یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

(۲۷۳۷) سوال: حکم شریعت از دیدگاه شما در مورد کسانی که مانع رانندگانی که در خانه‌‌هایشان مشغول هستند از اینکه به مسجد بروند و آن‌‌ها را به خواندن نماز در خانه امر می‌‌کنند و اجازه‌‌ی خروج از خانه را به آن‌‌ها نمی‌‌دهند مگر زمانی که یکی از اهل خانه قصد خارج شدن را داشته باشد، چیست؟ و تفسیر فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ }[نساء: ۵۹]( ای کسانی که ایمان آورده‌‌اید! اطاعت کنید الله را و اطاعت کنید پیامبر و صاحبان امرتان را) چیست؟

جواب:

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد و از باب همکاری بر نیکی و تقوا است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ }[مائده: ۲]( در راه نیکو کاری و پرهیزگاری با همدیگر همکاری کنید و (هرگز) در راه گناه و تجاوز همکاری نکنید) و برای آن‌‌ها جایز نیست که آن‌‌ها را از نماز جمع منع کنند، زیرا نماز جماعت واجب شرعی است و واجب شرعی از زمان کار نزد مسلمانان استثنا است، زیرا اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مقدم بر اطاعت از بشر است.

اما اگر این کارمند از نماز جماعت منع شد و این شخص از این کار بی نیاز نیست، در این حالت عذر داده می‌‌شود، زیرا بدون اختیارش منع شده است و از این کار نیز بی نیاز نیست، چون منبع روزی وی است و اگر آن را ترک کند دچار ضرر می‌‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فيمن يمنعون السائقين الذين يشتغلون عندهم في البيوت عن الصلاة في المساجد، ويأمرونهم بالصلاة في البيوت، ولا يسمح له بالخروج إلا إذا كانوا يريدون أن يخرجوا هم -أي: أهل البيت فما الحكم؟ وما تفسير قوله سبحانه وتعالى-: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ﴾ [النساء: ٥٩]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي ينبغي لهؤلاء القوم الذين عندهم عمال يعملون عندهم أن يمكنوهم من صلاة الجماعة؛ لما في ذلك من الأجر والخير الكثير؛ لأن هذا من باب التعاون على البر والتقوى، وقد قال الله -عز وجل-: ﴿ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ﴾ [المائدة: ٢ ]، ولا يحل لهم أن يمنعوهم من صلاة الجماعة؛ لأن صلاة الجماعة واجب شرعي، والواجب الشرعي مستثنى من زمن العمل عند المسلمين؛ لأن طاعة الله ورسوله مقدمة على طاعة البشر.

ولكن إذا منع هذا العامل من الصلاة جماعة، ولم يكن له مندوحة عن هذا العمل، فإنه يعذر في هذه الحال؛ لأنه ممنوع منها بغير اختياره، وليس له مندوحة عن هذا العمل؛ لأنه مصدر رزقه، ولو تركه لتضرر بذلك.

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۸) حکم نماز صبح در سفر

آنچه برخی گمان می‌‌‌‌کنند که مسافر در مسجد نماز نمی‌‌خواند، زیرا قصر می‌‌خواند، اشتباه است و نماز جماعت بر مسافر و بر مقیم واجب است، بنابراین بر مسافر واجب است که به مسجد برود و همراه مسلمانان نماز بخواند، مگر اینکه مسجد دور باشد و رسیدن به مسجد برای او سخت باشد، در این صورت همراه با دوستانش به صورت جماعت می‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۹) حکم ترک برخی نمازهای جماعت به دلیل خستگی یا مشغله

اینکه نماز ظهر و عصر را تا وقت غروب به تأخیر بیندازد بر او حرام است و بر او لازم است که توبه کند و وقتش را طوری تنظیم کند که نمازها را در وقتش بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۷) حکم نماز خواندن در منزل با شنیدن اذان بلندگو در فاصله دور از مسجد

اگر برای او حضور در مسجد سخت نیست، واجب است که حاضر شود و مردم در این قضیه متفاوت هستند، اگر شخص جوان باشد ظاهرا بر او سخت نیست و اگر ضعیف یا پیر باشد بر او سخت است....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۹) حکم ترک جماعت به جهت اختلافات

نمازی را که قبل از وقت آن می‌‌خوانند: اگر در تخلف تو از آن‌‌ها شر و فتنه است، همراه آنان نماز بخوان و نیت نافله را بکن و هنگامی که وقت داخل شد، در خانه‌‌ات نماز بخوان و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۴) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به‌ سبب بُعد مسافت و سختی دسترسی

برای انسان جایز نیست با وجود اینکه امکان دارد در مسجد نماز بخواند، در خانه‌‌اش نماز بخواند. اگر برای او خواندن نماز در مسجد به خاطر دور بودن و... سخت است و به صورت جماعتی در خانه خواند، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۷۷۲) حکم ترک نماز در مسجد همراه با جماعت با این دلیل که شخص دوست ندارد پشت سر این امام نماز بخواند

برای انسان جایز نیست که به خاطر دشمنی شخصی که بین او و بین امام وجود دارد، از نماز جماعت تأخیر کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه