پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۲۹۵۹) آیا جایز است مسافر نماز را کامل بخواند؟

(۲۹۵۹) سوال: آیا  جایز است مسافر نماز را کامل بخواند یا این که قصر نمودن بر او واجب است؟ در صورتی که قصر نکند آیا گناهی بر او است؟

جواب:

برخی از اهل رَحِمَهُمُ‌الله نظرشان بر این است که قصر نمودن نمازهای چهار رکعتی برای مسافر واجب است و اگر آن را کامل بخواند نمازش باطل می‌‌شود همان‌‌طور که اگر نماز ظهر را پنج رکعت بخواند.

برخی دیگر نظرشان بر این است که قصر نمودن سنت مؤکده است و واجب نیست و در صورتی که انسان نماز را کامل بخواند در حالی که مسافر باشد کارش موافق سنت نیست اما نمازش باطل نمی‌‌شود و این قول صحیح‌‌تر است یعنی قصر نمودن نماز واجب نیست بلکه سنت مؤکده است و آنچه بر این قضیه دلالت دارد این است که امیر مؤمنان عثمان بن عفان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که در منی نماز را کامل خوانئ و برخی از صحابه ناپسند دانستند تا جاییکه ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ هنگامی که این خبر را شنید گفت: إنا لله و إنا إلیه راجعون. [۱] اما آن‌‌ها پشت سر او نماز را کامل خواندند و اگر قصر نمودن واجب بود پشت سرش چهار رکعت نمی‌‌خواندند زیرا اگر قصر نمودن واجب باشد کسی که بر آن اضافه کند نمازش باطل می‌‌شود و امکان ندارد پشت سر او چهار رکعت نماز بخوانند در صورتی که نمازشان باطل می‌‌شود و این چیزی است که قول به اینکه نماز قصر برای مسافر واجب نیست وسنت مؤکده است را تقویت می‌‌کند.

***


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمسافر أن يأتي بالصلاة كاملة؟ أم يجب عليه أن يقصرها ؟ وإذا لم يقصر هذه الصلاة هل يكون عليه إثم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يرى بعض أهل العلم -رحمهم الله – أن قصر المسافر للصلاة الرباعية واجب، وأنه إن أتمها بطلت صلاته، كما لو صلَّى الظهر خمسا.

ويرى آخرون أن القصر سُنَّة مؤكدة وليس بواجب، وأن الإنسان لو أتم وهو مسافر كان غير مُصِيبٍ للسُّنَّة، لكن صلاته لا تبطل. وهذا القول هو الأصح أن القصر ليس بواجب ولكنه سنة مؤكدة، ويدل لذلك أن أمير المؤمنين عثمان بن عفان رضي الله عنه لما أَتَمَّ الصلاة في منى، وكره ذلك من كره من الصحابة رضي الله عنهم، حتى إن ابن مسعود رضي الله عنه لما بلغه ذلك قال: إنا الله وإنا إليه الراجعون. لكنهم  رضي الله عنهم كانوا يُصَلُّونَ خلفه أربعًا، ولو كان القصر واجبًا ما صلوا خلفه أربعًا؛ لأنه إذا كان القصر واجبًا فإن من زاد عليه بطلت صلاته، ولا يمكن أن يصلوا خلفه أربعًا على وجه تبطل به صلاتهم، وهذا مما قوَّى عندي القول بأن قصر المسافر للصلاة ليس بواجب، وإنما هو سنة مؤكدة.

مطالب مرتبط:

(۲۹۷۱) حکم صحت نماز جمع تقدیم در صورت لغو سفر پس از ادای آن

جمع تو قبل از اینکه از شهرت خارج شوی در غیر محلش بوده و بر تو واجب است که نمازی را که قبل از اینکه به سفر بروی خواندی دوباره بخوانی....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۲) حکم قصر و جمع نماز برای مسافری با نیت اقامت دو یا سه روزه

اگر قصد داری در مکانی به مدت دو یا سه روز بمانی در حالی که در سفر هستی اشکالی ندارد که نمازها را به صورت قصر بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۹۹۵) مقدار مسافتی که نماز در آن قصر می‌‌شود چقدر است؟

در مورد مسافتی که در آن نماز قصر می‌‌شود؛ علما از جمله محدثین و فقهاء پیرامون این مسأله اختلاف نموده‌‌اند و بیشتر اهل علم نظرشان این است که مسافت آن شانزده فرسخ یعنی هشتاد و دو کیلومتر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۶۵) چه موقع نماز قصر و چه موقع جمع خوانده می‌‌شود؟

جمع یک سبب دارد و آن هم مشقت است اما حالات متفاوتی دارد ولی قصر فقط در سفر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۰) اگر انسان برای تحصیل به خارج از کشور برود آیا می‌‌تواند نماز را قصر کند؟

برخی از علما می‌‌گویند: اگر مسافر قصد ماندن بیش از چهار روز را داشته باشد حکم سفر از او قطع می‌‌شود لذا نمی‌‌تواند از رخصت قصر و جمع همچنین مسح بر خف یا جوراب بیش از یک شبانه روز استفاده کند....

ادامه مطلب …

(۳۰۱۱) حکم تأخیر نماز در نبود قبله، طهارت و امکان قیام

آنچه سؤال کننده انجام داده از اینکه نماز را به بعد از وقت آن به تأخیر انداخته، آن را خوانده بنابر اینکه نمی‌‌دانسته قبله در چه جهتی است، در نزدش در هواپیما آب وجود نداشته و نتوانسته رکوع و سجود را انجام دهد این کارش اشتباه است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه