(۲۷۱۱) سوال: اوقات نهی از نماز چه موقع است؟ حکم فراموش نمودن نماز و به یاد آوردن آن در این اوقات چیست؟ آیا نماز در این اوقات جایز است؟

جواب:

اوقات نهی به طور تفصیل پنج وقت و به طور خلاصه سه وقت است.

اما به طور خلاصه: از نماز صبح تا بالا آمدن خورشید به اندازه‌‌ی یک نیزه و مقدار آن حدود بیست دقیقه یا ربع ساعت بعد از طلوع است، هنگام ایستادن خورشید تا زوال و مقدار آن حدود هفت یا ده دقیقه قبل از زوال است و از نماز عصر تا غروب خورشید.

اما به طور تفصیل پنج وقت است: از نماز صبح تا طلوع خورشید و از طلوع خورشید تا اینکه به اندازه‌‌ی یک نیزه بالا بیاید، هنگام ایستادن خورشید تا زوال و از نماز عصر تا اینکه بین آن و بین غروب به اندازه‌‌ی یک نیزه باشد و از این زمان تا غروب خورشید.

و این تفصیل را به دلیل حدیث عقبة بن عامر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ ذکر نمودم که می‌‌گوید: «ثلاث ساعات نهانا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم أن نصلی فیهن و نقبر فیهن موتانا: حین تطلع الشمس بازغة إلی أن ترتفع-یعنی: قید رمح-، و حین یقوم قائم الظهیرة حتی تزول، و حین تضیف الشمس للغروب»[۱](در سه وقت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ما را نهی نموده از اینکه در آن نماز بخوانیم یا اینکه مردگان خود را در آن دفن کنیم: هنگام طلوع خورشید و درخشنگی آن تا اینکه بالا برود-یعنی: به اندازه‌‌ی یک نیزه- و هنگامی که خورشید بایستد تا زوال و هنگامی که خورشید شروع به غروب کند)، به همین دلیل این سه وقت-یا این سه وقت کوتاه- در آن میت دفن نمی‌‌شود: هنگامی که به قبرستان رسیدند و خورشید طلوع کرد، میت را دفن نمی‌‌کنند تا اینکه به اندازه‌‌ی یک نیزه بالا برود یا اگر حدود هفت یا پنج دقیقه قبل از زوال به قبرستان رسیدند، میت را تا زوال دفن نمی‌‌کنند و اگر به قبرستان رسیدند در حالی که به اندازه‌‌ی یک نیزه به غروب مانده بود، او را ئفن نمی‌‌کنند تا اینکه غروب کند، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نهی نمودند که مردگان در این اوقات دفن شوند.

[۱] مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب الأوقات التی نهی عن الصلاة فیها، شماره­ی (۸۳۱).