) حکم قصر نماز در سفر بیست‌روزه به خارج از کشور

برای تو جایز است نماز را قصر کنی هر چند که می‌‌خواهی بیست روز اقامت داشته باشی زیرا در واقعیت تو در سفر هستی و حاجت باعث شده در آنجا بمانی و هرگاه به پایان برسد به شهر باز می‌‌گردی...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۷) حکم جمع بین ظهر و عصر برای مسافر در حال بازگشت قبل از خروج وقت نماز

اگر مسافر نیت جمع تأخیر نماید اما قبل از اتمام وقت نماز اولی به شهرش برسد سببی که موجب جمع است یعنی سفر، به پایان رسیده است در این صورت بر او واجب است نماز اولی را در وقتش بخواند و منتظر باشد تا اینکه وقت نماز دومی فرا برسد ...

ادامه مطلب …

(۲۹۷۷) حکم قصر و جمع نماز برای راننده در مسافت‌های طولانی

راننده‌‌ای که بین شهرها در حال تردد است مسافر است و می‌‌تواند نمازهایش را قصر کند بلکه قصر نمودن در حق او سنت است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه