پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۷۸۳) حکم ترک نماز جمعه به‌خاطر منع کارفرما در محل کار

(۲۷۸۳) سوال: ما هفت نفر هستیم که در مزرعه‌‌ای تحت سرپرستی یکی از شهروندان این کشور کار می‌‌کنیم و در روز جمعه دوست داریم به خاطر فضیلت آن نماز جمعه را با جماعت در مسجد بخوانیم اما سرپرست ما صاحب مزرعه این درخواست را رد می‌‌کند با دانستن این مطلب که نبودن همه‌‌ی ما در هنگام نماز هیچ تأثیری نداشته و ضرری به بار نمی‌‌آید اما مانع می‌‌شود و می‌‌گوید: نماز در مزرعه همانند نماز در مسجد است و تلاش نموده که در هر جمعه برخی نماز بخوانند و برخی دیگر باقی بمانند اما باز هم بر آن موافقت نشده است و یکبار ما را در حال رفتن به مسجد برای نماز جمعه دید و از دست ما عصبانی شد و از حقوق ما کم نمود، آیا این کار بر او جایز است؟ آیا با ترک نمودن همیشگی نماز جمعه دچار گناه می‌‌شویم هر چند که بر خلاف میل ما است؟

جواب:

این سؤال برای پاسخ به نیازمند دو چیز است:

اول: به نسبت سرپرست بر او شایسته است که یاری‌‌گر شما بر عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد و یاری نمودن شما بر عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باعث جلب خیر و برکت در کار می‌‌شود. اگر به شما برای نماز جمعه اجازه داد تا همراه با مسلمانان مشارکت داشته باشید و چه بسا برای او دعایی نموده که به او در دنیا و آخرت سود برساند، این کار برای او خیر و اجر بیشتری دارد اما فضیلت به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است که به هر کس بخواهد عطا نموده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صاحب فضلت بزرگ است.

دوم: آن چه بدان در پاسخ نیاز داریم نماز جمعه به نسبت شما است که اگر از شهر دور هستید و اذان و اقامه را نمی‌‌شنوید جمعه بر شما واجب نیست زیرا معذور هستید و اگر نزدیک شهر هستید و صدای اذان را می‌‌شنوید در این صورت جمعه را می‌‌خوانید به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ}[جمعه: ۹](ای کسانی که ایمان آورده‌‌اید! هنگامی که در روز جمعه برای نماز اذان گفته شد به سوی (نماز و) ذکر الله بشتابید و خرید و فروش را رها کنید) و شما الحمدلله از مؤمنین هستید و داخل این خطاب وارد می‌‌شوید، لذا بر شما واجب است که نماز جمعه را بخوانید اما اگر به اجبار منع شدید گناه بر گردن کسی است که شما را منع می‌کند و بر سرپرست شما شایسته نیست که شما را منع کند به خصوص که شما در سؤالتان ذکر نمودید که اگر به نماز جمعه بروید بر کار هیچ تأثیری ندارد.

امیدوارم که این سرپرست به شما اجازه‌‌ی نماز جمعه را همراه مسلمانان بدهد و با گردش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جز خیر و برکت به او نمی‌‌رسد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل مصري يعمل بالمملكة يقول: نحن سبعة أفراد، ونعمل في مزرعة تحت كفالة أحد مواطني هذا البلد، ومحافظون على صلواتنا دائما، وحينما يكون يوم الجمعة نريد صلاتها مع الجماعة في المسجد لفضلها، لكن كفيلنا صاحب المزرعة يرفض ذلك بتاتا، علما أن غيابنا جميعا في وقت الصلاة لا يؤثر بشيء ولا ينتج عنه ضرر، ولكنه يمانع ويقول: الصلاة في المزرعة كالصلاة في المسجد، وقد حاولنا أن يصلي في كل جمعة بعضنا ويبقى آخرون، فلم يوافق عليه، وحصل ذات مرة أن وجدنا ذاهبين إلى المسجد لصلاة الجمعة، فغضب منا وخصم من رواتبنا فهل يجوز له هذا التصرف؟ وهل يلحقنا إثم بتركنا صلاة الجمعة في المسجد دائما، وإن كان ذلك رغما عنا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا السؤال يحتاج في الإجابة عليه إلى أمرين: الأمر الأول: بالنسبة للكفيل، فإنه ينبغي له أن يكون معينًا لكم على طاعة الله، وإعانته لكم على طاعة الله مما يجلب له الخير والبركة فيما تعملون فيه، فلو أذن لكم بالصلاة في يوم الجمعة لتشاركوا المسلمين، وربما تدعون له دعوة تنفعه في دنياه وأخراه، لكان ذلك خيرًا له وأعظم أجرا، ولكن الفضل بيد الله يؤتيه من يشاء، والله ذو الفضل العظيم.

:الأمر الثاني مما نحتاج إليه في هذا الجواب: فهو صلاة الجمعة، بالنسبة إليكم إذا كنتم بعيدين عن البلد لا تسمعون الأذان فإن الجمعة لا تجب عليكم؛ لأنكم معذورون في ذلك، وإن كنتم قريبين من البلد وتسمعون النداء فإنكم تُصَلُّونَ ،جمعة، لقوله تعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ [الجمعة: 9]، وأنتم والحمد الله من المؤمنين الداخلين في هذا الخطاب، فعليكم أن تُصَلُّوا صلاة الجمعة، ولكن إذا منعتم من ذلك قهرا فإن الإثم يكون على من منعكم، ولا ينبغي لكفيلكم أن يمنعكم، خصوصا وأنكم ذكرتم في سؤالكم أنكم إذا ذهبتم إلى الجمعة لا يؤثر ذلك شيئًا على العمل.

فالذي أرجوه من هذا الكفيل أن يأذن لكم بالصلاة مع المسلمين في الجمعة، وبحول الله لن يجد إلا الخير والبركة.

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۹) حکم ترک جماعت به جهت اختلافات

نمازی را که قبل از وقت آن می‌‌خوانند: اگر در تخلف تو از آن‌‌ها شر و فتنه است، همراه آنان نماز بخوان و نیت نافله را بکن و هنگامی که وقت داخل شد، در خانه‌‌ات نماز بخوان و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۷۳۶) حکم بلند گفتن «آمین» توسط زنان در نماز جماعت با حضور مردان نامحرم

زن هیچ یک از اذکاری را که سنت است به صورت جهری خوانده شود، جهری نمی‌‌خواند، در لبیک گفتن صدایش را بالا نمی‌‌برد، در اذکاتر بعد از نماز صدایش را بالا نمی‌‌برد و در آمین گفتن نیز صدایش را بالا نمی‌‌برد، این چیزی است که در حق زن مشهور است، چه مردان همراه آن‌‌ها باشند و چه نباشند....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۵) حکم نماز خواندن در محل کار در صورت منع از رفتن به مسجد برای نگهبانی

اگر مسجد از تو دور است و صاحب مزرعه مانع رفتن تو می‌‌شود، زیرا بر نگهبانی از مزرعه و چهارپایان تأثیر دارد، اشکالی ندارد که در مزرعه نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۶) حکم ترک نماز جماعت به‌سبب اشتغال در نانوایی با وجود نزدیکی مسجد

بر تو واجب است که همراه جماعت در مساجد نماز بخوانی و جایز نیست که از آمدن به مسجد تخلف نموده مگر اینکه عذر شرعی داشته باشی و عذرهای شرعی نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

(۲۷۲۸) حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟

نمازش درست است همراه گناه و از دست دادن پاداش و نیکی و این قول صحیح‌‌تر است

ادامه مطلب …

(۲۷۴۴) حکم ترک نماز جماعت در صورت بیماری روانی یا عصبی هنگام ازدحام

بله! می‌‌توانی نماز را ترک کنی و در خانه بخوانی، زیرا حضور در جماعت باعث می‌‌شود این بیماری به سراغت بیاید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه